Beleggen in een beleggingsfonds? De voor- en nadelen op een rij

Wil je starten met beleggen maar weet je niet goed waar je moet beginnen? Een beleggingsfonds kan dan een uitkomst voor je zijn.

Jeffrey Schumacher, fondsanalist en manager research bij Moningstar Benelux, zet vier voor- en vier nadelen op rij.

1. Spreiding

Een van de voordelen van een beleggingsfonds is dat je in een keer breed gespreid bent. En dat is belangrijk, want het is risicovol om je portefeuille te laten bestaan uit slechts enkele posities.

Wie wil zorgen voor voldoende spreiding en zelf direct wil beleggen in aandelen of obligaties moet beschikken over een groter belegbaar vermogen, omdat de transactiekosten anders niet opwegen tegen je investeringen. Voor de kleinere belegger die op een efficiënte manier een goed gespreide portefeuille wil, kan een beleggingsfonds daarom uitkomst bieden.

2. Eenvoudig toegang tot markten en stijlen

Een tweede voordeel van een beleggingsfonds is dat je er als belegger gemakkelijk toegang mee krijgt tot verschillende markten en beleggingsstijlen. Zo kun je niet alleen eenvoudig beleggen in bijvoorbeeld opkomende markten, maar ook in bijvoorbeeld biotechnologie of risicovolle obligaties. Er zijn genoeg markten die niet altijd makkelijk te betreden zijn voor particuliere beleggers. Een beleggingsfonds kan dan een mooie uitkomst zijn.

3. Expertise fondsbeheerder

Het is niet voor iedereen eenvoudig om individuele beleggingen te selecteren. Zo kan het zijn dat je nieuw bent op de beurs, dat je geen tijd hebt of dat je het gewoon niet leuk vindt om zelf te beleggen. Met een beleggingsfonds kun je profiteren van de expertise van de fondsbeheerder.

4. Schaalvoordelen

Het vierde voordeel dat Schumacher aanhaalt is dat je als belegger met een beleggingsfonds te maken hebt met schaalvoordelen. Zo kan het relatief duur zijn om zelf via individuele posities een portefeuille op te bouwen. Door de grote omvang kan een beleggingsfonds efficiënter en goedkoper werken. De kosten die je maakt om een gespreide portefeuille te creëren zijn met een beleggingsfonds dan ook lager. 

Nadelen van een beleggingsfonds

Beleggingsfondsen hebben uiteraard ook nadelen waar je rekening mee moet houden. Schumacher licht er opnieuw vier toe. 

1. Geen controle

Je vertrouwt je geld toe aan een fondsbeheerder, die je weliswaar zelf kiest, en hij of zij bepaalt waar uiteindelijk in wordt belegd. Uiteraard gebeurt dit op basis van inzichtelijke regels waar de beheerder zich aan moet houden. Ben je het echter niet eens met de keuzes van je fondsbeheerder, dan rest je niets anders dan je aandeel in het fonds te verkopen. 

2. Lopende kosten

De kosten (aanschafkosten) mogen dan wel lager zijn dan wanneer je zelf een breed gespreide portefeuille vormt, maar je betaalt ook voor het beheer van het beleggingsfonds; de lopende kosten. 

De lopende kosten bestaan onder andere uit de beheervergoeding. Deze kosten staan vermeld in de Essentiële Beleggersinformatie (EBi). Dat is een verplicht document dat op de website van de fondsaanbieders beschikbaar moet zijn en waarin de basiskenmerken van het fonds beschreven staan. 

De hoogte van de lopende kosten verschilt per aanbieder en type beleggingsfonds. Hoe specifieker een fonds belegt, hoe hoger de kosten vaak zijn. Een fonds dat belegt in Amerikaanse aandelen zal doorgaans dan ook lagere kosten hebben dan een fonds dat belegt in kleine bedrijven in opkomende landen.

Verder moet je rekening houden met kosten die niet verwerkt zijn in de lopende kosten. Eventuele prestatievergoedingen en transactiekosten die het fonds maakt zijn hier voorbeelden van. 

3. Beperkt assortiment

Een ander nadeel van beleggingsfondsen is dat banken en brokers vaak maar een beperkt aantal fondsen aanbieden. Je kunt dus niet altijd via elke bank of broker alle fondsen aankopen en bent hierin afhankelijk van het handelsplatform dat je kiest. 

4. Geen beursnotering 

De meeste beleggingsfondsen zijn niet beursgenoteerd, wat inhoudt dat de aan- of verkoop niet direct uitgevoerd kan worden. De handel vindt plaats op basis van de net asset value (NAV), de nettovermogenswaarde.

De NAV is gelijk aan het totaal beheerde vermogen van het fonds, gedeeld door het aantal uitstaande aandelen in het fonds: de koers van het beleggingsfonds dus. Op dagbasis wordt die koers berekend en alle transacties worden tegen deze koers afgerekend, aldus Schumacher.

Omdat de koers slechts eenmaal per dag wordt bepaald, krijgt de belegger niet meteen de opbrengst van de verkoop bijgeschreven op zijn rekening. Het kan zelfs een paar dagen duren voordat de transactie echt is doorgevoerd in je portefeuille, doordat er ook nog een achterliggende administratieve afwikkeling van de transactie plaatsvindt. Dit is bijvoorbeeld nadelig wanneer je direct je geld nodig hebt. 

Gemaksproduct

Beleggingsfondsen kunnen je als belegger veel werk uit handen nemen en dat maakt ze in de basis vooral een gemaksproduct. Toch wordt het pas een gemaksproduct wanneer je het juiste fonds hebt geselecteerd, meent Schumacher.

Daar komt bovenop dat het grootste gedeelte van de fondsen hun benchmark niet weet te verslaan, waardoor de meeste actieve fondsen na aftrek van de kosten geen waarde toevoegen. Een goede fondsselectie is dus cruciaal.

Tip de redactie