'Overheid heeft te hoge verwachting van financiële zelfredzaamheid burger'

De Nederlandse overheid heeft te hoge verwachtingen van de financiële zelfredzaamheid van burgers.

Dat concludeert de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) donderdag in een rapport over problematische schulden.

"Voor veel mensen zijn de regels te ingewikkeld, bovendien wordt te weinig rekening gehouden met de psychologie van mensen", aldus de WRR.

Steeds meer mensen hebben te kampen met problematische schulden. Het gebeurt regelmatig dat mensen als gevolg van hun schulden onder het bestaansminimum belanden.

Onder meer het leervermogen is van belang voor financiële zelfredzaamheid. Daarnaast speelt persoonlijkheid een grote rol, concludeert de raad. Zo lopen mensen met een vermijdend karakter en mensen met weinig zelfcontrole een groter risico om in financiële moeilijkheden terecht te komen. Zij ontkennen problemen eerder, geven te veel uit en trekken niet op tijd aan de bel.

Aangezien de genoemde persoonlijkheidskenmerken deels erfelijk bepaald zijn, hebben sommige mensen van nature meer kans op financiële problemen, concludeert de WRR.

De Raad wijst erop dat burgers wijs moeten zien te worden uit verschillende inkomens- en ondersteuningsregelingen. Als er flinke schulden ontstaan, wordt het bovendien alleen maar ingewikkelder.

Run

"Er kan een ware run op de schuldenaar ontstaan, waarbij elke schuldeiser voor zich probeert zoveel mogelijk geld terug te halen. Daarbij wordt soms ontoelaatbare druk uitgeoefend. Dat vergt veel van schuldenaren", aldus de WRR.  

Ook hebben stress en armoede een negatieve invloed op de beslissingen van mensen. Hierdoor kan een negatieve spiraal ontstaan.

"Hoewel eigen verantwoordelijkheid het uitgangspunt moet blijven, moet worden meegewogen dat het burgers soms erg moeilijk wordt gemaakt om die verantwoordelijkheid ook waar te maken. Niet iedereen beschikt in gelijke mate over de daartoe vereiste mentale kenmerken en vermogens en psychologische mechanismen kunnen de zaken nog eens bemoeilijken", stelt de Raad.

Menselijk tekort

De WRR pleit in het rapport voor een beter ontwerp van regels en instituties. Hierbij moet rekening worden gehouden met het "menselijk tekort".

Beleid zou gericht moeten zijn op het voorkomen dat mensen in de financiële problemen terechtkomen door keuzes zo te verpakken dat mensen relatief makkelijk de optie selecteren die het beste uitpakt voor hun financiële situatie.

Als mensen toch schulden opbouwen, zou er sneller contact mogelijk moeten zijn tussen de schuldenaar en een hulpverlener. Wanneer mensen hun schulden aan de overheid niet meer afbetalen, moeten zij daar pas toe gedwongen worden als blijkt dat daar ook voldoende geld voor hebben. Zo kan voorkomen worden dat schuldenaren onder het bestaansminimum uitkomen.

Donderdagmiddag vindt er  een gesprek over schuldhulpverlening plaats tussen leden van de commissie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van de Tweede Kamer, de Nationale Ombudsman, de Algemene Rekenkamer en de WRR. 

Lees meer over:

IEX.nl (mediapartner)

IEX.nl (mediapartner)
IEX.nl is hét beleggersplatform van Nederland. Volg alles van deze mediapartner. 

Chronologie TMG

Chronologie TMG
Er speelt zich een felle overnamestrijd af rond mediabedrijf TMG. Een overzicht van de ontwikkelingen.

Belastingaangifte

Belastingaangifte
Het is tijd voor de belastingaangifte over 2016. Wat zijn de belangrijkste wijzigingen?
Tip de redactie