CNV-voorzitter 'pislink' als werknemers vogelvrij zijn

AMSTERDAM - In de politiek zou zorgvuldiger moeten worden gepraat over de toekomst van de arbeidsmarkt. "Als je zegt: we flexibiliseren de arbeidsmarkt en we verklaren werknemers vogelvrij, ze zoeken het maar uit, dan word ik dus pislink."

Foto:  ANP

Dit zegt CNV-voorzitter Jaap Smit in een interview met NU.nl.

"Het gezanik over het ontslagrecht, dat is gewoon een icoon geworden. Daar wordt veel te veel de focus op gelegd. Maar het is onzin als je denkt dat als je dat doorvoert de hemel op aarde ontstaat."

"Je jaagt er alleen maar een hoop mensen de stuipen mee op het lijf. Wel kunnen we erover nadenken: werkt het allemaal nog wel zoals we het ooit bedoeld hadden of wordt het contra-productief? Maar we moeten met elkaar niet willen dat belangrijke waarden als bescherming van de werknemers in het geding komen."

Volgens de vakbondsman zou het tijdens de komende verkiezingen dan ook moeten gaan om de hervorming van de arbeidsmarkt, woningmarkt en zorg. Hij hekelt dat Europa tijdens de verkiezingen centraal lijkt te staan.

"Dat is een makkelijk onderwerp om je als politicus op te profileren, terwijl de andere zaken meer uitleg en kennis van zaken vereisen. "

Te veel sentimenten

Smit verwijt de politiek te veel met sentimenten bezig te zijn. "Het is allemaal zo korte termijn, zo vluchtig. Dat vind ik echt gevaarlijk. In de Kamer kom je mensen tegen die met groot gemak roepen dat de SER niets is en de vakbeweging is uitgespeeld. "

"Ik hoor de politici nu al zeggen: dat gepraat in de vakbeweging, laat ze eerst maar eens orde op zaken stellen. Alsof de politiek op dit moment met oplossingen komt. Ik hoor geen goed doordachte alternatieven."

"Bovendien worden er dan in een zekere mate van naïviteit en stoerheid, bijvoorbeeld tijdens het Lente-akkoord, maatregelen voorgesteld waarvan ik denk: betrek daar nou de sociale partners bij."

Apolitieke beweging

Volgens Smit is het daarom goed dat er nog een vakbeweging bestaat, die als apolitieke beweging haar invloed uitoefent op ontwikkelingen in de samenleving, omdat ook kiezers zich soms onvoldoende verdiepen in verschillende onderwerpen voordat ze gaan kiezen.

"Ik hoop dat zowel de kiezer als de politiek tijdens de komende verkiezingen de kop er bij houdt. Dat mensen zich er bewust van zijn dat de forse problemen van nu niet op zijn te lossen met simpele maatregelen."

Smit pleit er daarom al langer voor om de SER een advies te laten schrijven over de hervorming van de arbeidsmarkt. "Leg vanuit het kabinet een gedegen adviesaanvraag neer. Waarom zou je die zorgvuldigheid wel betrachten voor de woningmarkt en niet voor de arbeidsmarkt?', stelt Smit.

"Daarmee spoor ik ook mijn achterban aan er weer eens voor te gaan zitten. Ik sta echt wel open voor hervorming van de arbeidsmarkt, inclusief het ontslagrecht, maar dat moet dan wel onderdeel zijn van het totaal verhaal."

Europa is meer

Dat geldt volgens hem ook voor Europa. "We moeten eens ophouden daarover alleen te praten in financieel-economische termen. Dat heb ik ook tegen Rutte en Pechtold gezegd: hou nou eens op met alleen maar te zeggen wat het kost en oplevert. Europa is meer dan dat. Het is de enige manier om ons te richten tegen negatieve gevolgen van de globalisering. Het is kortzichtig om dat los te laten."

Smit heeft zich in het verleden al regelmatig zorgelijk uitgelaten over de toekomst van het poldermodel. Tevergeefs probeerde hij mee te praten over de uitwerkingen van het Lente-akkoord.

Onlangs mocht hij wel aanschuiven bij de Club van Elf, een groep van belangrijke werkgevers in Nederland.

"Dat is geen voorbode van een nieuw overlegmodel in Nederland. Maar zij delen dezelfde zorg die ik ook heb. Er wordt in Nederland veel te onvoorzichtig omgegaan met een aantal belangrijke instituten, gewoontes en gebruiken die ons land een leefbaar land hebben gemaakt en waar we in het buitenland juist om worden geprezen."

Neoliberale wind

Smit denkt dat de situatie er na de verkiezingen mogelijk weer anders uit ziet. "Het is niet te ontkennen dat er bij het afgelopen kabinet een neoliberale wind heeft gewaaid waarbij de agenda aantrekkelijker was voor werkgevers dan voor werknemers. "

"Maar dat kan er zo weer anders uitzien, dat beseft de werkgever ook wel. Ik ben er in ieder geval voor in om ook na de verkiezingen over heel veel dingen te praten. Maar dan wel in samenhang."

Lees het hele interview met Jaap Smit.