'Robo-advies gaat financiële diensten voor meer mensen betaalbaar maken'

Robo-advies, oftewel geautomatiseerd financieel advies, staat in Nederland nog in de kinderschoenen. Maar op termijn zou het financiële adviezen en producten voor veel consumenten beter betaalbaar en toegankelijker kunnen maken.

Dat stelt hoogleraar marketing aan de Erasmus Universiteit Rotterdam Benedict Dellaert. "De opkomst van robo-adviseurs is gunstig voor consumenten. Zeker gezien het feit dat zij steeds meer verantwoordelijkheid op hun bord krijgen. Mensen moeten steeds meer actief omgaan met financiële diensten. Robo-advies kan daarbij helpen."

In de toekomst zullen we steeds vaker ons hypotheek-, verzekerings- en beleggingsadvies krijgen van een computer. Deze adviezen worden vormgegeven door enorme hoeveelheden data en een algoritme dat deze moet structureren. "Menselijke adviseurs houden daarbij wel een rol, maar meer in het voortraject en in de vorm van personal coaching", denkt Dellaert.

Dellaert schreef met zijn collega Tom Baker van de University of Pennsylvania een onlangs gepubliceerd essay over de regulering van robo-advies in de financiële sector.

Persoonlijker

Volgens Dellaert zal het geautomatiseerde advies niet alleen goedkoper zijn, maar ook beter. "Doordat er meer data aan ten grondslag liggen, zal het advies persoonlijker zijn. Er kan dan meer maatwerk geleverd worden. Toch zal je in de praktijk vaak een combinatie van geautomatiseerd en menselijk advies tegenkomen, dat is misschien nog wel sterker."

In Nederland zijn Evi van Lanschot, Alex, Pritle en Doelbeleggen.nl voorbeelden van bedrijven die actief zijn op het gebied van robo-advies. Hoewel hierbij vaak ook nog gebruikgemaakt wordt van een menselijke component.

"Hier is het echt nog in ontwikkeling", zegt Dellaert. "In de Verenigde Staten, waar mensen veel meer op zichzelf aangewezen zijn om bijvoorbeeld pensioen op te bouwen, is het al veel meer gevestigd en zetten bedrijven als Vanguard druk op de markt. Er ontstaat meer concurrentie, doordat ook IT-bedrijven toetreden tot de markt voor financieel advies."

De opkomst van robo-advies stelt ook toezichthouders op de financiële markten voor een uitdaging. "Op dit moment is het nog niet zo groot en is het jammer om het dicht te reguleren. Naarmate het belang toeneemt, worden de risico’s ook groter. Als een tussenpersoon een foutje maakt, raakt dat vaak maar één consument. Als een robo-adviseur de fout in gaat, kan dit misschien wel een miljoen klanten treffen."

De toezichthouders moeten de ontwikkelingen dan ook vooral goed volgen en hierop voorsorteren. "Een algoritme moet je op een andere manier toetsen dan een tussenpersoon, bij wie je misschien eerst op zijn opleiding let. Zijn de adviezen die automatisch worden gegenereerd wel de juiste?"

Black box

Dellaert en Baker pleiten dan ook voor een black box bij robo-advies, naar analogie van voorstellen die zijn gedaan voor zelfrijdende auto’s. Dit zou het makkelijker maken om kwesties rond aansprakelijkheid te regelen.

"Eigenlijk zouden alle belangrijke gegevens moeten worden opgeslagen; niet alleen het uiteindelijke advies zelf, maar ook de marktsituatie en de kenmerken van de consument. Het hele adviestraject. Als er dan iets misgaat, kan geëvalueerd worden waar de schuld ligt. Een black box zou zowel de aanbieder als de consument beschermen in dergelijke gevallen."

Pritle

Het Amsterdamse Pritle is de eerste vermogensbeheerder van Nederland die zijn diensten volledig geautomatiseerd heeft. Thomas Bunnik, oprichter en CEO van Pritle, concludeerde na acht jaar bij ABN Amro dat "vermogensbeheer wereldwijd niet voldoende functioneert in het belang van de belegger". "Ik wilde bovendien meer particulieren toegang en volledig inzicht geven tegen lagere kosten."

Klanten van Pritle maken online binnen vijf minuten een profiel aan en stellen een financieel doel in. Van de 6.500 klanten van Pritle, verspreid over Nederland, België, Oostenrijk en Zwitserland, belegt 70 procent voor zijn pensioen.

"De rest wil bijvoorbeeld vermogen opbouwen voor de studie van de kinderen, een vakantiehuis, een wereldreis, maar ook sparen voor zoiets als een Louis Vuitton-tas komt voor", zegt Bunnik. Inleggen mag vanaf een tientje.

Vervolgens gaat de technologie aan de slag en creëert een bij het doel passende beleggingsportefeuille, die vooral bestaat uit indexfondsen. Een indexfonds probeert eenzelfde rendement en risico te realiseren als een bepaalde beursindex door die na te bootsen.

Vrijdag werd bekend dat BinckBank Pritle overneemt. 

Telefoontjes

Hoewel de processen volledig geautomatiseerd zijn, kunnen klanten die behoefte hebben aan menselijk contact ook bellen, chatten of mailen met de klantenservice. "Dat gaat om tientallen telefoontjes per dag, geen honderden. De paniekratio bij vermogensbeheerklanten is laag, velen van hen kiezen voor langetermijnbeleggingen, met een horizon van soms wel zestig jaar", verklaart Bunnik.

In 2016 wist Pritle naar eigen zeggen twee derde van de vermogensbeheerders in Nederland te verslaan "met tot wel 19 procent". "Wij gaan ervan uit dat je als fondsbeheerder een index niet kunt verslaan, dus houden vast aan spreiding over verschillende indexen. Dankzij het geautomatiseerde proces verklein je het risico om wellicht gedreven door emotie op een verkeerd moment beslissingen te nemen."

Pritle hoopt de komende twee jaar door te groeien naar 75.000 klanten in tien Europese landen. Daarnaast denkt de onderneming met zijn IT-systeem te kunnen samenwerken met andere, grote partijen in de financiële dienstverlening.

Lees meer over:

Belastingaangifte

Belastingaangifte
Het is tijd voor de belastingaangifte over 2016. Wat zijn de belangrijkste wijzigingen?

Beleggen

Beleggen
Is beleggen voor iedereen geschikt en waar moet je aan denken als je ermee wil beginnen?

Makelaars

Makelaars
Achtergrond: De macht van de makelaar op een oververhitte woningmarkt.
Tip de redactie