AMSTERDAM - Vanuit Nederland wordt nog altijd veel kwaadaardige software verspreid. Toch is Nederland op de mondiale ranglijst gedaald van de vierde naar de tiende plaats.

Foto:  Chris Heijmans

Dat meldt telecomwaakhond OPTA in haar jaarverslag over 2007. De toezichthouder bestempelde de aanpak van zogenoemde ad- en spyware afgelopen jaar tot speerpunt. In december legde OPTA voor het eerst een boete van een miljoen euro op aan een kluster bedrijven dat opereerde onder de naam DollarRevenue, een van de belangrijkste verspeiders van spyware ter wereld.

DollarRevenue

DollarRevenue verleidde internetgebruikers ongewenste reclamesoftware te installeren, door te doen voorkomen alsof het ging om een onschuldig filmpje. Ook maakten de bedrijven gebruik van zogenoemde 'botnets', netwerken van door hackers gekaapte computers. In totaal waren volgens de OPTA 22 miljoen computers besmet met de software.

Ook dit jaar loopt ten minste één onderzoek naar de verspreiding van spyware.

Spamboetes

De OPTA is tevens verantwoordelijk voor de handhaving van het wettelijke spamverbod, en begon in 2007 verschillende onderzoeken naar overtredingen daarvan. Het gaat in alle gevallen om bedrijven die al eerder een waarschuwing kregen. De OPTA legde in 2007 twee spamboetes op. Daarnaast deelde de waakhond enkele waarschuwingen uit.

In 2007 kreeg de OPTA via een speciaal daartoe ingerichte website ruim 19 duizend klachten binnen over spam. Dat is aanzienlijk meer dan in 2006, toen 11 duizend meldingen werden gedaan.

Buitenland

Volgens de OPTA is het Nederlandse aandeel in spam sinds de inwerkingtreding van het verbod niettemin met 85 procent gedaald. Omdat het overgrote deel van de e-mailreclame echter uit het buitenland afkomstig is, blijven consumenten veel spam ontvangen. Volgens de meeste schattingen is rond de 90 procent van het e-mailverkeer ongewenste reclame. Daarvan wordt het grootste deel echter door filters tegengehouden.

Zorgplicht

In zijn jaarverslag toont de telecomwaakhond zich voorzichtig optimistisch over de initiatieven van internetproviders om te komen tot een keurmerk voor veilig internet. De ISP's spraken in 2007 af om zo'n keurmerk in te voeren, omdat ze weinig voelden voor opgelegde beleidsregels.

Providers hebben een wettelijke verplichting om hun diensten te beveiligen, maar hoe zij die zorgplicht vormgeven, is niet vastgelegd. De OPTA wilde daarvoor regels opstellen, bijvoorbeeld over het verplicht aanbieden van virus- en spamfilters, en het blokkeren van bepaalde, veel misbruikte 'poorten'. Na overleg met de providers besloot de waakhond daarvan echter af te zien.

De toezichthouder waarschuwt echter dat zelfregulering 'niet mag leiden tot schijnveiligheid', en kondigt aan alsnog met beleidsregels te zullen komen als de providers in 2008 niet zelf een 'handhaafbaar systeem' inrichten.

Marktwerking

De OPTA is positief over de effecten van concurrentie op de telecommunicatiemarkt. In de ruim tien jaar dat de waakhond daar toezicht op houdt, zijn de tarieven voor mobiel bellen en voor breedbandinternet volgens de OPTA fors gedaald. Een ingreep in de zogenoemde 'roamingtarieven' voor mobiel bellen in het buitenland, heeft de consument in het laatste kwartaal van 2007 37,5 miljoen euro bespaard, schrijft de OPTA.