'Hypotheken moeten weer begrijpelijk worden'

Financiële producten als hypotheken en individueel pensioensparen zouden makkelijker met elkaar te vergelijken moeten zijn. 

Dat kan met de invoering van standaardversies van deze ingewikkelde producten. Dat staat in het vrijdag gepubliceerde advies van de Commissie Structuur Nederlandse Banken, die in opdracht van het ministerie van Financiën heeft onderzocht hoe de dienstbaarheid en stabiliteit van het bankwezen verbeterd kan worden.

In de ogen van de commissie zijn banken te veel transactiegericht geweest. De dienstverlening werd hierdoor ondoorzichtig en voor klanten was het vaak niet duidelijk wat een product precies inhield. De consument kreeg daardoor soms veel onnodige of verborgen kosten voor zijn kiezen.

Concurrentie

Om beter te kunnen aansluiten bij de behoeftes van de samenleving is het verder belangrijk dat er meer concurrentie komt tussen banken. Ook toetreding van nieuwe partijen, zoals kredietunies en buitenlandse banken, moet bevorderd worden.

De stabiliteit van de sector kan volgens de commissie, die onder leiding staat van oud-Rabobanktopman Herman Wijffels, worden opgeschroefd door de risico's die banken lopen in te perken.

Buffers moeten worden versterkt en banken mogen alleen nog risico's aangaan die verband houden met het bedienen van klanten; handel voor eigen rekening mag dan niet meer.

Voorzichtig

Meer stabiliteit betekent ook dat banken voortaan voorzichtiger te werk moeten gaan bij het verstrekken van hypotheken.

Op termijn zouden huizenzoekers bij het kopen van hun huis nog maar 80 procent van de woningwaarde mogen lenen, zo werd donderdag al bekend. Het kabinet heeft al besloten om dit percentage tot 2018 naar 100 procent te verlagen, maar dat is volgens de commissie niet genoeg vanwege slechte situatie op de woningmarkt en dalende huizenprijzen.

Om ervoor te zorgen dat starters toch voldoende geld bijeen kunnen krijgen om een huis te kopen, zouden jongeren tot 35 jaar dan bijvoorbeeld de mogelijkheid moeten krijgen om hun pensioenpremies via bouwsparen fiscaal vriendelijk opzij te leggen als startkapitaal.

D66

''Volgens de commissie moeten dienstbaarheid en stabiliteit vooropstaan in het bankwezen. Dat is een conclusie die D66-Tweede Kamerlid Wouter Koolmees onderschrijft. "We moeten terug naar de kernfunctie van de bank.''

Koolmees hoopt ook dat minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën) snel aan de slag gaat met de aanbevelingen om banken stabieler te maken.

NVB

De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) ziet in de aanbevelingen van de commissie-Wijffels een aanmoediging om door te gaan op de weg van het ''nieuwe bankieren, waarin de klant nog meer centraal staat''. 

De NVB is blij met de conclusie dat er al veel is gebeurd om de stabiliteit en dienstbaarheid van de sector te verbeteren. ''Maar het rapport maakt ook duidelijk dat er nog veel werk aan de winkel is'', aldus NVB-voorzitter Chris Buijink.

Beperken

Hij merkt wel op dat sommige aanbevelingen de stabiliteit verder verhogen, terwijl andere maatregelen de mogelijkheden van banken om economische groei te faciliteren beperken. Zo kan een te snelle verhoging van de kapitaalvereisten volgens Buijink belemmerend werken voor de kredietverlening.

Ook het voorstel om in de toekomst de hoogte van de hypotheek te beperken tot 80 procent van de waarde van het huis kan door het verminderen van de schuldpositie van huizenbezitters bijdragen aan de financiële stabiliteit van ons land, maar zal de leencapaciteit van consumenten sterk verminderen, aldus de bankenvoorman.

VEH

Door het ontbreken van een helder en samenhangend woonbeleid van het kabinet buitelen verschillende commissies en deskundigen over elkaar heen met gevraagde en ongevraagde adviezen. Dat liet de Vereniging Eigen Huis (VEH) vrijdag weten in een reactie.

"Je ziet door de hoeveelheid adviezen het beleid bijna niet meer en dit zorgt iedere keer voor onduidelijkheid en onrust onder burgers", stelt Rob Mulder, directeur van de belangenclub van huizenbezitters.

Het is volgens hem wel positief dat de commissie benadrukte dat de eerder uitgelekte maatregel om hypotheken te beperken tot 80 procent van de waarde van een huis, nu nog niet aan de orde is. "Want als dat wel zo zou zijn is dat een buitengewoon slechte maatregel", aldus Mulder.

VEH wil pas een oordeel geven over de "mogelijke toekomstige beperking van hypotheken" als die maatregel daadwerkelijk deel uitmaakt van het beleid van de overheid.

Kredietverlening

VNO-NCW en MKB-Nederland zijn bang dat strengere eisen voor Nederlandse banken schadelijk kunnen zijn voor de kredietverlening aan het bedrijfsleven. Daarmee zal onze economie nog verder verzwakken, waarschuwen de ondernemersorganisaties in een reactie.

Stevig gekapitaliseerde banken vallen minder snel om en zijn daardoor goed voor de economie als geheel, zo erkennen zij. "Maar momenteel is onze conjunctuur zwak. En als het economisch slecht gaat, hebben banken het ook zwaarder, omdat hun risico’s toenemen en er meer verliezen optreden op leningen die zij in het verleden hebben verstrekt."

Volgens VNO-NCW en MKB-Nederland ontbreekt het in Nederland nog steeds aan een plan dat het voor banken mogelijk maakt hun buffers te versterken, zonder dat dit ten koste gaat van kredietverlening of economische groei.

Lees meer over de woningmarkt op NUgeld.nl

Lees meer over:
Tip de redactie