Wat wordt er besproken op de beladen G20-top in Hamburg?

Negentien landen en de Europese Unie komen vrijdag en zaterdag bij elkaar voor de jaarlijkse Groep van 20-bijeenkomst. De G20 is geselecteerd op de meest toonaangevende economieën en de politieke zwaargewichten wereldwijd. Op de agenda staat de bespreking van mondiale thema's.

De wereldeconomie vormt het zwaartepunt van deze jaarlijkse bijeenkomsten.

Handel, globalisering en werkgelegenheid staan steevast op de agenda. Het economische karakter heeft alles te maken met de eerste G20-bijeenkomst in 2008 in Washington D.C., ten tijde van de wereldwijde financiële crisis. Om de problemen het hoofd te bieden, moest er internationaal worden overlegd, was de gedachte.

Bondskanselier Merkel wil de wereldhandel een impuls geven.

Dat lijkt niet gemakkelijk te worden. Zo schrapte  Donald Trump kort na zijn aantreden als president van Amerika handelsverdragen en zette hij onderhandelingen met de EU over het Atlantische vrijhandelsakkoord TTIP stop.

De EU kan moed putten uit het principeakkoord dat eerder deze week werd gesloten met Japan over een vrijhandelsdeal. Volgens de Europees Commissievoorzitter Jean Claude Juncker is het de belangrijkste bilaterale handelsovereenkomst ooit voor de EU. Beide partijen spraken uit dat protectionisme geen bescherming biedt. Dat is een signaal naar de VS, die onder Trump een protectionistische koers vaart.

Andere belangrijke thema's zijn klimaat en terrorismebestrijding.

Merkel vindt dat Europa, nu de Britten binnenkort uit de Europese Unie stappen en de Verenigde Staten uit het klimaatakkoord van Parijs zijn gestapt, een grotere verantwoordelijkheid moet nemen bij wat Merkel "existentiële" uitdagingen noemt. Trump staat met het opzeggen van het klimaatakkoord tot dusver vrijwel alleen. Nagenoeg alle landen lijken achter het in 2015 gesloten akkoord te blijven staan. Onder leiding van Merkel zullen deze landen het akkoord op de top verdedigen. Maar naast de VS is ook Saudi-Arabië sceptisch.

Merkel hamert op samenwerking bij de grote vraagstukken van deze tijd. "Deze uitdagingen worden niet opgelost wanneer landen een eigen koers varen of door isolationisme en protectionisme. Er is geen weg terug naar een wereld van voor de globalisering", aldus de gastvrouw. Andere gespreksonderwerpen zijn migratie en de aanhoudende conflicten in Syrië en Oekraïne.

Veel ogen zijn gericht op de ontmoeting tussen Trump en Poetin.

De Amerikaanse en Russische president ontmoeten elkaar voor de eerste keer sinds Trump het Witte Huis heeft betrokken. Vermoedelijk spreken ze vrijdagmiddag ruim een uur met elkaar. Beide presidenten hebben gezegd dat ze de banden willen aanhalen. De vermeende Russische inmenging in de Amerikaanse verkiezingen kan de top overschaduwen, hoewel Trump hier zelf niet zomaar over zal beginnen. De relatie tussen de VS en Rusland is de laatste jaren verder bekoeld door onder meer de oorlogen in Syrië en Oekraïne.

Donderdag zei Trump in Polen nog dat Rusland moet stoppen met het destabiliseren van Oekraïne. Ook gaf hij Polen de garantie dat de VS steun biedt in het geval van Russische dreiging.

Ook de ontmoetingen tussen Merkel en Trump zullen onder een vergrootglas liggen. De twee spraken elkaar donderdag al. Bij hun twee eerdere ontmoetingen ontstond er spanning. Zo stelde Merkel in mei dat de VS niet langer als een betrouwbare kan worden gezien.

De G20-ontmoeting staat vaak ook in het teken van wat er buiten de vergaderzalen gebeurt.

Tal van extreemlinkse en anarchistische groepen willen de G20 verstoren. Donderdag raakten bij uit de hand gelopen protesten al 76 agenten gewond. Vrijdagochtend staken relschoppers auto's in brand. Ook wordt gevreesd voor aanvaringen tussen Koerdische PKK-aanhangers en Turken die achter president Erdogan staan. De Duitsers hebben om escalatie te voorkomen de Turkse president verboden in het openbaar een toespraak te houden.

Om de veiligheid van de regeringsleiders te waarborgen zijn er onder meer ruim twintigduizend agenten op de been in Hamburg. Zij beschikken onder meer over helikopters, honden en paarden. Door de stad staat ruim acht kilometer aan ijzeren hekken. Autoriteiten verwachten tienduizenden demonstranten.

Nederland is uitgenodigd als gast.

De G20 is goed voor 80 procent van de wereldeconomie en representeert bijna twee derde van de wereldbevolking. De groep bestaat uit Argentinië, Australië, Brazilië, Canada, China, Frankrijk, Duitsland, de Europese Unie, India, Indonesië, Italië, Japan, Mexico, Rusland, Saoedi-Arabië, Zuid-Afrika, Zuid-Korea, Turkije, Verenigd Koninkrijk en Verenigde Staten.

Spanje wordt standaard als gast uitgenodigd. Nederland is dit jaar uitgenodigd door Duitsland en wordt vertegenwoordigd door premier Mark Rutte, minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem en Bert Koenders (Buitenlandse Zaken). Tussen 2008 en 2010 was Nederland eveneens aanwezig als gastland.

Naast de regeringsleiders, worden ook de hoofden van financiële, internationale organisaties uitgenodigd zoals die van het Internationaal Monetair Fonds (IMF), de Wereldbank, nationale centrale banken en de Wereldhandelsorganisatie. De internationale arbeidsorganisatie ILO, Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) en de Verenigde Naties zijn ook vertegenwoordigd.

Lees meer over:
G20
Tip de redactie