AMSTERDAM - De ondergang van Lehman Brothers was te wijten aan misleiding door de bestuurders van het concern. Dat bleek vrijdag uit een vernietigend rapport van een door de rechtbank in New York aangewezen onderzoeker.

Het grootste faillissement in de geschiedenis van de VS in september 2008 zorgde ervoor dat de kredietcrisis oversloeg naar de gehele financiële sector.

De handelwijze van de toenmalige topman Richard Fuld was hierbij "zwaar nalatig", schrijft onderzoeker Anton Valukas in een 2.200 pagina's dik onderzoeksrapport.

Ook de inbreng van accountant Ernst&Young valt volgens hem onder "professionele misdraging". "De manipulatie van de balans was bewust en bedoeld om te misleiden", aldus Valukas.

Door het gegoochel met de cijfers leek de zakenbank verhoudingsgewijs minder in de schulden te zitten, maar was het bedrijf al weken voor het einde al feitelijk failliet. Zo werden er in de maanden voor het bankroet 50 miljard dollar aan schulden 'onzichtbaar' gemaakt door schulden en aandelen bij een andere bank tijdelijk in te ruilen voor kapitaal.

Obligaties

Commissarissen van Lehman, dat 158 jaar lang bestond, werden niet ingelicht over gevoelige zaken, zoals de oplopende verliezen op hypotheekgerelateerde obligaties.

Ook werden investeringen in vastgoed stelselmatig overgewaardeerd, terwijl die markt langzaam maar zeker in elkaar zakte.

De misleiding door Fuld en zijn collega's, zo schrijft Valukas, had te maken met de angst dat Lehman een lagere waardering zou krijgen.

Een andere factor die de ondergang van Lehman versnelde, waren concurrerende banken als JPMorgan Chase en Citigroup, die steeds meer onderpand eisten van de geplaagde bank.

Het rapport zal ongetwijfeld leiden tot meer claims, hoewel er geen melding wordt gemaakt van crimineel gedrag door Lehman Brothers of Ernst&Young.

Valukas begon in januari 2009 met zijn onderzoek, dat 30 miljoen dollar kostte.