Overheidstekort daalt, werkloosheid stijgt bij nieuw kabinet

DEN HAAG - Door de bezuinigingsvoorstellen van VVD, PVV en CDA daalt het overheidstekort en stijgt de werkloosheid. Dat blijkt uit een donderdag gepubliceerde doorrekening door het Centraal Planbureau (CPB).

Door de maatregelen van het minderheidskabinet van VVD en CDA met gedoogsteun van PVV daalt het overheidstekort naar 0,7 procent van het bruto binnenlands product in 2015.

Met het pakket aan maatregelen die het demissionaire kabinet van CDA en ChristenUnie op Prinsjesdag presenteerde, zou het tekort nog zijn uitgekomen op 2,3 procent.

Door de maatregelen van het nieuwe kabinet valt de werkloosheid 1,4 procentpunt hoger uit. Naar verwachting komt de werkloosheid uit op 6,75 procent in 2015.

Overheid

Bij de overheid vermindert de werkgelegenheid met 61.000 banen in 2015. Bijna de helft hiervan komt door beperking van de instroom bij sociale werkplaatsen. De andere helft van de krimp slaat neer bij het Rijk, lokaal bestuur, uitvoering sociale zekerheid en Defensie.

Dit voorjaar stelde het CPB dat tot 2015 29 miljard euro aan bezuinigingen nodig zijn om het huishoudboekje op orde te krijgen na de economische crisis. Sindsdien is het Planbureau nog met nieuwe ramingen gekomen over de Nederlandse economie.

Nu met de maatregelen van VVD, PVV en CDA zou er nog een houdbaarheidstekort van 7 miljard euro liggen dat moet worden weggewerkt om problemen, zoals de vergrijzing, in de toekomst aan te kunnen.

IMF

Bezuinigingen en belastingverhogingen zorgen op korte termijn vaak voor minder economische groei en een hogere werkloosheid. Dat concludeert het Internationaal Monetair Fonds (IMF) in een donderdag gepresenteerde studie.

Volgens het IMF kost een vermindering van het overheidstekort met 1 procent van het bruto binnenlands product (bbp) gemiddeld na twee jaar 0,5 procent aan economische groei.

De werkloosheid valt door de ombuigingen na twee jaar gemiddeld 0,3 procentpunt hoger uit dan als niet zou zijn ingegrepen.

Pijn

Onder de huidige omstandigheden doen bezuinigingen nog meer pijn dan normaal, waarschuwt het IMF. Omdat veel landen tegelijk willen saneren, is het effect op de economische groei waarschijnlijk aanzienlijk groter.

Niet elk land kan immers de export verhogen om de dalende vraag in het binnenland op te vangen. Daarbij is de ruimte voor centrale banken om met lagere rentetarieven voor meer lucht te zorgen, beperkt. Sinds de escalatie van de financiële crisis staan de belangijkste tarieven al op historisch lage niveaus.

Positief effect

Op de lange termijn heeft het terugdringen van het overheidstekort wel een positief effect op de economie, stelt het IMF. De lagere schuld zorgt ervoor dat een overheid minder rente hoeft te betalen, waardoor belastingen kunnen worden verlaagd. Dit stimuleert investeringen en daarmee de productie.

Voor de studie keek het IMF naar de gevolgen van bezuinigingsoperaties die in de afgelopen dertig jaar wereldwijd zijn uitgevoerd om de overheidsfinanciën op orde te brengen.

Lees meer over de economische gevolgen van het regeerakkoord op NUzakelijk

Lees meer over:
Tip de redactie