AMSTERDAM - Nederlandse pensioenfonden hebben vorig jaar zwaar geleden onder de financiële crisis en de klappen op de aandelenbeurzen.

Foto:  Chris Heijmans

 Hun geldreserves zijn veel lager dan toezichthouders voorschrijven. Daarmee wordt de koopkracht van miljoenen Nederlanders bedreigd.

Donderdag bleek dat pensioenfonds ABP vorig jaar 22 miljard euro in rook heeft zien opgaan. Het totale vermogen van het fonds voor ambtenaren en leraren is gezakt tot 173 miljard euro.

Pensioenfonds Zorg en Welzijn (zorgsector) zag het vermogen met ruim 10 miljard euro dalen tot 71,5 miljard euro. Ook andere pensioenfonsen zijn hard geraakt.

DNB

Toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) eist dat de gehavende pensioenfondsen hun buffers binnen drie jaar optrekken naar enigszins acceptabele niveau's.

Maar volgens de pensioenfondsen kan dat alleen als ze drastische maatregelen nemen, die pensioendeelnemers hard raken in de portemonnee.

VB

De Vereniging van Bedrijfstakpensioenfondsen (VB) pleit daarom voor uitstel. ''Geef dan niet drie maar vier of 4,5 jaar de tijd'', zei directeur Gerard Riemen.

Maatregelen van pensioenfondsen die worden gevreesd zijn het verhogen van premies of het verlagen van uitkeringen. Dat laatste is in Nederland al heel lang niet gebeurd.

Donner

Of de pensioenfondsen respijt krijgen, hangt af van CDA-minister Piet Hein Donner (Sociale Zaken). Eerder deze week waarschuwde hij dat het voor de fondsen gevaarlijk is om pijnlijke maatregelen door te schuiven nu het economisch slecht gaat.

Bij Sociale Zaken hopen ze half februari een eerste beeld te hebben van de plannen van de pensioenfondsen.

Oprekken

Regeringspartij PvdA, oppositiepartij SP en vakcentrale CNV willen net als de VB dat de wettelijke termijn van drie jaar wordt opgerekt.

De PvdA wil het wel van fonds tot fonds bekijken. Tweede Kamerlid Eddy van Hijum van het CDA noemde oprekken echter onverstandig.

Dat vinden ook ChristenUnie en VVD. ''Beurskoersen kunnen snel herstellen, maar ze kunnen ook nog lang laag blijven'', zei VVD-Kamerlid Stef Blok.

Drastische maatregelen

Eventuele drastische maatregelen van pensioenfondsen zouden op een slecht moment komen, stelde econoom Charles Kalshoven van ING.

Hij wees op de oplopende werkloosheid in Nederland en het feit dat mensen dan de broekriem moeten aanhalen omdat ze netto minder geld overhouden.

''Het zou ervoor kunnen zorgen dat de economische teruggang in Nederland langer duurt dan in andere landen'', aldus de econoom.

Heemskerk

Volgens actuaris Marc Heemskerk van adviesbureau Mercer is het heel goed mogelijk dat een aantal fondsen 'rigoureuze maatregelen' moet nemen als Donner vasthoudt aan de wettelijke termijn van drie jaar.

Dat kan betekenen dat mensen minder pensioen krijgen. Toch denkt Heemskerk dat het verstandig is om vast te houden aan de termijn van drie jaar.

Wel kan beslist worden dat de hoeveelheid geld die pensioenfondsen dan moeten aanhouden, iets omlaag kan.