Achtergrond: Mubarak regeerde als moderne farao

CAIRO - Vriend en vijand noemen Hosni Mubarak (84), die zaterdag het vonnis aanhoort in de strafzaak tegen hem, de laatste farao van Egypte.

Foto:  AFP

Hij loodste het land ruim 30 jaar onverstoord door politiek moeilijke tijden, waarbij hij de economie voor een deel liberaliseerde en moslimextremisten onder de duim hield.

Als dank kreeg Egypte miljarden dollars hulp van de VS. Maar Mubaraks critici menen dat hij het land niet stabiel hield, maar op zijn zachtst gezegd stagneerde met het corrupte partijapparaat van zijn Nationaal Democratische Partij (NDP).

Mubarak kwam ter wereld in 1928 in een dorpje in de Nijldelta. Hij bezocht de militaire academie en maakte carrière bij de luchtmacht, vooral tijdens de oorlog van 1973 tegen Israël.

President Anwar Sadat benoemde Mubarak in 1975 tot vicepresident. Mubarak veranderde de prowesterse koers niet toen hij in oktober 1981 opvolger werd van de doodgeschoten Sadat.

Noodtoestand

De noodtoestand die Sadat had uitgeroepen, trok Mubarak nooit in. Het bleek een handig instrument om tegenstanders aan te pakken. In de jaren '90 sloeg Mubaraks regime met succes islamitisch extremisme en terrorisme neer.

Hij werd geholpen door een enorm aantal verklikkers en doordat de 83 miljoen mensen op slechts 40.000 vierkante kilometer bij elkaar wonen.

De extremisten waren voor Mubarak vaak een argument om de macht in handen te houden. Zonder hem zouden die het land overnemen, hield hij geldschieters voor. Verkiezingen waren nooit een probleem voor de president zijn NDP, met behulp van enorme fraude.

Mubarak leek open te staan voor echte democratie, maar de verkiezingen werden juist steeds oneerlijker. Dat beroofde veel opponenten van hun laatste vleugje hoop op democratisering onder de moderne farao.

Protesten

De onvrede bleek licht ontvlambaar. Massale stakingen en protesten in het voorjaar 2011 leidden tot het vertrek van Mubarak. Hij trok zich terug in zijn villa aan de Rode Zee, terwijl een militaire raad het land bestuurt tot aan de verkiezing van een nieuwe president.

Mubarak moest voor de rechtbank verschijnen omdat hij betrokken zou zijn bij de dood van 850 betogers. De inmiddels hoogbejaarde ex-leider verscheen daarbij op een brancard en leek de hele tijd te slapen.

Zijn zonen Gamal en Alaa worden overigens vervolgd voor corruptie. Zoon Gamal droomde er ooit van zijn vader op te volgen als president, maar in plaats daarvan lijkt hij hem te volgen naar de gevangenis.

Alles over de gebeurtenissen in Egypte