DEN HAAG - De consument heeft geld genoeg, maar wordt steeds terughoudender om het uit te geven. Dat stelt econoom Michiel Vergeer van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Foto:  ANP

''De groei is eruit bij de winkelverkopen. Het glijdt af.''

Dat de consument de hand op de knip houdt, is terug te zien in donderdag gepubliceerde cijfers van het CBS. Op vergelijkbare basis steeg de detailhandelsomzet in oktober met 2 procent ten opzichte van dezelfde maand vorig jaar, maar daalde het aantal verkochte producten met 0,5 procent.

Koopdagen

Doordat oktober 2008 meer koopdagen telde dan oktober vorig jaar, groeide de omzet in de detailhandel werkelijk met 5 procent en stegen de verkopen met 2,4 procent. Dit was vooral te danken aan de supermarkten, die 12,5 procent meer omzet wisten te halen.

Voorzitter Klaas van de Doel van het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel verklaarde eerder deze week dat dit vooral komt omdat mensen in deze tijd, met al het slechte economische nieuws, vaker thuis eten.

Dikke min

Met name voedingspeciaalzaken en elektronicawinkels hadden het zwaar in oktober. ''Daar was sprake van een dikke min'', aldus Vergeer. De omzetgroei in de detailhandel is al het hele jaar zwak, maar in oktober werden consumenten geconfronteerd met het ineenstorten van financiële systemen over de hele wereld.

Zakenbank Lehman Brothers viel om en de geldmarkt ging in een razend tempo op slot.

Vergeer: ''De consument houdt sinds oktober zijn hart vast voor de financiële sector. Het geld is er wel, want er wordt meer verdiend dan vorig jaar, maar het vliegt niet meer uit de portemonnee.''

Perspectief

De cijfers moeten volgens de CBS-econoom wel in perspectief worden gezien. Vergeleken met de rest van Europa doet Nederland het volgens hem nog niet zo slecht. ''Hier is de consument nog wel wat kooplustiger dan in de rest van Europa.''

In het eurogebied daalden de verkopen in oktober met ruim 2 procent op basis van het vergelijkbaar aantal koopdagen in oktober vorig jaar.

Terughoudendheid

Ook in de industrie is dit beeld volgens Vergeer zichtbaar. De industriële sector in Nederland heeft het zwaar, maar dat ligt meer aan de terughoudendheid van buitenlandse bedrijven dan voorzichtige Nederlandse ondernemingen.

''Het aantal orders in Nederland is op peil gebleven'', aldus Vergeer. Omdat Nederlandse industriële bedrijven in toenemende mate hun inkomsten uit het buitenland halen en daar de economische teruggang harder en eerder heeft toegeslagen, zet dat een rem op de productie en de omzet.

Industrie

Volgens donderdag gepubliceerde CBS-cijfers is de industriële productie in oktober voor de vierde maand op rij gedaald. Met een daling van 2,5 procent op jaarbasis was er zelfs sprake van de sterkste krimp in meer dan vijf jaar.

In alle branches van de industrie werd minder gemaakt, dat kwam voor het laatst voor in juli 1993.