Cast Süskind verbijsterd door verhaal

AMSTERDAM - Het hoofdpersonage in de film Süskind is helemaal niet bezig met heldhaftig zijn, het is een gewone man die zijn hachje probeert te redden. Dat is volgens acteur Jeroen Spitzenberger het fascinerende aan het karakter Walter Süskind in de nieuwste film van regisseur Rudolf van den Berg.

Foto:  ANP

 Bekijk video

"De historie van Walter Süskind is een onderbelicht verhaal. Alleen dat al maakt het de moeite waard om te vertellen", steekt Spitzenberger van wal in een interview met NU.nl.

De acteur speelt de titelrol. Süskind is gebaseerd op het waargebeurde verhaal van de Duitse Jood Walter Süskind (1906 - 1945) die zich in '39 - op de vlucht voor de Nazi’s - in Amsterdam vestigde.

Daar neemt hij de niet onomstreden baan aan bij de Joodse Raad als hoofd van de Hollandsche Schouwburg, waar vandaan in de oorlog Joden werden gedeporteerd naar Kamp Westerbork.

"Hij deed dat om zichzelf en zijn gezin te beschermen", legt Spitzenberger uit. "Maar hij krijgt gewetenswroeging en verandert uiteindelijk in iemand die een gevaarlijk dubbelspel speelt met de Duitsers."

Kinderen

Samen met een aantal gelijkgestemden slaagde de echte Süskind er in 1942 in om honderden Joodse kinderen via de crèche aan de overkant van de schouwburg weg te sluizen naar opvanggezinnen. Hij zorgde er onder meer voor dat de kinderen verdwenen uit de administratie.

In de film van Rudolf van den Berg is te zien hoe op bloedstollende wijze de transformatie van Walter Süskind plaatsvindt van een doodnormale man die zijn eigen hachje probeert te redden, in iemand die zich op levensgevaarlijk glad ijs begeeft door de Nazi’s om te tuin te leiden.

De regisseur werd naar eigen zeggen zo’n tien jaar geleden door een vriend attent gemaakt op het verhaal. Sindsdien heeft de geschiedenis van Süskind hem niet meer losgelaten.

Alle kennis die Van den Berg opdeed zat hem bij het verfilmen lange tijd in de weg. "Tot ik me realiseerde dat je het onderwerp eer aan doet door er een enerverende film van te maken en de feiten voor dat doel soms op de tweede plaats laat komen."

Bekijk een deel van het interview met de cast

Verbijstering

In die film is volgens Van den Berg zijn eigen verbijstering verwerkt. Verbijstering over de Holocaust, het wegkijken van de Nederlandse overheid en het dagelijks leven dat op een bepaalde manier toch gewoon doorging.

"Die hele moordmachine kwam weliswaar uit de koker van de Nazi’s, maar die hadden het op een uiterst sluwe wijze gedelegeerd aan Nederlandse instanties en ambtenaren. Die voerden braaf uit wat door de Duitsers werd bevolen."

Hanna

Die verbijstering waarover de regisseur spreekt wordt door zijn hoofdrolspelers gedeeld. "Ik fiets bijna dagelijks langs de Hollandsche Schouwburg", zegt Nyncke Beekhuyzen, die Süskinds vrouw Hanna speelt. "Maar ik had geen idee. Er is een hele bak geschiedenis over me heen gekomen."

Over haar karakter zegt Beekhuyzen: "Ze had voor mij in eerste instantie iets heel ongrijpbaars. Hanna is heel sterk maar ook heel bang. Dat dubbele vond ik heel spannend en mooi om te spelen."

Tygo Gernandt

Een van Van der Bergs belangrijkste bronnen van informatie over de daden van Walter Süskind was de in 2010 overleden leider van het Amsterdamse studentenverzet Piet Meerburg.

Meerburg krijgt in de film gestalte in de rol van Tygo Gernandt. Gernandt: "Ik hoop dat ik net als Piet en Süskind bij het verzet zou gaan als er oorlog uitbreekt. Maar wat doe je als er een pistool op je hoofd wordt gezet? Of als je familie wordt bedreigd? Je weet echt niet wat er dan met je gebeurt."

Süskind ging afgelopen zondag in Amsterdam in première en draait vanaf donderdag in de bioscopen.