Griekenland weer punt van zorg: wel of geen schuldverlichting?

Griekenland staat in aanloop naar de zomer weer nadrukkelijk op de agenda van de Eurogroep. De ministers van Financiën in de eurozone nemen dinsdag 24 mei een beslissing over het voornaamste punt: de schuldenlast.

Op 13 juli 2015 kondigden de Europese leiders een nieuw, derde steunpakket aan voor Griekenland. Een veelbesproken Grexit, een vertrek van Griekenland uit de eurozone, was daarmee van de baan.

Griekenland moet in ruil voor de 86 miljard euro voor de daaropvolgende drie jaar, zoals gebruikelijk bij noodpakketten, bezuinigingen en hervormingen doorvoeren. Pas dan wordt er geld overgemaakt.

De geldschieters, de Europese Commissie, het noodfonds ESM en de Europese Centrale Bank, hebben de afgelopen maanden met de Grieken onderhandeld over het eerste deel van de noodhulp. 

De Europese instellingen zijn voorzichtig tevreden met de voorstellen en inspanningen van de Griekse regering. De Eurogroep noemde na de bijeenkomst van 9 mei het pakket van maatregelen "de basis voor een succesvolle afronding" van het eerste deel van de noodhulp. Over schuldverlichting wordt nagedacht, maar een besluit is nog niet genomen.

IMF

De geldschieters willen vooral dat het Internationaal Monetair Fonds (IMF) officieel deelneemt aan het programma. Op dit moment is het IMF alleen betrokken bij de gesprekken. Het instituut stelt daar wel eisen tegenover: de Griekse schuldenberg is onhoudbaar en moet worden verlicht.

Volgens onbevestigde berichten wil het IMF de rente verlagen en de looptijden van leningen verlengen. Volgens The Wall Street Journal vindt het instituut dat deze periode tot 2040 moet duren. De rente op leningen van eurolanden aan Griekenland wordt vastgesteld op 1,5 procent en alle betalingen worden uitgesteld totdat de schuldenlast afneemt, aldus de Amerikaanse zakenkrant over de plannen van het IMF.

Maar er zijn eurolanden die hier niets in zien. Met name Duitsland, Finland, Oostenrijk en ook Nederland vinden dat de Grieken eerst werk moeten maken van de afgesproken hervormingen en bezuinigingen, voordat er over schuldverlichting wordt gesproken. 

Grieks parlement

Sommige onderdelen uit het noodpakket zijn inmiddels, zij het met moeite, door het Griekse parlement geloodst. Over andere onderdelen moet nog een besluit worden genomen.

De belangrijkste afspraken uit het pakket zijn een vereenvoudiging van de inkomstenbelasting en een belastingverhoging. Dit moet in 2018 een besparing van 1 procent van het bruto binnenlands product (bbp) opleveren. Ook moet het verder hervormen van de pensioenen over twee jaar eenzelfde besparing opleveren.

Een derde belangrijke maatregel heeft betrekking op het primaire begrotingsoverschot van Griekenland. Dat is het saldo van de overheidsinkomsten en -uitgaven minus de zware rentelasten op de staatsschuld. Dat moet in 2018 3,5 procent van het bbp zijn.

Om dit te halen, moet Griekenland aanvullende maatregelen nemen, zoals onder meer een verhoging van de btw, een verlaging van ambtenarensalarissen en een verhoging van de accijnzen. Ook hiervan verwachten de geldschieters dat het in 2018 een besparing van 1 procent van het bbp oplevert.

Er is ook gezorgd voor een extra vangnet. Als de Grieken deze laatste doelstelling namelijk niet halen, dan treedt er automatisch een extra pakket met bezuinigingen ter waarde van 3 miljard euro in werking. 

Niet realistisch

Ook op dit punt kan het IMF zich niet vinden in de eisen van de geldschieters. Een primair begrotingsoverschot van 3,5 procent over twee jaar is niet realistisch, zou IMF-baas Christine Lagarde aan de ministers hebben laten weten. Dat overschot zou niet hoger dan 1,5 procent hoeven zijn.

Een nieuwe Griekse crisis komt nooit gelegen, maar nu dreigt een impasse samen te vallen met het referendum in het Verenigd Koninkrijk. Op 23 juni stemmen de Britten over een mogelijk vertrek uit de Europese Unie, een zogenoemde Brexit.

Er is de onderhandelaars dus veel aan gelegen om dinsdag 24 mei in ieder geval met een tijdelijke oplossing te komen.

Lees meer over:

Chronologie

Chronologie
Dit is wat er allemaal is gebeurd rond de Griekse schuldencrisis.

Grexit

Grexit
Wat gebeurt er als Griekenland de euro verlaat? 

Turbulente week

Turbulente week
De financiële markten lijken een turbulente week te gaan beleven, nu de chaos rond Griekenland compleet is.
Tip de redactie