Geen straf Wilders in zaak 'minder Marokkanen', wel schuldig verklaard

PVV-leider Geert Wilders is vrijdag schuldig bevonden voor groepsbelediging en het aanzetten tot discriminatie op 19 maart 2014. De politicus is vrijgesproken voor het aanzetten tot haat. De rechter legt geen straf op. De rechtszaak draaide om zijn uitspraken over 'minder Marokkanen'. 

Volg de laatste ontwikkelingen in ons liveblog

Het Openbaar Ministerie (OM) had een boete van 5.000 euro geeïst. De rechter acht de vaststelling dat Wilders schuldig is aan groepsbelediging en het aanzetten tot discriminatie op 19 maart 2014 voldoende straf.

Wilders wil niet reageren op vragen van de pers. Zijn advocaat laat middels een persbericht weten dat Wilders in hoger beroep gaat tegen de uitspraak. Via Twitter noemt Wilders de uitspraak 'knettergek'. "Drie PVV-hatende rechters verklaren Marokkanen tot ras en veroordelen mij en half Nederland", aldus Wilders.

'Een politicus onwaardig'

De rechter begon zijn samenvatting van de uitspraak door te stellen dat "een politicus niet boven de wet staat". "Ook voor een politicus is vrijheid van meningsuiting begrensd, dit is geen politiek proces." De rechter noemde de opstelling van Wilders in de rechtszaak "een politicus onwaardig". 

Met de term Marokkanen wordt volgens de rechtbank een etnische afkomst bedoeld, "niet een groep mensen zoals Wilders zegt". De rechter stelde dat de politicus "een hele bevolkingsgroep buitenspel heeft gezet".

Tegen de uitspraken van Wilders werd door 6.500 mensen aangifte gedaan. Volgens de rechter is dat niet van belang, "de uitlatingen zijn voor de rechtbank genoeg". Sommigen hebben een schadevergoeding geëist. De rechter heeft dat verzoek afgewezen. 

Voor het aanzetten tot haat is volgens de rechter niet voldoende bewijs. 

Norm

Het OM laat in een reactie weten de schuldigverklaring van Wilders belangrijker te vinden dan het feit dat hem geen straf is opgelegd.

''Het is belangrijk dat het Openbaar Ministerie een norm heeft gesteld, namelijk dat ook een politicus geen groepen mensen mag wegzetten op basis van hun afkomst. Het principe en de normstelling is belangrijker dan de boete'', aldus persofficier van justitie Alexandra Oswald.

Volgens het OM is vastgesteld dat Wilders zijn uitspraken goed heeft geregisseerd om zo veel mogelijk nieuwswaarde te genereren. Of het OM in navolging van Wilders in hoger beroep gaat, kan zij nog niet zeggen. Het OM wil eerst het vonnis bestuderen. ''Bij het vervolgingsbesluit tegen Wilders zijn we ook niet over een nacht ijs gegaan.''

Benadeelden

Tientallen benadeelden zijn tevreden over het vonnis en noemen dat een genoegdoening, zegt hun advocaat Michiel Pestman.

"Wij zijn blij met het principiële karakter van de uitspraak'', aldus Pestman, die vele benadeelden ondersteunt die zich gekwetst voelden door de 'minder-Marokkanen'-uitspraken. "De rechtbank heeft terecht uitgesproken dat ook voor een politicus als Wilders beperkingen gelden bij de vrijheid van meningsuiting. Juist minderheden worden door dit vonnis beschermd.''

Dat zijn cliënten niet de gevraagde schadevergoeding van 500 euro per persoon krijgen, noemt hij van minder groot belang. "Het was ons niet om die schadevergoeding te doen. De uitspraak is voor ons genoegdoening voldoende.''

