DEN HAAG - Oud-premier Wim Kok heeft tegenover de commissie-De Wit gezegd dat de financiële sector zich in de periode voor het uitbreken van de internationale kredietcrisis ''heel erg kortademig'' is gaan gedragen en erg gericht was op resultaten op de korte termijn.

Foto:  ANP

Volgens Kok, door de commissie gehoord in zijn rol als oud-commissaris bij bankverzekeraar ING, was deze 'kwartaalcijferkoorts' niet de schuld van aandeelhouders. Ook was het niet onterecht dat aandeelhouders meer invloed hadden gekregen.

''Het geeft wel aan dat we met elkaar heel erg achter kortetermijnresultaten zijn gaan aanjagen. Dat is geen gunstige ontwikkeling geweest.''

Tijdgeest

De kortademigheid was ''onderdeel van de tijdgeest'', zei Kok. ''Het is een soort rat-race waar je je moeilijk aan kunt ontrekken.'' Nu kiezen bedrijven en aandeelhouders veel meer voor bestendigheid, duurzaamheid en de lange termijn.

Volgens Kok beschikte ING in de periode voor de crisis over een relatief goed georganiseerd en robuust systeem van risicomanagement. De kredietcrisis kwam volgens Kok onverwacht en was onvoorspelbaar.

Puree

Toen het systeem in de Verenigde Staten eenmaal grote barsten vertoonde, ging alles de verkeerde kant op. ''Dan moet je afschrijven, de boekhoudregels werken averechts, zo kom je in de puree. Ook ING is daar door overvallen, we hebben het niet zien aankomen.''

De oorzaken van de crisis lagen voor Kok in de VS. Daar vormde het ''ongeëvenaarde vooruitgangsgeloof'' voor een zwakke plek. De rente was laag, geld was goedkoop, bedrijven en burgers staken zich ongelooflijk in de schulden en dan ''barst de zeepbel''.

Bovendien maakten kredietbeoordelaars ''ernstige fouten''. Als de crisis dan overwaait naar Europa, raken ook Nederlandse bedrijven met een goed risicomanagement uit hun evenwicht, aldus Kok. Volgens hem hebben de bestuurders en commissarissen van ING niet gefaald.

Voorzien

Kok betreurt het dat hij de kredietcrisis niet heeft voorzien. ''Ik vind het buitengewoon spijtig dat financiële instellingen en ook ING niet in staat zijn gebleken om het vertrouwen van werknemers en burgers voldoende waar te maken."

"Ik vind het ook te betreuren dat ook ik geen kans heb gezien dat tijdig te voorzien en de bakens te verzetten'', zei Kok over de crisis, die in het najaar van 2008 in alle hevigheid uitbarstte.

Beloningen

Ondanks aandringen van de commissie verontschuldigde Kok zich niet voor de instemming die hij in 2004 verleende aan een forse verhoging van de beloningen voor de top van ING.

Dat was een noodzakelijke inhaalslag om op gelijke hoogte met Europese concurrenten te kunnen komen, zei Kok.

Je kán daar als bedrijf vanaf zien, maar dan verlies je de concurrentieslag, met alle nadelige gevolgen voor de Nederlandse economie. Een ''duivels dilemma'', aldus Kok.