Review: Grand Theft Auto IV

Dé game waar iedereen op zit te wachten, dé game waar iedereen hele hoge verwachtingen van heeft en dé game die iedereen uiteindelijk toch wel een keer speelt is natuurlijk Grand Theft Auto IV.

Dé game waar iedereen op zit te wachten, dé game waar iedereen hele hoge verwachtingen van heeft en dé game die iedereen uiteindelijk toch wel een keer speelt is natuurlijk Grand Theft Auto IV.

De game begint met de scène die we allemaal al gezien hebben in de trailer. Niko Bellic stapt van de boot en wordt opgehaald door zijn neef Roman. Roman maakt Niko even kort wegwijs in de stad en geeft hem de mogelijkheid om te settelen. Daarna begint de game pas echt. Nadat je drie seconden op straat hebt rondgelopen en je je eerste auto steelt, weet je het: dit is GTA zoals het moet zijn.

Je rijdt wat rond en verkent de stad. Ondertussen lig je weer helemaal vlak om de absurde reclames op de radio over baby’s die je online kunt bestellen en als je niet tevreden bent met het kind kun je hem of haar gewoon terugsturen in de bijgeleverde plastic tas. Dat bevestigt ook gelijk dat de aloude humor waarmee rockstar alles op de hak neemt weer terug is.

Don’t touch the strippers

Wat ik overigens ook wel heel erg leuk vond was dat ik uit de stripclub geknikkerd werd. Ik was bezig met mijn derde lapdance achter elkaar, waarbij ineens twee vrouwen op mijn schoot kwamen dansen. Eén van de twee was ondertussen zo opgewonden dat ze de regel ‘don’t touch the strippers’ overtrad. De beveiliging gaf mij de schuld, begon te meppen en belde de politie. Gelukkig mocht ik later in het kader van een missie de hele bende overhoop knallen. Dat gaf wel wat voldoening.

Nadat je Liberty City (dat overigens door een Nederlander is ontdekt die een nieuwe plek zocht om zijn wiet te verkopen) een beetje verkend hebt, kun je aan de missies beginnen. Maar voordat je klaar bent met verkennen, ben je alweer uren verder. De eerste indrukken van de stad zijn echt prachtig. Het lijkt alsof iedereen echt een eigen leven leidt. De een staat zijn tuintje te schoffelen, de ander probeert zijn relatie met zijn vriendin over de telefoon te redden en weer een ander probeert je met lichtseinen duidelijk te maken dat je ondertussen aan de verkeerde kant van de weg aan het rijden bent.

Geen suffe zombies

Het is wel duidelijk dat iedereen in de stad leeft en ook op die manier reageert. Geen suffe zombies dus. Iedereen, nou ja, bijna iedereen reageert op jouw acties. Mensen duiken weg als je met een sneltreinvaart aan komt rijden. Mensen rennen gillend weg als je met je ontblote AK47 over straat loopt en sommigen bellen zelfs de politie als je weer eens aangereden bent en jij degene achter het stuur overhoop schiet.

De eerste paar missies zijn vooral bedoeld om de controls een beetje te leren kennen. Er zijn namelijk nieuwe dingen toegevoegd. Het Gears of War-achtige coversysteem bijvoorbeeld. Je kunt jezelf nu aan muren en andere obstakels vastplakken. Je kunt dan om de hoek kijken en je auto-aim locken op de gevaarlijkste vijand. Dan kun je achter je cover vandaan komen en hem door zijn hoofd schieten. Overigens ben je niet verplicht om gebruik te maken van de auto-aim. Druk je de trigger namelijk helemaal in, dan lockt de crosshair op een vijand. Druk je de trigger maar half in, dan kun je gewoon vrij blijven richten en heb je dus meer vrijheid.

Dit systeem zul je vaak gebruiken, omdat het merendeel van de missies uiteindelijk om moorden zal draaien. De missiestructuur is dus niet veranderd in vergelijking met de vorige GTA’s. Het blijft uiteindelijk toch de bedoeling, net als in alle andere GTA’s, om van het hoofdpersonage een topcrimineel te maken.

Voertuigen

Naast het nieuwe coversysteem heeft de besturing van de voertuigen ook een aanpassing gekregen. Elke auto heeft natuurlijk zijn unieke eigenschappen, maar alle auto’s rijden wel een stuk moeilijker. Remmen in de bocht is nu duidelijk niet de bedoeling. Remmen vóór de bocht is daarvoor in de plaats gekomen. Aan de handrem trekken om netjes de bocht door te komen, is nu verschrikkelijk lastig. Dit zorgt ervoor dat je nogal vaak onschuldige oma’s aan zult rijden. Gelukkig heb je ook snel de beschikking over een helikopter. Alleen is het landen met deze helikopter vrij lastig. Het vliegen zelf is gelukkig bijna te makkelijk voor woorden.

Met moorden heeft Niko overigens geen enkele moeite. De man heeft voor zijn tijd in Liberty City in een oorlog gevochten ergens in de Oostbloklanden. Hij heeft hier verschrikkelijke dingen gedaan en gezien. Al snel merk je dat Niko niet een standaard GTA-personage is zoals we kennen uit vorige delen. Rockstar heeft veel meer werk gestoken in het hoofdpersonage en het verhaal om hem heen.

