Kabinet debatteert opnieuw over Teeven-deal

De Tweede Kamer debatteert woensdag sinds 14.15 uur over het tweede onderzoek van de commissie-Oosting. Ook na dit lijvige rapport over de Teeven-deal blijven er vragen onbeantwoord.

Het gaat inmiddels niet meer alleen om de precieze zoektocht naar het 'bonnetje' van de omstreden schikking met drugscrimineel Cees H.. 

Zelfs nadat de commissie-Oosting de zaak tot twee maal toe heeft onderzocht, blijft de Tweede Kamer met vragen zitten. Partijen willen opheldering over het handelen van toenmalig VVD-Kamerlid Ard van der Steur, inmiddels de minister van Veiligheid en Justitie (V&J).

Hij bemoeide zich als parlementslid intensief met de brieven die toenmalig bewindspersoon Ivo Opstelten naar de Tweede Kamer stuurde, zo bleek maandag uit de door hem zelf vrijgegeven informatie.

Alle conceptbrieven

Dat zit enkele fractievoorzitters niet lekker. "Toen ik minister was, kwamen er weleens Kamerleden op de koffie. Maar ze kropen niet achter mijn computer", zegt D66-leider Alexander Pechtold over deze al dan niet gebruikelijke samenwerking. Een meerderheid van de Kamer steunt het verzoek van D66 om alle conceptbrieven te openbaren.

ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers noemt de bemoeienis van Van der Steur op het departement "zeer kwalijk". "Ik hoop op zelfreflectie van de VVD. Dit raakt de verhouding van het parlement en het kabinet. Het is een ondergraving van de parlementaire onafhankelijkheid", aldus Segers.

Ook CDA-leider Sybrand Buma zint de rol die Kamerlid Van der Steur speelde geenszins. "Natuurlijk is er onderling contact tussen Kamer en kabinet, zelfs met oppositiepartijen. Maar Kamerlid Van der Steur heeft zich opgesteld als een surrogaatminister. Dat is niet normaal als je kijkt naar de verhoudingen die Kamer en kabinet horen te hebben. Meeschrijven met Kamerbrieven zou ik bij Donner of Hirsch Ballin [CDA-ministers van Justitie respectievelijk in 2002-2006 en 2006-2010, red.] nooit moeten proberen. Die hadden dat niet gepikt, en terecht."

VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra vindt achteraf dat Kamerlid Van der Steur zich niet zo expliciet met de brief had moeten bemoeien. Wel vindt hij dat met de hulp van Van der Steur de brief er in ieder geval "een stuk beter" op werd.

Rol van Rutte

Niet alleen Van der Steur krijgt het lastig. Ook minister-president Mark Rutte moet zich opnieuw verantwoorden over zijn rol in de politieke nasleep van de Teeven-deal. De oppositiepartijen eisen ook meer duidelijkheid over de rol van de premier in de zoektocht naar het bonnetje.

Rutte beweerde in het eerste onderzoek nog dat hij niet betrokken was bij het afwijzen van een onafhankelijke zoektocht naar het afschrift bij het justitiedepartement, maar uit Oosting II blijkt dat er overleg is geweest met zijn ministerie.

Hoewel de partijen daar nog niet direct een conclusie aan willen verbinden, verwachten ze hier wel een goed antwoord van de premier.

Vertrouwensvraag

Over de politieke afwikkeling van de Teeven-deal struikelden al eerder de toenmalige minister en staatssecretaris van V&J Ivo Opstelten en Fred Teeven. Ook Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg stapte op, omdat zij niets gedaan had met de brief van een anonieme tipgever.

Dat Rutte en Van der Steur het woensdag niet makkelijk krijgen is duidelijk, maar met de vertrouwensvraag, met name aan het adres van Van der Steur, wordt voorafgaand aan het debat niet geflirt.

SP-leider Emile Roemer diende in eerdere debatten over de Teeven-deal al twee moties van wantrouwen in tegen Van der Steur. "Deze minister zit in de verkeerde stoel, dat vonden wij al eerder." Dat de SP woensdag voor de derde keer het vertrouwen in de minister opzegt, ligt vooralsnog niet voor de hand. "We blijven niet met moties van wantrouwen strooien", aldus Roemer.

Ook Segers (CU) weet niet of dat vanuit de oppositie zoden aan de dijk zou zetten. "Ieder debat een motie van wantrouwen indienen maakt niet veel indruk", zegt Segers.

Omdat de VVD pal achter het kabinet blijft staan en ook PvdA-leider Diederik Samsom vindt dat Van der Steur zijn excuses al voldoende heeft aangeboden, zullen de premier en minister een hoop tikken van de oppositie te verduren krijgen. Fatale schade zullen zij vermoedelijk echter niet oplopen, tenzij Van der Steur, die in moeilijke debatten geregeld stuntelt en zich verspreekt, het zichzelf weer moeilijk maakt.

Tip de redactie