Overzicht: vervolging Geert Wilders

De zaak draait om uitspraken van Wilders uit 2014. © ANP
'Willen we meer of minder Marokkanen' roept Wilders op 12 maart 2014 en op 19 maart 2014, voorafgaand aan de gemeenteraadsverkiezingen. © ANP
De uitspraak veroorzaakt commotie. Meerdere demonstraties, zowel voor als tegen Wilders, worden georganiseerd. © ANP
Ruim zesduizend mensen doen aangifte tegen de PVV-leider. © ANP
Het OM maakt in december 2014 bekend dat Wilders wordt aangeklaagd voor belediging van Marokkanen en het aanzetten tot discriminatie en haat. Advocaat Geert-Jan Knoops verdedigt de PVV-leider. © ANP
Geert Wilders neemt zijn uitspraak over 'minder Marokkanen' niet terug. Op 18 maart zegt hij in de rechtbank dat de "vrijheid van meningsuiting" het enige is dat hij nog heeft en dat Nederland een Marokkanenprobleem heeft. © ANP
Knoops vroeg de rechtbank op 23 september het Openbaar Ministerie niet-ontvankelijk te verklaren. © ANP
Het proces tegen Geert Wilders gaat door, wordt op vrijdag 14 oktober bekendgemaakt. © ANP
Op 31 oktober gaat het proces van start. © ANP
Bij het begin van de strafzaak op 31 oktober is Wilders, zoals eerder aangekondigd, niet aanwezig. © ANP
Op 3 november vraagt Wilders advocaat Knoops om wraking van rechter Elianne van Rens omdat zij partijdig zou zijn. Het OM acht het verzoek kansloos. © ANP
De wrakingskamer besluit op vrijdag 4 november dat rechter Elianne van Rens mag aanblijven in de rechtszaak tegen PVV-leider Geert Wilders. © ANP
Het OM zegt op 16 november vol overtuiging te hebben besloten tot vervolging van PVV-leider Wilders voor zijn 'minder-Marokkanen'-uitspraken. Een dag later wordt de strafeis bekend: een geldboete van 5000 euro. © ANP
Advocaat Geert-Jan Knoops en medeadvocaat Carry Knoops-Hamburger arriveren op 18 november bij de rechtbank op Schiphol voor het verdedigende pleidooi en de reactie op de strafeis. © ANP
Geert-Jan Knoops stelt vrijdag in zijn pleidooi dat het OM selectief heeft gehandeld in de interpretatie van de wet. Ook zou het OM de uitspraken van Wilders niet in de juiste context plaatsen. © ANP
Advocaat Geert-Jan Knoops arriveert op woensdag 23 november voor de laatste zittingsdag bij de rechtbank op Schiphol. © ANP
Zoals aangekondigd maakt Wilders op de laatste zittingsdag gebruik van zijn recht op een slotwoord. © ANP
Ook Wilders advocaat Geert-Jan Knoops is in de rechtszaal aanwezig. © ANP
Wilders haalde in zijn slotwoord hard uit naar de officieren van justitie, hij noemde hen "handlangers van het kabinet". © ANP
PVV-leider Geert Wilders is vrijdag 9 december schuldig bevonden voor groepsbelediging en het aanzetten tot discriminatie voor zijn uitspraken op 19 maart 2014. Er is echter geen straf opgelegd. © ANP
Advocaat Maarten 't Sas, van firma Knoops, voorafgaand aan de rechtszaak. Geert Wilders is zelf niet aanwezig. © ANP
Op Twitter heeft de PVV-leider zich in stevige bewoordingen uitgelaten over het vonnis. © ANP
Meteen na de uitspraak werd bekend dat Geert Wilders tegen de uitspraak in beroep gaat, en op 23 december maakte ook het OM bekend in beroep te gaan. © ANP

Deel deze foto via:

Terug naar slideshow

'Minder Marokkanen'

De zaak draait om uitspraken van Wilders uit 2014. Zowel op 12 maart als na de verkiezingsoverwinning, op 19 maart, waarbij zijn partij zeven zetels won in de Haagse gemeenteraad, deed Wilders uitspraken over Marokkanen.

Op 12 maart stelde de politicus zich in te willen zetten voor mensen die minder Marokkanen in Den Haag willen. Na de verkiezingsoverwinning op 19 maart herhaalt Wilders zijn uitspraak in een zaal met PVV-aanhangers. Hij vraagt: "Willen jullie in deze stad en in Nederland meer of minder Marokkanen?", waarna het publiek "minder, minder" scandeert. Wilders besluit: "dan gaan we dat regelen".

Volgens het OM genoeg reden om de politicus te vervolgen op verdenking van het zich beledigend uitlaten over een groep mensen op grond van hun ras en aanzetten tot discriminatie van en haat tegen mensen.

Alleen in het geval van de uitspraken van 12 maart achtte het OM het haatzaaien en aanzetten tot discriminatie niet bewezen geacht. De rechter bevestigt dit vrijdag. 

Verdediging

De verdediging heeft altijd betoogd dat de uitspraken van Wilders besproken moeten worden in de Tweede Kamer en niet in de rechtszaal. De uitspraken van Wilders hebben volgens zijn advocaat Geert-Jan Knoops niets te maken met racisme: ze slaan op de problemen die de PVV ziet in de samenleving. 

Volgens de rechtbank zijn de uitspraken van Wilders echter een beledigende uitlating over een minderheidsgroep (Marokkanen) tijdens een verkiezingsbijeenkomst waarbij door Wilders is gekozen voor de grootst mogelijke impact door de wijze van vraagstelling, door het tevoren laten instrueren van het publiek en door gebruik te maken van de aanwezige media. Hiermee werd geen bijdrage geleverd aan het publieke debat.

De woorden 'minder Marokkanen' moesten volgens de verdedigin ook in de juiste context worden geplaatst. Het waren uitspraken als onderdeel van de Europese verkiezingen en Wilders heeft meerdere malen gezegd dat het niet ging om alle Marokkanen, maar om criminele Marokkanen. Zowel in interviews als in zijn partijprogramma.

De rechtbank deelt deze visie niet. In het partij-of verkiezingsprogramma's van de PVV is volgens de rechter namelijk niets terug te vinden. Daar gaat het over criminele Marokkanen als het over het 'Marokkanenprobleem' gaat, maar deze beperking heeft hij in zijn speech juist bewust niet gemaakt. Hij heeft het volgens de rechtbank over alle Marokkanen.

Wilders heeft zich altijd in stevige bewoordingen uitgelaten over de rechtszaak. Hij noemde het een politiek proces en een aanfluiting voor de rechtsstaat. Tijdens de laatste zitting op 23 november nam Wilders het woord en bestempelde hij de officieren van justitie als handlangers van het kabinet.

Lees meer over:

Woorden niet terug

Woorden niet terug
Een paar dagen zijn de 'minder-Marokkanen'-uitspraak laat Wilders tijdens een persbijeenkomst weten geen van zijn woorden terug te nemen.

Vervolging Wilders

Vervolging Wilders
Het OM maakt in december bekend Wilders te gaan vervolgen wegens discriminatie.

Vertrokken PVV'ers

Vertrokken PVV'ers
De onrust om Wilders' uitspraken leidt tot het vertrek van een groot aantal PVV'ers.
Tip de redactie