DEN HAAG - Havenbedrijven en vakbonden moeten volgens minister De Geus van Sociale Zaken met elkaar praten om de arbeidsvoorwaarden en veilig werken in de sector te garanderen. Tijdens een debat woensdag in de Tweede Kamer over het opzeggen van een internationaal verdrag over havenwerk heeft de bewindsman toegezegd de sociale partners aan te zetten tot overleg.

Havenwerkers togen woensdagochtend naar de Tweede Kamer

Zowel regeringspartijen CDA en VVD als de linkse oppositie maken zich zorgen over de arbeidsverhoudingen in de havensector. Die zijn onder druk komen te staan, doordat de werkgevers vijf jaar geleden de zogeheten pasjesregeling hebben opgezegd. Die regeling vloeide voort uit het internationale verdrag en leidde ertoe dat geregistreerde havenwerkers die werkloos waren, werden voorgetrokken bij het krijgen van een baan in de sector. Tot grote woede van de vakbonden wil De Geus het verdrag opzeggen, dat Nederland dertig jaar geleden ondertekende.

Volgens de bewindsman is de pasjesregeling achterhaald. Bovendien hoort de overheid zich volgens hem niet te bemoeien met arbeidsmarktbeleid op sectorniveau.

Automatisering

Daar werd volgens De Geus dertig jaar geleden anders over gedacht, omdat werkgevers en vakbonden toen zelf om hulp van de overheid vroegen. In de jaren zeventig werden veel havenwerkers werkloos door de automatisering in de sector, de afname van het arbeidsintensieve stukgoed en de introductie van het containervervoer.

FNV Bondgenoten protesteerde woensdag tevergeefs met ruim duizend havenwerkers tegen het opzeggen van het verdrag. Volgens FNV-bestuurder N. Stam staat de veiligheid en werkzekerheid van havenwerkers nu net als dertig jaar geleden onder druk. Werkgevers proberen volgens hem steeds vaker gekwalificeerde havenwerkers te vervangen door goedkope en onervaren (uitzend)krachten, onder meer uit Oost-Europa.

Steun

De vakbond vond alleen steun bij de oppositiepartijen PvdA, GroenLinks en de SP. Zo vreest PvdA-Kamerlid Douma vooral onheil voor Nederlandse havenwerkers door Europese plannen. In Brussel wordt al tijden gediscusieerd over de vraag of goedkoper, veelal Aziatisch, personeel op schepen werkzaamheden van werknemers aan wal mogen overnemen bij de overslag van goederen.

De Geus erkende het gevaar van oneerlijke concurrentie in de branche. Hij zei ook de Europese plannen "uiteraard" met zijn collega minister van Verkeer te zullen bespreken. Maar hij bestreed dat de veiligheid van havenwerknemers onder druk staat. Hij wees erop dat in Nederland wettelijke regels gelden voor arbeidsomstandigheden en dat de Arbeidsinspectie die controleert.