Alles wat je moet weten over orkaan Matthew

De orkaan Matthew is de meest dodelijke tropische storm die de Caraïben in lange tijd heeft getroffen. Honderden mensen zijn omgekomen, vooral op het straatarme Haïti. Een overzicht.

De storm ontstond op 22 september voor de westkust van Afrika.

Zoals meteorologen voorspelden nam Matthew in kracht toe en voldeed hij binnen vijf dagen aan de definitie van een tropische cycloon.

De orkaan nam snel in kracht toe.

Op 1 oktober werd Matthew officieel een storm van de vijfde categorie, de zwaarste gradatie voor tropische stormen. Het is de eerste storm in vier jaar tijd in het Caribisch gebied met deze stempel. Matthew behaalde op dat moment windsnelheden van meer dan 260 kilometer per uur. 

Op Curaçao werden de verkiezingen uitgesteld.

Ook sloten alle bedrijven en scholen uit voorzorg de deuren toen Matthew langs het eiland raasde. Luchtvaartmaatschappijen schortten vluchten boven het gebied op. Op de ABC-eilanden viel veel extra regen, maar bleef de schade zeer beperkt. Op het eiland St Vincent kwam één persoon om het leven.

Matthew eiste op Haïti zeker duizend levens.

Op Jamaica, Haïti en Cuba werden veel voorzorgsmaatregelen getroffen. Maar dit kon niet voorkomen dat de orkaan zeker op Haïti veel schade aanrichtte. Het totale aantal doden is niet duidelijk, maar volgens schattingen zijn zeker duizend Haïtianen omgekomen.

Veel mensen verloren hun leven door omwaaiende bomen, rondvliegend puin en rivieren die buiten hun oevers traden. Vele duizenden huizen zijn verwoest. Het is de ergste natuurramp die het Caribische eiland heeft getroffen sinds de aardbeving uit 2010.

Volgens de VN hebben meer dan 1,4 miljoen Haïtianen dringend behoefte aan hulp. De angst voor een uitbraak van cholera is groot. Het Rode Kruis is een hulpactie begonnen voor de slachtoffers van Matthew op Haïti.

Op Haïti worden mensen begraven in massagraven.

De autoriteiten in de Haïtiaanse stad Jérémie hebben in de nasleep van de orkaan Matthew noodgedwongen massagraven aangelegd. De lichamen van slachtoffers zouden volgens een regeringsfunctionaris in staat van ontbinding zijn.

Jérémie is een van de zwaarst getroffen steden. In de kustplaats aan de westpunt van het eiland is 80 procent van alle huizen verwoest. 

Matthew kwam vorige week aan land in Florida.

Matthew kwam vrijdag 7 oktober om 13.30 uur aan land in Florida. De orkaan was op dat moment van de derde categorie, met een maximale windsnelheid van 193 kilometer per uur. In totaal kwamen, verspreid over vier staten, zeker veertig mensen om het leven.

Meer dan 2,2 miljoen Amerikanen kwamen zeker enkele dagen zonder stroom te zitten.

Het openbare leven in Florida en Carolina lag drie dagen plat.

Luchtvaartmaatschappijen schrapten duizenden vluchten. Sommige wegen werden meerdere dagen afgesloten en pretparken als Disney World en Universal Studios waren dicht, wat zeer zelden gebeurt.

Ook in Virginia veroorzaakte Matthew overstromingen en stroomuitval.

Was Matthew een orkaan, een tyfoon of een cycloon?

In feite is er geen verschil tussen de tropische stormen; in verschillende delen van de wereld wordt een andere naam gebruikt. De term orkaan wordt vooral gebruikt voor tropische stormen boven de Atlantische Oceaan.

De term tyfoon wordt doorgaans gebruikt voor stormen in Azië en in het Aziatische deel van de Stille Oceaan. Een cycloon is een algemene term die wordt gebruik voor een storm die de orkaandrempel overtreft (minimaal 117 kilometer per uur, oftewel windkracht 12).

Hoe ontstaat een orkaan?

Een orkaan kan ontstaan boven water zeewater met een temperatuur van 27 graden of meer. In het huidige klimaat is er geen kans dat een orkaan ooit Nederland aandoet.

Soms heeft Europa wel last van slecht weer dat voortkomt uit restanten van een ex-orkaan, stelt Weeronline. De storm neemt dan door het koude water voor het Europese vasteland af in kracht en bereikt als zware storm Nederland.

Wie geeft namen aan orkanen?

Dat gebeurt door een commissie van de wereldwijde organisatie van meteorologen; hier werden in de jaren vijftig van de vorige eeuw internationale afspraken over gemaakt. In eerste instantie werden hiervoor alleen vrouwennamen gebruikt, maar na een protest van feministen in de jaren zeventig wisselen mannen- en vrouwennamen elkaar af.

Wetenschappers hebben onderzocht of conclusies getrokken kunnen worden over het aantal slachtoffers dat orkanen met vrouwen- of mannennamen maken.

Gemiddeld eisen orkanen met vrouwennamen vijf keer zoveel levens als die met mannennamen. Volgens het onderzoek kan dit ermee te maken hebben dat mensen bij orkanen met vrouwennamen minder snel actie ondernemen omdat deze minder dreigend zouden klinken dan orkanen met mannennamen.

Lees meer over:
Tip de redactie