Strijd om begroting EU kan losbarsten

BRUSSEL - Dat de Europese Unie er binnenkort tien nieuwe lidstaten bij krijgt, dat een afwijkend land als Turkije mogelijk lid mag worden, hoe belangwekkend ook, de Europese leiders hebben de komende jaren iets anders aan hun hoofd: geld.

Elke zeven jaar stelt de EU een meerjarenbegroting op. De discussie over de periode van 2007 tot 2013 borrelde al, maar dinsdag geeft de Europese Commissie het officiële startschot. Dan komt zij als dagelijks EU-bestuur met een concreet voorstel. Vanaf dan zullen de Europese leiders geen bijeenkomst onbenut laten om het onderwerp aan te stippen. Een besluit wordt op zijn vroegst eind volgend jaar, mogelijk zelfs pas in 2006 verwacht.

Het gaat dan ook om heel veel geld. Momenteel heeft 'Brussel' ongeveer 100 miljard euro per jaar te besteden. De Commissie, die nu aan zet is, verzamelt argumenten om dat bedrag fors te verhogen.

Nu er tien arme lidstaten bij komen, en vanaf 2007 ook nog het straatarme Roemenië en Bulgarije, is er sowieso veel meer geld nodig voor steun aan arme regio's en arme boeren. Daarnaast, zo vervolgt de Commissie, moet Europa dringend meer geld besteden aan wetenschappelijk onderzoek, aan snelwegen en spoorlijnen en aan bewaking van de gemeenschappelijke buitengrens tegen illegale immigranten. De Commissie wijst er fijntjes op dat de regeringsleiders dat de afgelopen jaren allemaal zelf hebben opgeschreven in plechtige verklaringen.

Hoe het voorstel eruit ziet, is officieel nog een geheim. Maar ondanks het verzet van enkele commissarissen onder wie Bolkestein zal de Commissie inzetten op een forse verhoging van de 'financiële perspectieven', zoals de meerjarenbegroting heet. In Brussel drukt men de omvang van de begroting uit in een percentage van het totale inkomen van alle Europeanen. De laatste geruchten spreken van een voorstel van de Commissie om de begroting op te voeren tot 1,22 of ,24 procent van het totale inkomen. Dat is tevens het absolute maximum, anders is er een verdragswijziging nodig. Ter vergelijking: het budget voor dit jaar is 0,98 procent.

Uitgedrukt in euro's is de stijging veel spectaculairder. In zou de Europese begroting 154 miljard bedragen, in deze voorstellen. Nederland moet dan minimaal 1 miljard euro per jaar extra afdragen aan Brussel.

Daarom ziet de Nederlandse regering die plannen helemaal niet zitten. Den Haag ziet ruimte voor bezuinigingen. Zo zou de EU geen geld meer moeten geven aan achtergebleven regio's in rijke landen. Vorig jaar al kreeg premier Balkenende steun van onder meer Frankrijk, Duitsland en Groot-Brittannië. In een gezamenlijke brief pleitten de leiders van zes landen voor een beperking van het EU-budget tot 1 procent.

Een hoge ambtenaar van de Commissie is niet onder de indruk van die brief. "Die zes landen zijn het eens dat ze minder willen betalen. Maar zijn ze het ook eens waarop ze willen bezuinigen?" Frankrijk heeft immers heel andere gedachten over allerlei EU-uitgaven dan Nederland en Groot-Brittannië, redeneert hij. Hij vermoedt dat het kamp uit elkaar zal vallen en dat alleen het voorstel van de Commissie overblijft.

Om de klagers een beetje tegemoet te komen, stelt Brussel voor om de totale bijdrage aan een maximum te binden. Over de hamvraag, namelijk wat dat maximum is, laat de Commissie zich nog niet uit. Of het zo makkelijk gaat is maar zeer de vraag. Elk land kan elk voorstel voor een meerjarenbegroting blokkeren met een veto. Dat staat doorgaans garant voor slepende onderhandelingen.

Tip de redactie