Iraanse regisseur vergelijkt politiek met Nederlandse zomer

AMSTERDAM – De Iraanse filmmaker Asghar Farhadi heeft met A Separation een westerse film gemaakt die zich afspeelt in het Iran van 2011. Hij bezocht Nederland om met zijn film het World Cinema Amsterdam Festival woensdagavond te openen. NU.nl sprak met hem over zijn succes en de invloed van de politiek op zijn films.

A Separation - Asghar Farhadi Fotoserie

Wie denkt aan een rustig klimaat om aan een film te werken, denkt niet meteen aan Iran. Farhadi woont en werkt daar al zijn hele leven en heeft tot op heden weinig problemen gekend als het gaat om de acceptatie van zijn films.

Filmmakers Jafar Panahi en Mahnaz Mohammadi werden onlangs nog gearresteerd omdat politieke zwaargewichten zich niet konden vinden in de inhoud van hun films. Asghar Farhadi ondervindt daar weinig hinder van. Hij snuit zijn neus nog eens in zijn zakdoek en weegt zijn woorden.

''Het politieke klimaat in Iran is eigenlijk hetzelfde als de zomer in Nederland. Soms is het zonnig, soms waait het hard en soms regent het. Ik heb geluk gehad dat het vaak zonnig was toen ik mijn films uit wilde brengen.''

Vrije hand

In een land waar bij de presidentsverkiezingen in 2009 sociale netwerksites en mobiel telefoonverkeer werden afgesloten of gefilterd, is het moeilijk voor te stellen dat een filmmaker de vrije hand krijgt.

Farhadi: ''Misschien is het in mijn voordeel dat ik geen politiek gekleurde films maak. Ik vertel een verhaal en houd het neutraal. Ik wil de bezoeker geen boodschap geven, maar een vraag stellen. Dat is mijn doel als ze na afloop de zaal uit lopen, dat ze er over na gaan denken.''

De film draait om Nader en zijn vrouw Simin en hun elf jaar oude dochter Termeh. Simin wil samen met Nader en Termeh hun land voorgoed verlaten, maar haar man bedenkt zich omdat hij zijn demente vader niet aan zijn lot wil overlaten.

Simin is het hier niet mee eens en laat Nader en Termeh alleen achter. Nader huurt daarop een jonge vrouw in om op zijn vader te passen. Hij weet alleen niet dat zijn nieuwe hulp zwanger is en zonder de toestemming van haar man werkt. Nader komt terecht in een web van leugens, manipulatie en confrontaties.

Echtscheidingen

Regisseur Farhadi behandelt een aantal heftige thema’s in zijn film. Zo is er een miskraam, wordt de rechtspraak op de korrel genomen en vindt er een echtscheiding plaats.

’Echtscheidingen zijn enorm in opkomst van Iran. Vooral vrouwen in de sociale middenklasse komen meer voor zichzelf op en willen weg bij hun echtgenoot. Maar die scheidingen zijn alleen maar een signaal van een veel groter onderliggend verschijnsel. De man-vrouw-verhoudingen veranderen de laatste jaren in ons land. Vooral in grote steden komen vrouwen meer op voor hun rechten.''

''Je kunt met een aantal verschillende brillen op tegen deze film aankijken’’, vervolgt hij. ‘’De verschillen tussen arm en rijk komen aan bod, de problemen rondom een scheiding, inzicht in het leven in Iran en de waarde van religie.''

Bekijk de trailer

Farhadi constateert dat zijn film het goed doet, zowel binnen als buiten de landsgrenzen. De film won op het filmfestival in Berlijn de Gouden Beer voor beste film en twee Zilveren Beren voor beste acteur en beste actrice. Ook werd de film onderscheiden in Teheran, Sydney en Yerevan.

A Seperation naar de Oscars als inzending voor Beste niet-Engelstalige film; het is geen onlogische gedachte voor een film die het goed doet op diverse festivals. Voor Farhadi zijn de Academy Awards geen droom. ''Ik wil dat deze film het goed gaat doen, dat is mijn enige wens. De Oscars lijken me leuk, maar niet meer dan dat. Om opgenomen te worden in het selectieproces van de Oscars, moet je aan veel voorwaarden voldoen. Hoe de film gedistribueerd is, welke thema’s je behandelt. Daar ben ik helemaal niet mee bezig.''

De film, waar de 12-jarige dochter van Farhadi een van de hoofdrollen op zich neemt, is vanaf donderdag 11 augustus door heel Nederland te zien.