Over dit verhaal zal ik niets zeggen. Als ik dat wel zou doen, dan zou ik te veel verpesten van de ervaring die mede zo sterk is doordat het verhaal ongeëvenaard goed is. Wel zeg ik dat Niko een verschrikkelijk verleden heeft en er alles aan probeert te doen om dat goed te maken. Dit is dan ook de eerste keer dat je echt meeleeft met een hoofdpersoon uit GTA.

Daarbij komt nog eens dat je met Niko keuzes moet maken die invloed hebben op het verhaal. Zo moet je af en toe een keuze maken uit verschillende outfits waarin je gezien wilt worden. Nee, nee, grapje. Dit is natuurlijk geen belangrijke keuze, maar in een bepaald aantal missies krijg je de keuze om enkele personen wel of niet af te maken. Het feit of je dit wel of niet doet, heeft zijn uitwerking op het verhaal.

Telefoon

Ook de vriendschappen die je moet, of beter gezegd kunt onderhouden, hebben hun eigen uitwerking op jouw verhaal. Hierbij komt weer een nieuw element in de game aan bod, namelijk de telefoon. Net zoals de telefoon hetgeen is waar het leven om draait bij veel mensen in het echt, draait Niko’s leven ook alleen om de telefoon. Door deze telefoon ontwikkel je vriendschappen en krijg je missies.

Dat ding gaat constant af alsof je de belangrijkste persoon bent die in de stad rondloopt. Mensen willen constant dat je met ze gaat zuipen, darten of eten. Ze willen ook dat je je mail checkt of dat je foto’s doorstuurt van mensen die je misschien wel moet vermoorden. Kortom: zonder mobiel kun je niet leven.

Dat vriendschappen belangrijk zijn, merk je al snel. Doe je veel werk voor een vriend van je, dan kan het zijn dat je missies eerder unlockt dan wanneer je het eigenlijke verhaal netjes volgt. Maar steek je veel tijd in één vriend, dan kan dit ten koste gaan van andere vriendschappen. Het is vrijwel onmogelijk om elke keer iets leuks te gaan doen met een van je vrienden. Dit kost gewoonweg te veel tijd die je niet altijd hebt, of die je er niet voor vrij wilt maken.

Multiplayer

Waar je zeker wel tijd voor moet maken, is het online gedeelte. Met zoveel mogelijkheden online gaat daar ook nog eens veel tijd in zitten. Zo kun je een versie van 'cops and robbers' spelen, een capture the flag-achtige optie waarin je als eerste bij een auto moet komen en deze moet afleveren bij een afleverpunt, maar ook de bekendere deathmatch en team deatchmatch opties zitten in de game.

Het mooie hiervan is dat alle functies in heel Liberty City te spelen zijn. Maar al snel blijkt dat het alleen nuttig is als je met veel mensen bent. De hele stad wordt al snel erg groot als je een potje deathmatch aan het spelen bent. Gelukkig kun je er ook voor kiezen om bepaalde wijken af te sluiten. Ben je met een select groepje vrienden, dan kun je ervoor kiezen om de gameplay te beperken tot een enkel eiland. Wat ik merkte, is dat wanneer alle eilanden open zijn, men er al snel voor koos om een helikopter te jatten en daar maar in rond te gaan vliegen. En als iedereen in een heli zit, is het niet zo leuk meer.

Verschrikkelijk goed

Wat ook niet zo leuk is, is dat de game af en toe last heeft van pop-up. Hierdoor ben ik al heel vaak door de voorruit van mijn auto gevlogen of ben ik over de kop gevlogen. Als ik iets niet zie, dan kan ik er immers niet op reageren. De framerate wil ook af en toe nog wel eens wat inzakken, maar erg hinderlijk is dit niet. Het is ook erg moeilijk om de game erg zwaar aan te pakken op deze foutjes, omdat de rest zo verschrikkelijk goed is.

Het is logisch dat geen enkele andere uitgever het aandurft om rondom de release van GTA IV een game uit te geven. GTA IV legt de lat voor andere ontwikkelaars weer een stuk hoger. Alles wat er al goed was aan de GTA-serie is weer verbeterd. Niko is ook een persoon waarmee je gaat meeleven en waardoor de morele keuzes die je voorgeschoteld krijgt ook echt moeilijk zijn. Liberty City voelt aan als een levende stad die niet om jou draait.

GTA is volwassen geworden met deel IV en dat zonder in te leveren op humor en andere kinderlijke elementen. Ondanks dat de ontwikkelaar beweerde dat ze onmogelijke en zeer onvolwassen dingen zoals een pay ’n spray eruit gehaald zouden hebben, omdat de politie slim genoeg was geworden om je in een andere kleur auto ook wel te herkennen, ben ik er toch enkele tegen gekomen.

Ook blijkt maar weer dat Rockstar een gigantisch oog heeft voor detail. Aan alles, maar dan ook echt alles, is gedacht. Van televisieshows en hotdogverkopers die je niet helpen als je met je wapen staat te zwaaien, tot taxichauffeurs die allemaal een eigen verhaal hebben en mensen die je via een datingsite kunt ontmoeten. Amerika is met recht ‘the land of opportunity’ in GTA IV. Alles is mogelijk! (97%)