Filmrecensie: Kidnapping Freddy Heineken is geen verrijking

Sam Worthington als Willem Holleeder, Jim Sturgess als Cor van Hout en Anthony Hopkins als hun slachtoffer Freddy Heineken. De cast van de verfilming van Nederlands beroemdste ontvoeringszaak is, eh, geen klein bier.

Maar ja, het ging in 1983 dan ook om het hoogste losgeld ooit betaald: 35 miljoen gulden. Zo winstgevend was de eerste verfilming, De Heineken ontvoering (Maarten Treurnier. 2011) in elk geval niet, met een Nederlandse boxoffice van 2,8 miljoen euro.

De nieuwe verfilming door Daniel Alfredson gaat dat waarschijnlijk ook niet halen.

De film werd vanaf maart al uitgebracht in o.a de  VS, Canada, Australië, Singapore, Rusland en Duitsland. Box Office Mojo publiceerde nog geen bezoekcijfers, maar de recensies waren niet mals. Het toonaangevende filmblad Variety noemde de film op 5 maart ‘bijna net zo aantrekkelijk al een dag oud biertje vol sigarettenpeuken.’

Moordaanslag

Gelukkig hoeft regisseur Daniel Alfredson niet te vrezen voor langdurige celstraf of een moordaanslag door een van zijn voormalig medewerkers. De Zweedse regisseur bouwde een solide reputatie op met het tweede en derde deel van de Millenium-reeks: De Vrouw die met Vuur Speelde en Gerechtigheid, beide uit 2009.

Zijn nieuwste is echter een televisiefilm zonder enige vaart. Nee, zelfs op televisie zou je al snel beginnen zappen.

Peter R. De Vries

Misdaadverslaggever Peter R. de Vries had ons al gewaarschuwd. De Vries, die de versie van Maarten Treurniet destijds met de grond gelijk maakte ('lachwekkend, ridicuul en stuitend ongeloofwaardig') had hoge verwachtingen van deze versie die op zijn boek De ontvoering van Alfred Heineken is gebaseerd.

"Dit is wel een jongensdroom die werkelijkheid wordt", staat nog steeds op zijn website te lezen.

De reporter is inmiddels een illusie armer: ‘Het doet me pijn, maar ik moet eerlijk zijn: de film viel me tegen,’ twitterde hij op 10 februari.

"De makers zijn van het script afgeweken, afspraken genegeerd. Passages geschrapt…' / 'Veel discussie gehad met de makers van Heinekenfilm, moet kennelijk zo gaan. Jammer. Spijtig van de energie die we in script hebben gestopt.' / 'We hadden een topcast in Heinekenfilm: Hopkins... #MarkvanEeuwen doet het goed, maar dat maakt film nog niet top. Film is te kort."

Te kort?

94 minuten is een tamelijk normale lengte en film gehoorzaamt nou eenmaal aan andere wetten dan een boek van meer dan vierhonderd bladzijden. Daarin was alle ruimte om precies uit de doeken te doen hoe Cor van Hout, Willem Holleeder, Frans Meijer en Jan Boellaard te werk gingen.

Deze film voelt juist te láng, omdat Alfredson zo slecht gebruikmaakt van de mogelijkheden van zijn eigen medium: sfeer, tempo, spel, spanning…

Oudjaarsnacht

Cor van Hout (Jim Sturgess) vertelt in de film zijn vrienden voor het eerst van het ontvoeringplan tijdens een boottochtje op de Amstel op (een merkwaardig kalme) Oudjaarsnacht.

"Cor, we zijn net vrij", sputteren zijn maten nog tegen. Even later zien we ze, tijdens een rommelig gemonteerde actiesequentie een bank overvallen. Hollandse politieautootjes op de kade: Dick Maas deed dat in Amsterdamned met meer vaart.

Pang-Pang

En Maarten Treurniet wist het moment van de eigenlijke ontvoering tenminste nog spannend op te bouwen. In Kidnapping Freddy Heineken is het in een vloek en een zucht gedaan. Rutger Hauer, als de biermagnaat, was in De Heineken ontvoering ook geslaagder.

Hier zie je op het ene moment een verdwaasde vent over Schubert en Chinese 'Pang-Pang' emmeren, het volgende moment Hannibal Lector en altijd zie je Anthony Hopkins die weer eens zijn bulderstem laat galmen ("You're all fired!").

Het is allemaal niet erg boeiend of geloofwaardig - en dat heeft niet alleen met de verkeerde kleur van de bierflesjes te maken, waarover enige discussie was. Van de politiejacht op de ontvoerders ("Both local and federal law enforcement"?!) is niets te merken. Van een psychologisch spelletje tussen Heineken en zijn ontvoerders evenmin. Zelfs Holleeder (Sam Worthington) blijft een vlak personage.

Discutabel persoon

Scenarioschrijver William Brookfield en Alfredson kozen ervoor het verhaal vanuit het perspectief van Cor van Hout te vertellen. Daar is op zich niets tegen, in een film hoef je geen geschiedenisles te geven en mag je je inleven in een discutabele persoon.

Zelfs wanneer dat bijvoorbeeld een pandjesbaas is die met excessief geweld krakers uit een leegstaand pand gooit en een gijzelaar na betaling van het losgeld aan zijn lot overlaat.

Maar dan moet die identificatie wel werken. De film benadrukt dat Cor bij de bankoverval geen slachtoffers wil maken en staat lang stil bij zijn relatie met Sonja - maar als goede bedoelingen en een zwangere vriendin genoeg motivatie waren om kidnapper te worden, dan hadden we natuurlijk pas écht een probleem.

Cor mag dan wel de hoofdpersoon zijn, je dringt nooit door in zijn gevoelens voor Holleeder, Sonja of een van de andere personages, noch in het waarom van zijn ontvoeringplan.

Tegeltjeswijsheid

Van alle oppervlakkigheden waaraan Brookfield en Alfredson zich in deze saaie film schuldig maken, is misschien nog wel de ergerlijkste dat ze er een verhaal over vriendschap van proberen te maken.

Bij de knokploegscène maken Cor en Holleeder een macho-mannengrapje dat in de finale terugkeert. Volkomen misplaatst, alsof het twee toffe jongens zijn.

De moraal van de film wordt door Hopkins verwoord en keert aan het einde zelfs nog een keer nadrukkelijk terug: "There are two ways a man can be rich in this world. He can have a lot of money or he can have a lot of friends. He can not have both."

Als je na alle research van Peter R. de Vries niet verder komt dan zulke tegeltjeswijsheid, dan heeft hij gewoon gelijk: Kidnapping Freddy Heineken is geen verrijking.

BEOORDELING
Tip de redactie