Recensie: Opvolger van La Grande Bellezza schitterend en komisch

Jeugdvrienden Michael Caine en Harvey Keitel verblijven in een luxe kuuroord. Youth, de opvolger van La Grande Bellezza, is opnieuw schitterend én komisch.

Italiaanse films zijn in Nederland nog maar zelden kassuccessen, maar met La Grande Bellezza (2013) hadden de filmhuizen twee jaar terug een onvervalste kaskraker binnengehaald.

De oogstrelende film van Paolo Sorrentino trok ruim 250.000 bezoekers en werd door zowel de Kring van Nederlandse filmjournalisten als door de lezers van De Volkskrant verkozen tot beste film van 2013 - zelden waren kritiek en publiek het zo eens.

De film won begin 2014 achter elkaar de Golden Globe, de BAFTA én de Oscar voor Beste Buitenlandse film en bracht wereldwijd 24 miljoen dollar (21,9 miljoen euro) op, tegen een budget van iets meer dan 9 miljoen dollar (8,2 miljoen euro). Geen slecht resultaat voor een poëtische rondreis door decadent Rome, zonder een spannende verhaallijn of een grote filmster.

Jeugdliefde

Eerder dit jaar ging op het filmfestival van Cannes de nieuwe film van Paolo Sorrentino in première, Youth (La Giovenezza). De ontvangst was minder lyrisch dan bij twee jaar terug bij La Grande Bellezza, dat ook in Cannes in première ging maar net als Youth buiten alle prijzen viel.

In Youth begeeft Sorrentino zich op bekend terrein. In La Grande Bellezza was het centrale personage Jeb Gambardella (prachtige rol van Toni Servillo), een oude rijkaard die op de fraaiste plekjes van Rome zijn leven overpeinst, met name de jeugdliefde die hij ooit uit het oog is verloren.

In Youth is het de gepensioneerde componist Fred Ballinger (heerlijke rol van Michael Caine) die zich in een luxe kuuroord afvraagt waarom hij nooit naar bed is gegaan met zijn jeugdliefde Gilda. Zijn jeugdvriend Mick Boyle (Harvey Keitel), een regisseur die in hetzelfde kuuroord aan zijn script werkt, heeft geen antwoord op deze vraag; sterker nog, hij kan zich niet eens meer herinneren of hij zélf ooit met deze Gilda heeft geslapen.

Waldorf & Statler

Het uitgangspunt van Youth is, met thema’s als ouderdom, melancholie en decadentie, dus vergelijkbaar met dat van La Grande Bellezza en ook de uitvoering komt bekend voor. Opnieuw kiest Sorrentino voor korte scènes en veel sfeerbeelden, vooral van de excentrieke gasten van het kuuroord, afgewisseld met muzikale intermezzo’s. Maar de keuze voor niet één maar twee hoofdpersonen, die bovendien Engelstalig zijn, geeft de film toch een andere dynamiek.

De stoïcijnse Fred en die al even droge Mick werken als een komisch duo à la Waldorf & Statler dat aan een half woord van de ander voldoende heeft. Elke dag bespreken ze hoeveel (of eigenlijk: hoe weinig) druppels ze hebben gepist en leggen ze weddenschappen af over zwijgzame mede-gasten.

Hun onderonsjes in het luxe Zwitserse hotel doen denken aan de vermakelijke tafelgesprekken en onderlinge weddenschappen van komieken Steven Coogan en Rob Brydon in The Trip to Italy, niet in de laatste plaats omdat die twee reisgenoten elkaar proberen af te troeven met imitaties van Michael Caine.

Paloma Faith

Er is meer dat deze twee vermakelijke oude brompotten bindt: de dochter van Fred, Lena (Rachel Weisz), die tevens zijn assistente is, heeft al jaren een relatie met de zoon van Mick. Maar vlak voor hun vakantie laat hij Lena zitten voor een zangeres (geestig bijrolletje van Paloma Faith, als zichzelf). Dat zorgt voor het nodige drama, althans in het leven van Lena, die in het kuuroord probeert bij te komen van de schok.

Vader Fred lijkt er stoïcijns onder te blijven: hij krijgt sinds de dood van zijn vrouw zo vaak te horen dat hij apathisch is dat dit voor hem een geldige reden is om zo weinig mogelijk te laten merken en te doen. Ook aan zijn conditie werken vindt hij tijd verspillen; liever wandelt hij door de natuur en probeert hij deze - letterlijk - te dirigeren.

Youth bevat voorts een geslaagd bijrol van Paul Dano, als een acteur die gefrustreerd is omdat hij altijd door bijna iedereen aan die éne onnozele rol als robot wordt herinnerd. Verder duikt een vrijwel onherkenbare Jane Fonda op in een memorabele scène waarin ze zich presenteert als een filmdiva op leeftijd die de overstap van film naar tv heeft gemaakt: televisie is immers de toekomst.

Maradona

Dat laatste mag als vette knipoog van Sorrentino worden opgevat, want de prachtige (natuur)beelden van Youth komen het best op een groot scherm tot hun recht. En met een parade aan schilderachtige types (zoals een volvette ex-voetballer die met zijn tattoos en rugnummer 10 onmiskenbaar aan Maradona doet denken) is Youth ook weer een eerbetoon aan de films van Federico Fellini, zoals La Grande Bellezza een ode aan La Dolce Vita was.

Dat Sorrentino qua sfeer in herhaling valt was voor sommige critici op het filmfestival van Cannes een reden voor teleurstelling, maar voor de ruim 250.000 bezoekers van La Grande Bellezza hoeft dat geen enkel bezwaar te zijn. Youth (opgedragen aan de dit jaar overleden regisseur Francesco Rosi) is wederom een poëtisch pareltje, en een lust voor oog en oor.

BEOORDELING
Lees meer over:
Tip de redactie