Gasconflict Oekraïne en Rusland escaleert

KIEV - Het gasconflict tussen Rusland en Oekraïne is dinsdag verder opgelopen door uitspraken van de Oekraïense premier Joeri Jechanoerov. Hij vindt dat zijn land recht heeft op 15 procent van het Russische gas dat via Oekraïne wordt getransporteerd naar West-Europa als vergoeding voor het gebruik van het Oekraïense netwerk van gasleidingen. Volgens Rusland komt het plan van Jechanoerov neer op diefstal.

Oekraïne en Rusland zijn in een conflict verwikkeld over plannen van Rusland om de gasprijs te verhogen. Momenteel levert Rusland gas aan Oekraïne voor een basisprijs van 50 dollar per duizend kubieke meter. In ruil voor deze lage prijs mag Rusland gebruik maken van het pijpleidingennetwerk voor gasleveringen aan West-Europa.

Rusland wil de gasprijs verhogen tot ongeveer 220 à 230 dollar per duizend kubieke meter om aan de marktprijs te voldoen. Als Oekraïne hiermee niet akkoord gaat, dreigt Rusland per 1 januari 2006 de gasleveringen te stoppen.

Concessies

De Russische president Vladimir Poetin en zijn Oekraïense tegenhanger Viktor Joesjtsjenko hebben dinsdag telefonisch met elkaar gesproken over een mogelijke oplossing voor het oplopende gasgeschil. Daar zijn nog geen details over naar buiten gekomen. De Russische minister van Energiezaken, Viktor Christenko, zei dinsdag dat Rusland verder geen concessies meer wil doen aan Oekraïne in verband met het gasconflict.

Kiev wil wel akkoord gaan met een hogere gasprijs, maar enkel als deze geleidelijk over een periode van enkele jaren wordt doorgevoerd. Dit voorstel werd door het Russische staatsgasbedrijf Gazprom en het Kremlin verworpen. Een hooggeplaatste Oekraïense politicus omschreef het Russische dreigement tot het dichtdraaien van de gaskraan in hartje winter als "economische afpersing".

Politieke positie

Sommige mensen in Oekraïne denken dat Rusland de gasprijs wil verhogen om de politieke positie van president Joesjtsjenko te ondermijnen in aanloop naar belangrijke parlementsverkiezingen volgend jaar maart. Analisten denken dat Gazprom door middel van stevige onderhandelingen een belang probeert te verwerven in het strategisch belangrijke netwerk voor gaspijpleidingen in Oekraïne.

De Europese Unie ziet de hele situatie met toenemende ongerustheid aan. Rusland voorziet West-Europa voor bijna de helft in zijn vraag naar gas. Daarvan loopt ongeveer 80 procent via pijpleidingen in Oekraïne. Oekraïne zelf is voor 80 procent van zijn gasbehoefte afhankelijk van Russisch gas.

Tip de redactie