Dit weten we over de problemen in de Maas

Sinds een aanvaring bij Grave zakt het waterpeil van de Maas tussen Sambeek en Grave. De problemen die worden veroorzaakt door het zakkende water kunnen mogelijk nog weken aanhouden, voorspelt Bureau Voorlichting Binnenvaart.

De oorzaak van het zakken van het peil is een aanvaring bij Grave.

Een binnenvaartschip dat was geladen met benzeen botste op 29 december tegen een brug bij Grave, waardoor de stuw ernstige schade opliep. Het repareren van de stuw gaat niet gemakkelijk.

Het waterpeil is meters gedaald.

Sinds de aanvaring is het peil van de Maas tussen Sambeek en Grave met 3 meter gedaald. In de Maas liggen zeven stuwen, waarmee het waterniveau op peil wordt gehouden. Dat is nodig vanwege het hoogteverschil in het Limburgse landschap. Het waterpeil van het Maas-Waalkanaal langs Nijmegen daalde met zo'n 110 centimeter.

Rijkswaterstaat treft maatregelen voor het zakkende waterpeil. 

Rijkswaterstaat heeft schotten geplaatst om verder zakken van het water tegen te gaan. Ondanks die schotten sijpelt er nog steeds water uit de Mookerplas weg, maar niet zoveel dat dit het peil echt beïnvloedt, aldus het waterschap. Met onder meer een peilbuis controleert het waterschap de plas. 

Ook is de stuw bij Sambeek verstevigd. Deze stuw staat voor Grave en krijgt nu te maken met extra waterdruk omdat de stuw bij Grave is uitgevallen. Drie pompen moeten het waterpeil op het Maas-Waalkanaal weer opgang brengen.

Scheepvaart is gestremd, woonboten zakken, dijken kunnen worden ondermijnd.

De scheepvaart is door het lage water gestremd over een traject van 28 kilometer. Dagelijks passeren zo'n 75 tot 100 schepen de sluizen in de Maas. Dat komt neer op 1.800 tot 2.000 vrachtwagenladingen per dag. De schepen kunnen wel tot 48 uur aan vertraging oplopen, onder meer door langere wachttijden bij sluizen in de alternatieve vaarroute in België.

Het uitspoelend grondwater kan bovendien delen van de dijken kwetsbaar maken. De achttien woonboten bij Gennep zijn door het zakkende water scheef komen te liggen. Op een paar boten staan pompen die kunnen worden ingezet als de boten water zouden maken. Bewoners kunnen niet in de woonboten terecht. 

Het is niet duidelijk wie voor de schade gaat opdraaien.

''Waar uiteindelijk de rekening komt te liggen is een complex vraagstuk waar brancheorganisaties en tussenpersonen zich later over mogen buigen", aldus Bureau Voorlichting Binnenvaart. Ook komen bedrijven in de problemen nu ze door de lage waterstand in het geheel van vaarroutes zijn afgesneden.

Een paar jaar geleden was de Rijn in Duitsland wekenlang gestremd doordat een gekapseisde tanker de vaarroute blokkeerde. Dat zorgde voor een economische schade van 50 miljoen euro. Het grote verschil tussen de problemen destijds en nu is dat er voor de Maas wel alternatieve vaarroutes zijn.

