Dit moet je weten over de burgeroorlog in Jemen

In Jemen woedt sinds 2015 een burgeroorlog. De overheid, gesteund door een door Saudi-Arabië geleide coalitie is in een bloedige strijd verwikkeld met Houthi-rebellen en diverse extremistische partijen. 

De Houthi's zijn al jaren bezig aan een opmars in het land. 

De sjiitische rebellenbeweging strijdt voor meer autonomie in het noorden, het gebied waar de militanten eeuwenlang de macht hadden. Ook willen ze hun tradities en culturele gebruiken verdedigen. 

Sinds 2004 vocht de beweging tegen de regering van de autocratische leider Ali Abdullah Saleh. In 2010 kwamen beide partijen tot een staakt-het-vuren, maar dat hield niet lang stand. Saleh ruimde een jaar later het veld.

De nieuwe president, Abd-Rabbu Mansour Hadi, werd net als Saleh gewantrouwd door de Houthi's. Uiteindelijk moest Hadi begin 2015 onder druk van de Houthi's opstappen. Hij vluchtte naar Saudi-Arabië. In het najaar keerde hij, gesteund door een Arabische coalitie, terug naar het land.

De Houthi's zijn anti-westers. 

De Houthi's zijn bondgenoten van de sjiitische beweging Hezbollah en het anti-westerse Iran. Iran ontkent de Houthi's financieel en militair te steunen, maar de autoriteiten van Jemen hebben in het verleden wel schepen met Iraanse wapens onderschept. 

De Amerikaanse president Barack Obama wil stabiliteit in Jemen vanwege de strategische ligging van het land, naast de belangrijke bondgenoot Saudi-Arabië. Ook is stabiliteit in het land belangrijk om al-Qaeda te beteugelen: Jemen geldt als een kweekvijver voor terrorisme. 

De rebellen vormden begin 2015 een alternatief bestuur.

Begin februari stuurden de Houthi's het parlement van Jemen naar huis. Ze richtten een vijfkoppige raad op om het land te besturen, terwijl slechts een kwart van de bevolking de Houthi's steunt. 

In het zuiden van het land vormt al-Qaeda de belangrijkste tegenstander van de Houthi's. De terreurbeweging voerde in het verleden aanvallen uit op de Houthi’s en riep korte tijd een eigen ministaatje uit, Mukalla. Maar deze werd door rebellen in mei 2016 heroverd.

Een andere partij die op zoek is naar meer macht in Jemen is de Jemenitische versie van de Moslim Broederschap: al-Islah. Deze soennieten staan lijnrecht tegenover de sjiitische Houthi's. 

Een coalitie van tien landen besloot de Houthi's aan te vallen.

Die coalitie, geleid door Saudi-Arabië, voert veel luchtaanvallen uit op doelen van de Houthi's. Die luchtaanvallen zijn omstreden omdat er veel burgerslachtoffers vallen. Volgens de VN kwamen sinds de start van het Saudische offensief zeker 3.800 burgers om het leven. Zestig procent van die slachtoffers zou zijn gedood door de Saudische coalitie. 

Volgens de VN werden in augustus 2016 minstens 41 keer scholen of gezondheidscentra, markten, gebedshuizen, vliegvelden en woningen aangevallen.

Sinds het begin van het conflict zijn ruim 10.000 mensen gedood. 

Ook het aantal gewonden loopt volgens de VN in de vele duizenden en bijna veertien miljoen inwoners hebben geen of beperkt toegang tot voedsel. 

Oxfam Novib meldde in september 2016 dat 80 procent van de bevolking afhankelijk is van humanitaire hulp om te overleven. In sommige gebieden wordt voedselhulp door de strijdende partijen opzettelijk verhinderd.

Negentien miljoen mensen hebben geen toegang tot schoon drinkwater. Drie miljoen van de 24 miljoen inwoners zijn op de vlucht geslagen. Volgens Unicef worden er gemiddeld zes kinderen per dag gedood of verwond. 

De VN wil een onafhankelijk onderzoek naar alle oorlogsmisdaden.

De VN wil een internationaal onderzoek naar de schendingen van de mensenrechten in Jemen. Saudi-Arabië zou zich moeten verantwoorden voor de burgerslachtoffers bij de luchtaanvallen tegen de Houthi-rebellen.

VN-Commissaris Al-Hussein deed de aanbevelingen medio 2016 na onderzoek naar de acties van alle partijen in het slepende conflict. Volgens het rapport houden de strijdende partijen geen enkele rekening met de burgers. "De internationale gemeenschap heeft de wettelijke en morele plicht om in te grijpen", aldus de VN-rapporteur.

Video: Ravage in Jemen na luchtaanvallen

Lees meer over:
Tip de redactie