Atletiek

Vooruitblik: Zo moet de marathon onder de twee uur gelopen worden

Na maanden van voorbereiding moet zaterdagochtend historie worden geschreven: de eerste marathon onder de twee uur. Drie Afrikaanse atleten willen met een uitgekiend programma het fysiek onmogelijke presteren.

De recordpoging op de 42 kilometer in 195 meter is goedbeschouwd een grote marketingstunt van Nike. Het Amerikaanse sportkledingmerk heeft een groep wetenschappers aan het werk gezet die op alle denkbare gebieden marginale winst hopen te boeken, zodat het huidige wereldrecord van 2.02,57 (gelopen door de Keniaan Dennis Kimeto in de marathon van Berlijn in 2014) wordt gebroken.

Als er zaterdag een snellere tijd wordt gelopen, zal die niet als officieel wereldrecord de boeken in gaan. Dat komt doordat er zaterdag gebruik wordt gemaakt van hazen, die op verschillende momenten in de loop worden ingezet om het tempo te bepalen en om de drie atleten af te schermen voor de wind.

Verder voldoet de recordpoging aan alle eisen. De wedstrijd is erkend door de internationale atletiekbond IAAF en de atleten houden zich aan alle gebruikelijke antidopingregels.

Atleten

De wetenschappers van Nike hebben Eliud Kipchoge, Zersenay Tadese en Lelisa Desisa uit tientallen atleten geselecteerd als meest kansrijke lopers om het marathonrecord te verbreken. Ze zijn al maandenlang met de wetenschappers specifiek aan het trainen voor de ultieme marathon.

Eliud Kipchoge (32 jaar, Kenia) werd vorig jaar olympisch kampioen op de marathon en is voormalig wereldkampioen op de 5 kilometer. Hij won zeven van de acht marathons waarin hij van start ging. Zijn persoonlijk record van 2.03,05 is de op twee na snelste tijd ooit gelopen.

Zersenay Tadese (35 jaar, Eritrea) is wereldrecordhouder op de halve marathon in 58,23. Op de hele marathon heeft hij geen toptijden neergezet, maar volgens de wetenschappers zou hij daar wel toe in staat moeten zijn.

Lelisa Desisa (27 jaar, Ethiopië) heeft een pr op de marathon van 2.04,45. Zijn VO2 max - het maximale zuurstofopnamevermogen - in combinatie met zijn verzuringsprofiel is volgens de wetenschappers het meest geschikt van alle kandidaten om een toptijd neer te zetten.

Materiaal

Nike heeft speciaal voor de recordpoging een schoen gefabriceerd. De Zoom Vaporfly Elite weegt 200 gram. De combinatie van een nieuw soort schuim en gebogen carbon zorgt ervoor dat de lopers bij dezelfde snelheid vier procent minder energie verbruiken dan lopers op andere schoenen.

Bij een recente bijeenkomst van de IAAF werd de schoen goedgekeurd voor wedstrijden, al zal het Elite-model niet op de markt komen voor de consument.

Het Afrikaanse trio krijgt de beschikking over nieuwe sokken, broeken en hemdjes waarvan beweerd wordt dat het hun prestatie verbetert op het gebied van aerodynamica en ventilatie.

Ondergrond

De recordpoging vindt zaterdag plaats op het racecircuit van Monza in Italië, waar zeventien ronden van 2,4 kilometer worden afgelegd. Normaal gesproken is dit het domein van auto's en motoren, maar de wetenschappers kozen voor deze locatie vanwege verschillende omgevingsfactoren, zoals de gemiddelde temperatuur, luchtdruk en wind. De ondergrond van het circuit wordt als optimaal beschouwd voor de recordpoging. Bij ongunstige weersomstandigheden zaterdag kan de recordpoging met één of twee dagen uitgesteld worden.

Het circuit voldoet aan de richtlijnen van de IAAF voor de geldigheid van het record als het om hoogteverschillen gaat. Dit bijvoorbeeld in tegenstelling tot de marathon van Boston, die een afdalend parcours kent.

Hazen

De drie potentiële recordbrekers worden tijdens hun poging bijgestaan door een groep hazen. Dat gebeurt doorgaans ook bij de marathons in de grote steden, met als enige verschil dat de hazen daar tegelijkertijd met de topatleten van start gaan en dus in het laatste deel van de marathon niet meer kunnen helpen. Op Monza zullen de hazen op verschillende momenten 'inspringen', zodat de atleten de volledige 42 kilometer en 195 meter geholpen worden.

Het gebruik van hazen roept in de atletiekwereld al langer weerstand op. Paula Radcliffe liep haar wereldrecord van 2.15,25 terwijl ze de gehele race werd bijgestaan en uit de wind werd gehouden door mannelijke tempomakers.

Daardoor hanteert de IAAF twee wereldrecords bij de vrouwen. Mary Keitany liep vorige maand het alternatieve record bij een marathon waar alleen vrouwelijke hazen liepen. In Londen finishte de Keniase in 2.17,01.

Zelfs met het toedienen van drank wil Nike een marginale winst boeken. Er wordt zaterdag een bromfiets ingezet die de atleten van water en energiedrank voorziet. Hiermee wordt voorkomen dat de lopers hun ritme verliezen als ze bij een waterpost zelf drank aanpakken.

Adidas

De laatste vier wereldrecords op de marathon werden gelopen door atleten (Kimetto, Wilson Kipsang, Patrick Makau en Haile Gebrselassie) van Nikes grote rivaal Adidas. Een officieus record onder de twee uur zou dus niet alleen voor de atleten een fenomenale prestatie zijn; ook voor Nike staat er veel prestige op het spel.

Adidas is inmiddels achter de schermen bezig met een vergelijkbaar project als Nike. Ook het Duitse sportmerk wil met onder meer revolutionaire schoenen atletiekrecords aanvallen, waaronder op de marathon.

De recordpoging op de marathon is zaterdag vanaf 5.45 uur via een livestream op NU.nl te volgen.

Tip de redactie