Overzicht: Problemen waterpeil Maas-Waalkanaal

Een schip met benzeen is donderdagavond 29 december tegen een pijler van de Thompsonbrug bij Grave en Nederasselt (Noord-Brabant) gevaren. © ANP
Door de botsing raakten zes schuiven van een stuw beschadigd en liep er veel water weg uit het deel van de rivier tussen de twee sluizen. © ANP
Hierdoor daalde het waterpeil in de Maas en het Maas-Waalkanaal, dat belangrijk is voor de binnenvaart. © NU.nl/Piet Spanjers
Het waterpeil zakte dusdanig dat enkele woonboten scheef kwamen te hangen. © NU.nl/Piet Spanjers
De brandweer sloeg vrijdag 30 december groot alarm voor enkele woonboten op de Paesplas in Gennep. © NU.nl/Piet Spanjers
Rijkswaterstaat plaatste op maandag 2 januari noodpompen zodat water vanuit de Maas naar het Maas-Waalkanaal gepompt kan worden. © ANP
Dinsdag 3 januari voorspelde het Bureau Voorlichting Binnenvaart dat de stremming van de Maas nabij Grave nog wekenlang voor problemen zou zorgen. © ANP
Een woordvoerder van Rijkswaterstaat liet op vrijdag 6 januari weten dat het waterpeil onnodig gezakt is, omdat de sluis bij Heumen pas 7 uur na de aanvaring werd gesloten. © ANP
Schepen konden vanaf zondag 10.00 uur beperkt gebruikmaken van het Maas-Waalkanaal. Tussen Heumen en Weurt werd de stremming opgeheven. © ANP
Op 10 januari werd bekend dat Rijkswaterstaat een tijdelijke dam gaat bouwen zodat de scheepvaart tussen Grave en Sambeek kan worden hervat. © ANP
Op 11 januari begint Rijkswaterstaat met het schoonmaken van de Maas. Door het droogvallen van de watergangen is veel vervuiling zichtbaar. © NU.nl/Piet Spanjers
De scheepvaart op de Maas wordt volgende week hervat, meldt Rijkswaterstaat donderdag 19 januari. © ANP
De tijdelijke dam die gebouwd wordt bij de kapotgevaren stuw in Grave is sterk genoeg om het waterpeil in de rivier weer te laten stijgen, aldus Rijkswaterstaat. © ANP
Op 23 januari wordt de scheepvaart op de Maas weer hervat; het waterpeil is inmiddels genoeg gestegen. © ANP
Een dag later maakt de Onderzoeksraad voor Veiligheid bekend het incident en de nasleep te gaan onderzoeken. © ANP

Deel deze foto via:

Terug naar slideshow

Rijkswaterstaat sloot de sluis bij Heumen te laat.

Doordat Rijkswaterstaat pas om 02.30 uur 's nachts de sluis bij Heumen sloot, zakte het water in het Maas-Waalkanaal onnodig ver. Het waterpeil zakte in het kanaal tot 5.14 meter, waar het ten minste een diepgang zou moeten hebben van 7.90 meter. Mogelijk is Rijkswaterstaat door deze fout ook aansprakelijk voor een deel van de economische schade. 

Een deel van de stuw is onherstelbaar beschadigd.

Drie van de vijf beschadigde jukken in de stuw zijn niet meer te maken. De jukken zijn onderdelen van de stuw waarin de schotten zitten die het water tegenhouden. De stuw dateert uit 1928 en reparatie is complex.

Rijkswaterstaat bouwt een tijdelijke dam bij Grave

Die dam moet in het weekend van 20 januari stevig genoeg zijn. Een tijdelijke dam moet ervoor zorgen dat het waterpeil weer wordt hersteld en dat de laatste woonboten en jachten kunnen worden weggevoerd. De tijdelijke dam wordt benedenstrooms gebouwd achter de beschadigde stuw. Daarna is het voor scheepvaart weer mogelijk de Maas te bevaren.

De definitieve werkzaamheden nemen ruim een half jaar in beslag

Rijkswaterstaat verwacht ruim een half jaar bezig te zijn met een permanente oplossing. De jukken van de stuw worden vervangen. Nieuwe exemplaren zijn besteld. De stuw wordt op termijn ook deels drooggezet om de betonnen steunblokken te kunnen repareren.

De oorzaak van de aanvaring is niet duidelijk.

Omstreeks 19.30 uur op 29 december voer een Slovaakse schipper tegen de Thompsonbrug over de Maas, waardoor de stuw in de Maas zwaar beschadigd raakte. Door de dichte mist zag de schipper de naastgelegen sluis mogelijk over het hoofd. Bloedtesten wezen uit dat de Slowaak niet had gedronken. Na de aanvaring kwam een benzeendamp vrij uit het schip, maar was er geen schade voor de volksgezondheid.

De schipper werd na de aanvaring gehoord door de politie. Hij is inmiddels vrijgelaten, maar blijft nog wel verdachte in het onderzoek.

Lees meer over:
Tip de redactie