DEN HAAG - Een crisis laat zich heel lastig voorspellen. Dat zei Coen Teulings, directeur van het Centraal Planbureau (CPB), maandag tijdens het eerste openbare verhoor van de parlementaire onderzoekscommissie die de oorzaken van de financiële crisis bekijkt.

Foto:  ANP

Teulings vindt niet dat het CPB het kabinet pas in een laat stadium heeft geïnformeerd over de aanstaande problemen.

Teulings schetste hoe een ''speculatieve bubbel'' was ontstaan die niet houdbaar was, onder meer doordat landen ''onevenwichtigheden hadden op de betalingsbalans'' en door de hoge grondstofprijzen.

In de Verenigde Staten werd veel geld aangewend om mensen een hypotheek te geven, zelfs aan hen die dat eigenlijk niet konden betalen.

Economen zagen het gebeuren, maar, zo zei Teulings, ''de kern van een speculatieve bubbel is dat je niet weet wanneer die leegloopt''.

Lastig

Het voorspellende vermogen van zijn eigen CPB noemde Teulings ''niet zo heel geweldig'', maar niet slechter dan andere planbureaus. Bij het voorspellen van de economische groei in het volgend jaar zit het CPB er gemiddeld een procent naast. Lastig is bijvoorbeeld dat mensen reageren op de voorspellingen, waarna de omstandigheden veranderen, zei hij.

Ernstig

Het CPB informeerde het kabinet over de zorgelijke situatie op de financiële markten op 27 oktober 2008, ruim een maand na de val van de Amerikaanse bank Lehman Brothers. ''De situatie was toen zo ernstig, dat ik het gepast vond om een waarschuwing te geven aan het kabinet'', aldus Teulings.

Jan de Wit, voorzitter van de commissie, vroeg hem of dat niet wat laat was. ''Laat? Nee. We hadden te maken met een extreme situatie'', aldus de directeur.