Beroering om groene stap terug van Vattenfall

AMSTERDAM - De Zweedse energiemaatschappij Vattenfall komt zijn duurzame verplichtingen aan Nederlandse gemeenten en provincies voorlopig niet na. Deze koerswijziging zorgt voor beroering in de Amsterdamse gemeenteraad.

De raad stemde in 2009 in om alle publieke aandelen in het energiebedrijf NUON te verkopen aan Vattenfall. Daarmee was een overname door het Zweedse staatsbedrijf een feit.

Op verzoek van de raad dwong wethouder Carolien Gehrels (PvdA) de Zweden af om geld te steken in toekomstige duurzame projecten.

Misleid

Maar door tegenvallende resultaten moet het bedrijf daar voorlopig vanaf zien. De gemeenteraad vergaderde woensdagavond over de situatie. SP-voorman Laurens Ivens voelde zich misleid.

“Wethouder Gehrels heeft in 2009 aangegeven dat als de Zweden zich niet aan de duurzaamheidambities zouden houden, ze de aandelen NUON zou terugkopen. Dat gebeurt nu niet”, zei hij.

Ook D66-raadslid Sebastiaan Capel maakt zich zorgen. “De veranderde strategie van Vattenfall mag niet ten koste gaan van de inzet tot duurzaamheid. Gehrels moet daar scherp op toezien.”

In de gaten

De ontwikkelingen bij het Zweedse concern worden in de gaten gehouden door een stichting, de NUON Energy Public Insurances Foundation. Spelers zoals Amsterdam hebben hierin zitting. De stichting moet aan de bel trekken als Vattenfall zijn afspraken niet nakomt, maar tot nu toe is dat niet gebeurd.

“In de stichting houden we alles goed in de gaten. We trekken op met andere ex-aandeelhouders zoals Gelderland en zullen optreden waar nodig”, verklaarde wethouder Gehrels. Ze stelde vast dat ze de raad wel degelijk heeft geïnformeerd over de afspraken met de Zweden.

Wel gaf ze toe het slechts in één raadsbijeenkomst te hebben nagelaten om de raad over alles op de hoogte te stellen. “In vele andere vergaderingen heb ik schriftelijk aangegeven hoe alles zit”, aldus Gehrels.

Investeren

In totaal verdiende de gemeente Amsterdam 800 miljoen euro met de aandelenverkoop. De hoofdstad was echter niet de enige: grootaandeelhouder provincie Gelderland – 44,7 procent – verdiende maar liefst 4,4 miljard euro. De provincie Noord-Holland en een aantal kleinere gemeenten verkochten hun aandelen NUON eveneens voor honderden miljoenen euro’s.

Aan alle overheden beloofde Vattenfall te zullen investeren in ecologische projecten zoals windmolenparken en groene energiecentrales. Door de crisis op de energiemarkt worden de plannen nu herzien.

Toekomstige investeringen worden teruggeschroefd van 21,7 miljard euro naar 17,8 miljard euro. Ook gaat een gepland windmolenpark op zee voorlopig niet door, onder andere omdat Vattenfall geen concessie krijgt van de Nederlandse regering.

Tijd

Desondanks maken de provincies en gemeenten zich weinig zorgen, want Vattenfall heeft nog tijd. Gehrels: “In totaal hebben de Zweden acht jaar de tijd om de afspraken na te komen. Daarvan zijn er nu 1,5 jaar verstreken. We hebben dus nog zes jaar te gaan.”

De provincie Gelderland laat middels een woordvoerder weten dat het niet wakker ligt van Vattenfalls koerswijziging. “Het Gelderse college van gedeputeerde staten ziet voorlopig geen reden om binnen de stichting actie te ondernemen tegen Vattenfall”, zegt ze.

Terugkopen

Ook Gelderland wil het concern tijd gunnen om zijn verplichtingen na te komen. Van het terugkopen van aandelen is volgens Amsterdam en Gelderland vooralsnog geen sprake.

Zelf benadrukt Vattenfall dat uitstel van duurzame investeringen geen afstel betekent. Woordvoerder Patrick Harms: “We hebben een horizon van zes jaar tijd voor de boeg om de groene doelstellingen te halen. Hoewel we onze totale investeringen zullen verminderen, gaan we tegelijkertijd procentueel meer investeren in duurzame productietechnieken om zo het CO2-profiel te verbeteren.”

Op lange termijn wil Vattenfall een van de koplopers in de energiesector worden qua inperken van de CO2-emissies. Het bedrijf benadrukt dat hierbij samenwerking met partijen als overheden en maatschappelijke organisaties essentieel is.

Lees meer over:
Tip de redactie