Nieuwe Schijf van Vijf pleit voor variatie en onbewerkte producten

Het Voedingscentrum heeft dinsdag een nieuwe Schijf van Vijf gepresenteerd. De laatste keer dat het model voor voedingsadvies aangepast werd was in 2004.

Het nieuwe voedingsadvies, dat gebaseerd is op recente wetenschappelijke inzichten, pleit voornamelijk voor meer variatie. Zo is de groep groenten en fruit uitgebreid en zijn noten en peulvruchten toegevoegd.

Nieuw toegevoegd aan de Schijf van Vijf zijn onder andere yoghurt, eieren en koffie. Koolhydraatrijkeproducten als brood en aardappelen, hebben weinig ingeleverd aan plaats. In tegenstelling tot de rol van vleesproducten. Het Voedingscentrum raadt aan meer groente en minder vlees te eten. De aanbevolijke dagelijkse hoeveelheid groenten is bijgesteld van 200 naar 250 gram.

De wijzigingen zijn in overeenstemming met de nieuwe richtlijnen van de Gezondheidsraad.

Verdeling

Met de nieuwe aanpassingen valt het voedingsmodel onder te verdelen in vijf groepen: Groente en fruit; Smeer- en bereidingsvetten; Vis, peulvruchten, vlees, ei, zuivel en noten; Brood, graanproducten en aardappelen en Dranken.

Ook luidt het advies om niet te vaak producten te eten die buiten de Schijf van Vijf staan, voornamelijk bewerkte producten die over het algemeen veel suiker, zout of verzadigd vet bevatten.​ Snoep, snacks, koek, sauzen, vleeswaren, sappen en zoet broodbeleg kunnen wel gegeten worden, maar niet te vaak.

Schijf van Vijf

Schijf van Vijf 2004. Op 22 maart presenteert het Voedingscentrum de nieuwe Schijf van Vijf. Kritiek op de huidige versie is dat het te veel de Nederlandse eetcultuur zou weerspiegelen in plaats van de gezondste keuze. Gaat in de nieuwe Schijf van Vijf het roer om? © NU.nl/Voedingscentrum
Schijf van Vijf 1991. Het Voedingscentrum zegt met de nieuwe Schijf van Vijf "zowel hoog- als laagopgeleiden en mensen met uiteenlopende etnische afkomst en persoonlijke eetgewoonten" aan te willen spreken. De wijzer wordt soms verkeerd begrepen: de afbeeldingen van producten in de vakken (zoals het lapje vlees en het pakje melk) wekken de indruk dat het een must is om al deze producten te eten. De opvolger moet persoonlijkere keuzes mogelijk maken. © NU.nl/Voedingscentrum
Schijf van Vijf 1981. Als het Voedingscentrum dergelijke nuances inderdaad doorvoert, geeft het gehoor aan kritische geluiden. Een bekend verwijt is dat de semi-overheidsinstelling de Schijf van Vijf afstemt op 'Hollandse pot', met een prominente plek voor aardappelen, brood, margarine en melk. "Er zijn duidelijk gezondere alternatieven, zoals peulvruchten, noten, paddenstoelen, olijfolie en avocado's", zegt de Vlaamse arts en schrijver Kris Verburgh. © NU.nl/Voedingscentrum
Schijf van Vijf jaren '70. Hoogleraar Seidell zegt dat het onvermijdelijk is dat de Schijf van Vijf de Nederlandse eetgewoontes weerspiegelt. "Voedingsadviezen die totaal niet aansluiten op wat mensen kennen slaan de plank mis. Je moet uitgaan van wat mensen gewend zijn, en dit bijsturen richting gezondere keuzes." © NU.nl/Voedingscentrum
Schijf van Vijf 1953. Wanneer de Schijf van Vijf dinsdag wordt vernieuwd, is dit pas de vierde keer sinds 1953. De wijzer ging overigens lang door het leven als Maaltijdschijf (vanaf 1981) en Voedingswijzer (vanaf 1991). In 2004 kwam de oorspronkelijke naam weer terug en werd de Schijf van Vijf tevens voor het laatst geüpdatet. © NU.nl/Voedingscentrum
Terug naar slideshow

Kritiek

De afgelopen jaren was er regelmatig kritiek op de Schijf van Vijf. Het voedingsadvies zou niet voldoende aansluiten op de huidige kennis en ontwikkelingen op het gebied van voeding.

Volgens het Voedingscentrum krijgt iedereen die eet volgens de nieuwe Schijf van Vijf alles binnen voor een goede gezondheid. "De basis bestaat uit producten die volgens de laatste wetenschappelijke inzichten goed zijn voor je lichaam. Omdat ze bijvoorbeeld de kans op hart- en vaatziekten en kanker verkleinen. Als je eet volgens de Schijf van Vijf krijg je daarnaast voldoende mineralen, vitamines, eiwitten, koolhydraten, vetten en vezels binnen", aldus het informatieplatform.

Ook op de nieuwe Schijf van Vijf is echter kritiek. 

Natuur & Milieu vindt dat het Voedingscentrum te weinig aandacht heeft besteed aan klimaatverandering, dierenwelzijn en antibioticagebruik. "Als je zo'n schijf uitbrengt moet je niet alleen consumenten de gezonde kant opsturen, maar ook zorgen dat de aarde en dieren gezond blijven. Dat betekent minder vlees en zuivel, en meer groente, bonen, peulvruchten en vegaburgers."

Het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL) betreurt de keuze om groentenconserven en smoothies niet op te nemen. "Deze producten zijn voor veel mensen juist een makkelijke manier om de groenteconsumptie te vergroten. Zeker nu het zoutgehalte in groentenconserven drastisch is verlaagd."

Sommige vakken in de nieuwe Schijf zijn onderverdeeld in subvakken. Zo zijn groenten en fruit gescheiden, en hebben noten een eigen subvak. "Dat maakt de nieuwe Schijf van Vijf lastiger te lezen", volgens het CBL

Online advies

Het Voedingscentrum heeft een nieuwe online service ontwikkeld genaamd Mijn Eet-update. Hierbij kan de consument zelf invulling geven aan welke richting hij op wil binnen de Schijf van Vijf. De service geeft persoonlijke suggesties en herinnert de deelnemers aan hun voornemen.

Bij het samenstellen van het advies zou ook duurzaamheid zijn meegewogen. Hiermee wil het centrum verantwoordelijkheid nemen naar toekomstige generaties, zodat ook zij voldoende voedsel tot hun beschikking zullen hebben.

NUlifestyle op Facebook

NUlifestyle op Facebook
Een selectie van het laatste lifestyle-nieuws in uw tijdlijn?

Volg ons op Twitter

Mail de redactie

Mail de redactie
Vragen, opmerkingen of tips voor de lifestyle-redactie van NU.nl? Mail: lifestyle@nu.nl 

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 06.00 uur weten wat het nieuws wordt?