Wat de particuliere belegger doet als de beurs rood kleurt

Afgelopen maandag was een van de slechtste beursdagen in tijden. Hoe reageren particuliere beleggers, die misschien wel een groot deel van hun spaargeld hebben ingelegd, op zulke dagen?

De toonaangevende AEX-index in Amsterdam verloor op maandag in één dag de complete jaarwinst en sloot 5,2 procent lager. Het ging de boeken in als het grootste dagverlies voor de AEX in jaren.

Ondanks de collectieve paniek op de dag die al snel 'Zwarte Maandag' werd genoemd, gingen beleggers fanatiek door met handelen. Op de Europese beurzen van Euronext in Amsterdam, Parijs, Brussel en Lissabon zijn nog nooit zoveel aandelen verhandeld als op 24 augustus 2015.

In totaal zijn er bijna 4,5 miljoen transacties gedaan. Sinds januari 2008 zijn de markten van Euronext niet meer zo actief geweest. Uiteraard hebben ook veel particuliere beleggers daaraan meegedaan.

Hét moment

Beleggingstrainer Hans Oudshoorn van online beleggersbank Binckbank vertelt dat hij begin deze week veelvuldig is gebeld, gemaild en ge-sms't met de vraag of dit juist hét moment was om te beginnen met beleggen. "Dat gebeurt me normaal niet op een maandag", zegt Oudshoorn lachend.

Het waren met name dertigers en veertigers die volgens Oudshoorn wakker zijn geworden en de koersval als een goed moment zien om te beginnen met beleggen.

"De afgelopen maanden hoor je op verjaardagen vaker dat het goed gaat op de beurs. En nu zeggen ze: 'laat maar even'. Maar dan moet je contrair durven denken en tegen de stroom ingaan. Als je erover nadenkt, is het nu een beter moment om in te stappen dan twee weken geleden", meent Oudshoorn.

“Bij elke punt die de koers omlaag gaat, hebben ze meer mentale pijn.”
Hans Oudshoorn, Binckbank

Beetje nerveus

Maar er is ook een grote groep beleggers die "een beetje nerveus" wordt en op verkoopknop drukt. "Zij zien de index zakken. Bij elke punt die de koers omlaag gaat, hebben ze meer mentale pijn", verklaart Oudshoorn.

Het gaat om mensen die de laatste periode juist zijn ingestapt, omdat ze de koersen weer zagen stijgen. Deze groep, die volgens Oudshoorn tot nu toe "enorm verwend" is geweest met een goed presterende beurs, werd maandag "opeens keihard met de neus op de feiten gedrukt".

Beleggers die het voor de lange termijn doen, halen hun schouders erover op. En de echte handelaren spelen juist in op stijgingen en dalingen en proberen er hun voordeel mee te halen. 

Klanten van online beleggersbank Binckbank hebben op maandag dan ook een stuk meer aandelen gekocht dan verkocht. "Zij spelen kort op de bal. Maar het verlies moet niet oplopen, want anders zijn ze snel uitgeknikkerd."

“In een dalende markt zijn er ook winnaars.”
Gijs Nagel, Degiro

Vizier

Beleggersbank Degiro heeft op maandag zo'n 30 procent meer transacties afgehandeld. Volgens medeoprichter en directeur Gijs Nagel worden er op dat soort dagen drie keer zoveel rekeningen geopend als op een normale dag. 

"Meer mensen hebben de beurs in hun vizier. Ze horen over dalende koersen en lezen overal dat het een overtrokken reactie is. Nieuwe beleggers denken dus dat dit juiste moment is", stelt Nagel.

Tegelijkertijd beginnen bestaande klanten zich zorgen te maken. "Er is meer paniek en dat is normaal. Mensen hebben de daling van de koersen in 2008 nog heel vers in het geheugen. Die moeten meteen terugdenken aan het moment dat ze veel geld hebben verloren."

"Maar er zijn ook mensen die speculeren op dalingen. En die hebben nu veel gewonnen. In een dalende markt zijn er ook winnaars." 

Kuddegedrag

Volgens universitair docent financieringsleer Arvid Hoffmann wordt het gedrag van particuliere beleggers vooral gedreven door kuddegedrag. Hij heeft zelf meerdere onderzoeken gedaan naar het gedrag van beleggers.

"Als bepaalde grote partijen beginnen met verkopen en de gemiddelde particulier ziet dat zijn portefeuille ineens 5 procent daalt op een dag, dan wordt die daar natuurlijk nerveus van. Dan begint iedereen achter elkaar aan te hollen", vertelt Hoffmann.

"Je ziet eigenlijk altijd een verkeerde timing bij particulieren", stelt de wetenschapper. Ze stappen juist in als de beurs hoog staat en ze verkopen vaak op het dieptepunt. Hij doelt daarmee op beleggers die juist in de afgelopen maanden zijn begonnen met beleggen. Het zijn vooral mensen die vanwege de lage spaarrente maar zijn gaan beleggen.

“Als je in paniek raakt van dit soort fluctuaties, dan ben je waarschijnlijk niet geschikt voor beleggen.”
Arvid Hoffmann, universitair docent

Sterke maag

"Vooral de beleggers met weinig ervaring die recentelijk de markt in zijn gekomen, zijn het meest geneigd om zich door paniek te laten leiden en te schrikken van het feit dat beleggen volatieler is dan sparen", zegt Hoffmann. 

"Als je in paniek raakt van dit soort fluctuaties, dan ben je waarschijnlijk niet geschikt voor beleggen. In de zin dat je belegt met geld wat je binnen een jaar nodig hebt. Dan kan je beter van de beurs af blijven."

Volgens de universitair docent heeft de particulier belegger een sterke maag en vooral een buffer nodig. "Iedereen die aan het beleggen is, zal het moeten doen met geld dat hij vijf tot tien jaar kan missen. Dan hoef je je ook niet druk te maken om wat er op dit moment gebeurt."

Anti-paniek

"Een anti-paniekinstrument is dat je je aankoopprijs probeert te middelen door regelmatig een portie geld te gaan beleggen in plaats van alles in een keer in de beurs te stoppen", verklaart Hoffmann.

"Als de beurs omhoog gaat ben je blij, want dan doet je portefeuille het goed. Maar als de beurs daalt ben je ook blij, omdat je dan goedkoper aandelen bij kunt kopen."

Ook de mensen die nu snel willen instappen en bang zijn de boot te missen, zijn volgens de universitair docent niet verstandig bezig.

"Als je eraan denkt om te gaan beleggen, dan moet je nooit paniekerig denken in termen van: ik moet er nu in of ik moet er nu uit. Je moet je langetermijndoel in de gaten houden en dan komt het echt niet aan op een week eerder of een week later instappen."

Sparen

Sparen
'Spaar niet voor later als je oud wordt, maar voor een reserve voor als je wasmachine kapot gaat.'

Beleggen

Beleggen
Is beleggen voor iedereen geschikt en waar moet je aan denken als je ermee wil beginnen?

Makelaars

Makelaars
Achtergrond: De macht van de makelaar op een oververhitte woningmarkt.
Tip de redactie