In the Land of Blood and Honey – Angelina Jolie

Angelina Jolie is, zoals bekend, een actrice die zich druk maakt over het onrecht in de wereld. Zo ook in haar regiedebuut In the Land of Blood and Honey.

 Bekijk video

Twee mensen op een feest. Ze dansen, lachen en flirten. Dan verscheurt een bomexplosie de idylle: opeens is het oorlog, vallen er doden en heersen verdeeldheid en haat. Christenen, Kroaten, Serviërs, Bosnische Moslims…

De openingscène van In the Land of Blood and Honey vat uitstekend de waanzin samen van de oorlog die Bosnië tussen 1992 en 1995 verwoestte. Een land, waarin mensen jarenlang in vrede hadden samengeleefd, werd etnisch gezuiverd. In vier jaar vielen naar schatting 100.000 doden. 2 miljoen mensen sloegen op de vlucht.

Oorlogsmisdaden

In the Land of Blood and Honey volgt twee mensen te midden van die tragedie. Ajla (Zana Marjanović) is een Bosnische moslima en kunstenares. Danijel (Goran Kostić) is een Servische politieman. Voor de oorlog dansten ze samen op dat feest; nu is Ajla gevangene van het Servische leger en is Danijel officier.

Danijel’s vader, generaal Vukojevich (Rade Šerbedžija), is een moordenaar. Hij laat de moslimmannen executeren; voert de vrouwen af om ze te laten verkrachten of als menselijk schild te gebruiken en verdedigt dat allemaal met een verwijzing naar de verre, verre geschiedenis: "This land is soaked in Serb blood."

Danijel doet zijn werk als Servische officier maar twijfelt: "We are doing this for hem, right? So they don’t have to go to war when they grow up?" Hij neemt Ajla in bescherming. Zij mag in zijn privévertrekken, ver van alle geweld en oorlogsmisdaden, werken aan zijn schilderportret. Maar hoe lang gaat dat goed?

Kwade film

Angelina Jolie regisseerde en schreef het scenario van In the Land of Blood and Honey. Bijna iedere scène is een beschuldiging; een aanklacht tegen de oorlog, de systematische verkrachtingen en de onmacht van internationale gemeenschap. Het is een kwade film geworden.

Angelina Jolie op de set

En het ziet er professioneel uit, het verhaal wordt helder verteld en de acteerprestaties zijn degelijk. Het probleem is alleen, dat de film zo ontzettend schematisch blijft. De boodschap over de slechte Serviërs en de laffe VN wordt er in geramd. Af en toe staat er ‘toevallig’ een radio aan, om ons een extra geschiedenislesje te geven. Maar worden we ook emotioneel geraakt? Niet echt.

Mensenwerk

Jolie kiest er terecht voor zo’n groot abstract politiek conflict te vertalen naar microniveau, erover te vertellen aan de hand van een concreet liefdesverhaal, maar juist daarin lijkt ze zich niet genoeg te hebben ingeleefd.

Zou Ajla zich bijvoorbeeld niet schuldig voelen over de voorkeursbehandeling? Zou ze Danijel niet ook een beetje haten? Danijel zou verscheurd moeten worden tussen zijn liefde voor Ajla en zijn trouw aan de Groot Servische gedachte, maar ook dat blijft onuitgewerkt. De ontknoping is daardoor zelfs een beetje verbijsterend.

Vergelijk dat met de personages in bijvoorbeeld Schindler’s List of The Pianist. Daders en slachtoffers zijn daarin nooit zwart-wit. Ze hebben allerlei, vaak tegenstrijdige emoties. Oorlog is mensenwerk, en wie erin slaagt dat te laten zien brengt de oorlog geloofwaardig dichterbij. Als regisseur heeft Jolie gelukkig echt wat te melden, maar ze moet nog leren hoe ze haar kwaadheid de onze maakt.

In 15 zalen