Playmobil-wereld bestaat al uit 1,7 miljard poppetjes

RIJSWIJK/STROMBEEK-BEVER - Playmobil bestaat dertig jaar. Voor vele ondernemingen zou dit aanleiding zijn voor grote festiviteiten, maar de producent van de plastic figuurtjes met de eeuwige glimlach houdt het zelf liever op 'business as usual'. "Voor kinderen heeft het toch weinig te betekenen", aldus marketingmanager K. Maes van Playmobil Benelux.

De moederonderneming van Playmobil, Geobra Brandstätter, leidt een anoniem bestaan in het Zuid-Duitse Zirndorf. Zelfs veel Duitsers weten niet dat het speelgoed uit hun land komt.

Daar zal mogelijk iets aan veranderen na alle aandacht van buitenaf voor het 30-jarige jubileum. In het Duitse Speyer is sinds november een tentoonstelling aan de geschiedenis gewijd en binnenkort verschijnt er ook een boek met alle wetenswaardigheden over de eigen wereld die Playmobil heeft geschapen.

Geobra, een samenvoeging van de eerste drie letters van de voornaam en de achternaam van oprichter Georg Brandstätter, is al lang niet meer de kleine onderneming die het ooit was. Onlangs meldde de besloten vennootschap toch wel met trots een recordomzet van 331,4 miljoen euro in 2003. Daarvan kwam 324 miljoen euro voor rekening van Playmobil. Hoeveel de Nederlandse markt opleverde, wil Playmobil Benelux niet zeggen.

Belangrijk

Nederland is belangrijk geweest voor de ontwikkeling van het speelgoed. Er was amper belangstelling voor de drie eerste mannetjes die op 2 februari 1974 op de befaamde speelgoedbeurs van Neurenberg voor het voetlicht traden. Dat veranderde plotseling aan het eind van de beurs, toen bij het inpakken van de spullen de invloedrijke Nederlandse groothandel Otto Simon een order plaatste voor 100.000 poppetjes. De eerste productie kon daarmee worden aangevat.

Het aanbod van Playmobil-spullen is tegenwoordig overweldigend. Kinderen kunnen zelfs met het speelgoed fantaseren over een tocht naar sporen van dinosaurussen. De volwassenen van nu moesten het lange tijd doen met ridders, cowboys en indianen.

Geheimhouding

De productie gaat gepaard met de grootste geheimhouding. In het kantoor in Zirndorf is het gedeelte waar nieuwe producten worden ontwikkeld alleen bereikbaar voor personeel met speciale pasjes. De Playmobil-productie heeft daarmee iets ongrijpbaars gekregen. De onderneming zelf zegt nu een gevoel van 'cult' rond haar speelgoed te proeven. Daar wordt dit jaar op ingespeeld door klassieke themasets met ridders en western-figuren met oorspronkelijke vormen en kleuren op de markt te brengen. "Voor ons is het jubileumjaar vooral nostalgie", zegt marketingmanager Maes.

Wereldwijd is de omzet de afgelopen vier jaar met 50 procent gestegen. Daarmee bewandelt Playmobil een heel andere weg dan aartsrivaal Lego, die door een sterk ingezakte omzet zwaar in de problemen zit. "Lego heeft te veel artikelen op de markt gebracht die niets te maken hadden met het kleine steentje", aldus Maes. "Wij zijn ons blijven richten op de kleine poppetjes met een klassiek thema. Bovendien is de doelgroep van Lego veel breder. Playmobil richt zich op kinderen van 3 tot 8 jaar. In de jaren erna stappen ze over op multimedia. Daar hebben alle speelgoedfabrikanten mee te maken."

Dat de Playmobil-wereld inmiddels is uitgebreid tot 1,7 miljard poppetjes, had waarschijnlijk 'uitvinder' Hans Beck niet durven dromen. Beck kreeg begin jaren zeventig van Geobra de opdracht om klein plastic speelgoed te ontwikkelen. Zijn werkgever haalde tot dan vooral de inkomsten uit de productie van de hoelahoep en kunststoftractoren. Die werd te duur doordat de belangrijkste grondstof, olie, sterk in prijs steeg door de politieke spanningen in het Midden-Oosten. Kleinere producten uit dezelfde hoeveelheid plastic werden een noodzaak.

Het duurde wel drie jaar voordat de poppetjes van Beck op de goedkeuring van zijn bazen konden rekenen. Geobra wilde eenvoudige figuren. Een neus was uit den boze, evenals bewegende knieën en ellebogen. Het moest vooral gaan om de verbeelding. Een bouwvakker, een indiaan en een ridder te paard waren daarom in eerste instantie voldoende. Pas twee jaar later volgde de eerste vrouw.

Nog altijd kunnen kinderen volop verhalen verzinnen bij de Playmobil-spullen, maar ze krijgen wel steeds meer hulpmiddelen aangedragen. De speelgoeddozen worden uitgebreider en gedetailleerder. Vrouwelijke figuurtjes hebben zelfs borsten gekregen. Ook zijn er meer themasets op de markt gekomen. De dinosaurussencollectie is daar een voorbeeld van. Toch is volgens Beck de kracht van Playmobil dat het tijdloze producten op de markt zet. Zijn favoriete 'speeltje' is het piratenschip, zo heeft hij in verscheidene interviews laten weten.

Becks tijd bij Playmobil is inmiddels voorbij. Hij ging in 1999 op 70-jarige leeftijd met pensioen. In Duitsland is hij voor degenen die de geschiedenis van Playmobil kennen een grootheid. Een uiting daarvan was te zien tijdens de wereldtentoonstelling in Hannover in 2000. Daar stond een standbeeld van Beck. Playmobil past in het succesverhaal van 'made in Germany'. Dat de productie van de poppetjes zich in Malta concentreert doet daar weinig aan af.

Tip de redactie