'Verbied vastbinden in de zorg'

DEN HAAG - Cliëntenorganisaties willen een algeheel verbod op het vastbinden van patiënten in de verpleegzorg. Dat stellen ze in de aanloop naar een debat daarover in de Tweede Kamer.

Deze week behandelt de Kamer het wetsvoorstel Zorg en Dwang. De wet springt in op de groeiende groep thuiswonende ouderen die bijvoorbeeld kampen met Alzheimer of dementie.

Voor die groep wordt het nu ook mogelijk dat zorgverleners, indien echt nodig, zorg toepassen tegen de wil van de patiënt in.

Maar cliëntenorganisaties LOC, IDé en Alzheimer Nederland zijn bang dat het voorstel leidt tot een toename van maatregelen tegen de zin van de cliënten, terwijl zij juist pleiten voor minder vrijheidsbeperkende mogelijkheden en bovendien voor een verbod op fixeren (vastbinden).

In het wetsvoorstel is nu opgenomen dat vastbinden alleen kan worden ingezet als uiterste mogelijkheid. Volgens de Inspectie van de Gezondheidszorg moet die optie er zijn voor die gevallen dat er echt geen andere keuze is.

Uiterste mogelijkheid

Toch denkt ook Jan Hamers, professor ouderenzorg, dat het pleidooi van de cliëntenorganisaties terecht is. “Ik denk dat de organisaties bang zijn dat als de regels niet heel duidelijk zijn, zoals met een verbod, er al snel een loopje wordt genomen met de mazen in de wet.”

Hamers refereert aan de verpleeghuizen waar in de praktijk vaak tot fixatie wordt overgegaan ‘zelfs wanneer vastbinden door de zorgverleners als uitzondering wordt behandeld’.

Hamers: “En als vastbinden dan niet meer mag worden ingezet als valpreventie, dan worden er mogelijk weer andere redenen bedacht. Er wordt inventief mee omgesprongen.”

Thuiszorg

Of datzelfde beeld geldt voor de thuiszorg, vindt Hamers nog moeilijk te zeggen. “Ook daar worden mensen soms vastgebonden of opgesloten, zonder dat duidelijk is of dat wordt gedaan door familie of zorgverleners. Er is weinig zicht op." 

"De Universiteit Maastricht voert nu wel een groot onderzoek uit naar die sector. Het was misschien beter geweest als de uitkomsten waren afgewacht.”

Kamer

Ook Kamerleden zetten vraagtekens bij het wetsvoorstel. Esmé Wiegman (ChistenUnie) wil dat het verminderen van onvrijwillige zorg onderdeel van de wet wordt. Ook is ze bang voor een toename van administratieve rompslomp.

SP-Kamerlid Renske Leijten komt met voorstellen om te voorkomen dat mensen met een verstandelijke beperking, of dementerende ouderen, langdurig vastgebonden zitten of gedrogeerd worden.

Vertrouwenspersoon

Zo is Leijten voorstander van een onafhankelijke vertrouwenspersoon voor de cliënt, en een toetsingscommissie die beoordeelt of de vrijheidsbeperking wel nodig is, of het middel niet te zwaar is en of de patiënt wel perspectief op een leven met meer vrijheid wordt geboden.

Ook stelt Leijten voor dat gedwongen zorg alleen mag worden ingesteld door gekwalificeerde zorgverleners. Leijten: “De beoordeling of iemand in zijn vrijheid beperkt wordt, mag nooit te gemakkelijk genomen worden. Daarom moet dit gebeuren door iemand die goed opgeleid is.”

CIZ

De VVD pleit daarbij nog voor een plan van aanpak om vrijheidsbeperkende maatregelen weer af te bouwen zodra mogelijk. Ook over de rol van het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) heeft Kamerlid Tamara Venrooy twijfels.

Venrooy: "De beoordeling van een dergelijk grote inbreuk in de vrijheid van mensen wordt nu wel heel erg aan de bureaucratie overgelaten. De VVD staat niet te springen bij het optuigen van het CIZ met deze rol. Veel beslissingen komen in één hand te liggen."

Teleurgesteld

Elly Duijf, directeur van IDé, Innovatiekring Dementie, is teleurgesteld dat er geen amendementen zijn ingediend voor een verbod op vastbinden. "Als dit wetsvoorstel er doorkomt, vind ik dat echt heel jammer. Dat zou een achteruitgang zijn."

NUlifestyle op Facebook

NUlifestyle op Facebook
Een selectie van het laatste lifestyle-nieuws in uw tijdlijn?

Volg ons op Twitter

Mail de redactie

Mail de redactie
Vragen, opmerkingen of tips voor de lifestyle-redactie van NU.nl? Mail: lifestyle@nu.nl 

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 6.00 uur weten wat het nieuws wordt?
Tip de redactie