DEN HAAG - President Nout Wellink van De Nederlandsche Bank (DNB) had moeten aftreden om het vertrouwen in de bank te herstellen.

Foto:  ANP

Dat betoogde accountant Jules Muis woensdag voor de parlementaire commissie die onderzoek doet naar de oorzaken van de financiële crisis.

Volgens Muis had Wellink de risico's van ontwikkelingen in het 'rauwe kapitalisme' veel eerder kunnen ontdekken en ervoor moeten waarschuwen. Nu is de geloofwaardigheid van DNB aangetast en Wellink moet plaatsmaken voor een ander om dat te herstellen, aldus Muis.

Onvoorstelbaar

Hij had eerder tegenover de leden van de commissie onder leiding van SP-Tweede Kamerlid Jan de Wit al harde verwijten geuit aan het adres van Wellink en De Nederlandsche Bank. Muis noemde het ''onvoorstelbaar'' dat DNB de risicovolle ontwikkelingen in de jaren voor het uitbreken van de financiële crisis niet heeft gezien.

DNB had veel waakzamer moeten zijn, betoogde Muis, die onder meer werkzaam was bij de Europese Commissie en bij de Wereldbank. De risico's van een systeemcrisis waren voor de Nederlandse belastingbetaler enorm, juist omdat Nederland zo'n grote financiële sector kent.

Brug was open

''Ik heb geluisterd naar het verweer van DNB, maar het is het verhaal van te laat komen op de lagere school: de brug was open. Bijzonder zwak. Daar moeten heel harde lessen getrokken worden'', zei Muis.

De beroepsgroep van de accountants is volgens Muis inmiddels begonnen met het trekken van lessen uit de crisis. Accountants zagen vaak wel wat er misging, maar ''ze dansten mee in het rauwe kapitalisme''.

De accountants werken nu aan een systeem waarin ze bij toezichthouders kunnen waarschuwen als ze meerdere banken hetzelfde gevaarlijke patroon zien hanteren. Die waarschuwing moet dan collectief en geanonimiseerd.

Tulpenbollencrisis

Muis vergeleek de huidige financiële crisis met de 'tulpenbollencrisis' in 1637 toen rijke Nederlanders de prijs van tulpenbollen met speculeren opdreven tot boven die van goud. Tot de zeepbel knapte.

''In plaats van ons via een systeem te beschermen, lopen we liever met een grote klap tegen een muur. Zo gaat het bij alle crises'', aldus Muis.