Achtergrond: Vijftig jaar conflict tussen FARC en regering Colombia

De guerrillabeweging FARC en de Colombiaanse regering hebben na meer dan vijftig jaar strijd een vredesverdrag ondertekend, maar een meerderheid van het volk wees het verdrag af. Waarom draaide het jarenlange conflict tussen de FARC en de regering?

De FARC ontstond in de jaren zestig.

FARC staat voor Fuerzas Armadas Revolucionaria de Colombia, het revolutionaire leger van Colombia. De in 1964 door boeren opgerichte beweging strijdt tegen de 'kapitalisering' van het land. De FARC begon als gewapende tak van de Colombiaanse Communistische partij. De groep wilde een Marxistische staat maken van Colombia. 

Het is het langstlopende conflict in Latijns-Amerika, dat het leven heeft gekost aan meer dan 220.000 mensen en waardoor meer dan vijf miljoen mensen ontheemd zijn geraakt.

De groep telde duizenden leden.

Volgens schattingen van de Colombiaanse overheid heeft de FARC ongeveer zevenduizend leden. Tien jaar eerder waren dat er nog zo'n achttienduizend, maar de beweging zou veel last hebben van deserteurs. Om nieuwe leden te recruteren maakt de FARC vooral gebruik van kindsoldaten.

Volgens mensenrechtenorganisaties zouden minderjarigen 20 tot 50 procent van het totale FARC-bestand uitmaken.

De groep maakte vaak gebruik van ontvoeringen, bomaanslagen en afpersing.

Sinds het ontstaan van de groepering ontvoerde de FARC mensen voor losgeld. De beweging ontving daarnaast wapens, training en financiële hulp uit Cuba. In de jaren tachtig raakte de FARC steeds vaker betrokken bij de illegale drugshandel, daarmee kon zelf geld verdiend worden.

Met de winst van die handel wist de FARC meer aanvallen op overheid te bekostigen. Tegenwoordig verdient de FARC onder meer geld via illegale goudmijnbouw.

In 1999 ontvoerde de beweging ruim drieduizend personen, het hoogste aantal van de groep in een jaar tijd. Sinds 2012 neemt het aantal ontvoeringen door de FARC hard af vanwege nieuwe onderhandelingen met de overheid van Colombia.

Onderhandelingen in het verleden mislukten.

In het begin van de jaren tachtig waren beide partijen dicht bij een staakt-het-vuren. De overheid liet politieke gevangenen vrij en sprak amnestie uit voor militanten van de FARC. Na een aanval van de guerrillastrijders op het hooggerechtshof in de hoofdstad Bogota klapten de onderhandelingen.

Bij een poging van het leger om het gebouw te bevrijden uit handen van de vrijheidsstrijders kwamen meer dan honderd mensen om het leven, waaronder negen rechters.

In 1998 waren er wederom vredesonderhandelingen gaande. Drie jaar later werden deze stopgezet nadat verschillende politici werden ontvoerd door de FARC. 

Het laatste overleg ging in 2012 van start.

De laatste onderhandelingen begonnen in november 2012. Inmiddels is er een akkoord zijn over belangrijke punten als de herverdeling van de landbouwgrond, compensatie voor slachtoffers en de drugshandel van de FARC.

Beide partijen lieten eind 2015 middels een verklaring weten dat er sprake was van een 'doorbraak' in het vredesoverleg. De ondertekening vond eind juni plaats in Havana, de hoofdstad van Cuba. In het akkoord staat onder meer dat alle wapens van de rebellenbeweging worden overgedragen aan de Verenigde Naties.

Op 24 augustus maakten vertegenwoordigers van Cuba en Noorwegen die bij de onderhandelingen aanwezig waren officieel bekend dat de Colombiaanse regering en de guerrillabeweging officieel tot een vredesakkoord zijn gekomen.

Eind 2016 komen de FARC en de regering van Colombia tot een akkoord.

FARC en Colombia sloten eind vorig jaar een akkoord dat een einde maakte aan 52 jaar oorlog. Beide partijen hadden circa vier jaar onderhandeld in de Cubaanse hoofdstad Havana. Leden van de FARC moeten volgens het akkoord al hun bezittingen afstaan. Met dit geld worden de slachtoffers van het geweld van de afgelopen 52 jaar gecompenseerd.  

Het vredesakkoord wordt niet opgenomen in de grondwet van Colombia. Door het akkoord niet in de grondwet op te nemen, blijft de mogelijkheid bestaan om in de toekomst eventueel aanpassingen in het verdrag door te voeren.

Verder krijgen leden van de FARC niet automatisch amnestie voor drugshandel, in een eerder akkoord was dit wel zo. Een rechter zal ieder geval individueel beoordelen. De FARC wil na het akkoord doorgaan als politieke beweging. De rebellen krijgen tussen 2018 en 2026 tien gegarandeerde congreszetels.

Lees meer over:
Tip de redactie