Helmut Kohl: De man achter Duitse en Europese eenheid

De op 87-jarige leeftijd overleden Helmut Kohl gold als de leider van de Duitse eenheid en de grondlegger van het moderne Europa. Tijdens zijn langdurige kanselierschap werden West- en Oost-Duitsland één land. Ook was hij mede-initiatiefnemer van een gemeenschappelijke Europese munt. 

Kohl was de langstregerende bondskanselier in de Duitse geschiedenis. De christendemocraat leidde het land 16 jaar lang, nadat zijn sociaal-democratische voorganger Helmut Schmidt in 1982 moest aftreden.

Kohl werd 3 april 1930 in Ludwigshafen geboren als zoon van een rooms-katholieke ambtenaar. Al op 39-jarige leeftijd werd hij premier van de deelstaat Rijnland-Palts.

Vier jaar later werd hij ook voorzitter van het CDU. In 1976 trad Kohl aan als voorzitter van de CDU/CSU-fractie in de Bondsdag tot aan zijn succesvolle machtsovername in 1982.

Vooruitstrevend

Kohl schrikte de samenleving niet op met grootse plannen, maar voerde stapje bij beetje belangrijke sociaal-economische hervormingen door om de overheidsuitgaven te beperken en particulier initiatief te bevorderen.

Ook op het gebied van de buitenlandpolitiek ging Kohl anders te werk dan zijn voorgangers. Hij stelde zich vooral op als bondgenoot van de Verenigde Staten. Zo herinnerde hij er graag aan dat hij als halfverhongerde jongen na de Tweede Wereldoorlog Amerikaanse voedselpakketten kreeg. Maar tegelijkertijd keerde hij zich ook in de richting van het oosten. 

Zo hamerde hij al vroeg op eenwording van West- en Oost-Duitsland, staten die toen nog gescheiden werden door een muur. "De wil tot eenheid van onze (Duitse) natie is op den duur sterker dan muur en prikkeldraad", zo waarschuwde hij in Moskou, al ver voor 1989. Uiteindelijk maakten turbulente veranderingen in de Sovjet-Unie het mogelijk om de twee Duitslanden te herenigen en kreeg Kohl gelijk. 

Europa

Na de Duitse hereniging in oktober 1990 had Kohl nog één groot doel: de eenwording van Europa. Hij was, samen met de Fransen, de grote motor achter de euro en verdere Europese integratie. De Europese Unie benoemde hem in 1998 tot ereburger van Europa voor al zijn werk op het continent. 

In hetzelfde jaar probeerde Kohl herkozen te worden als bondskanselier, maar hij wist de Duitse verkiezingen niet te winnen. Kohl moest plaatsmaken voor sociaaldemocraat Gerhard Schröder.

Schandalen

Kohl gold als een uitgesproken man en was ook betrokken bij meerdere schandalen in zijn carrière. Toen in 1999 bleek dat de partij honderden miljoenen marken had verzameld op geheime Zwitserse rekeningen, moest hij het erevoorzitterschap van de CDU inleveren. Ook kwam aan het licht dat hij veel geld had aangenomen van tv-magnaat Leo Kirch.

In 2001 pleegde zijn vrouw zelfmoord, omdat ze de pijn van een lichtallergie niet meer verdroeg. Kohl hertrouwde met een 35 jaar jongere vrouw.

Merkel

Het deed Kohl goed dat zijn assistente Angela Merkel in 2005 bondskanselier werd. De in de kern goede relatie die de partijgenoten in de eerste jaren van het bondskanselierschap van Merkel hadden, maakte later echter plaats voor problemen en lelijke woorden.

Kohl raakte erg teleurgesteld in Merkel toen ze op de rem trapte bij de megaleningen aan het noodlijdende Griekenland. "Ze maakt mijn Europa kapot'', zei hij in 2011 over Merkel.

De zwaarlijvige Kohl kwakkelde toen al met zijn gezondheid. In 2008 was hij ten val gekomen en had hij hersenletsel opgelopen. Sindsdien zat hij in een rolstoel en sprak hij moeizaam.

Lees meer over:
Tip de redactie