Vervolging voor beledigen staatshoofd kan ook in Nederland

De Duitse komiek Jan Böhmermann wordt mogelijk vervolgd voor het beledigen van Turkse president Recep Tayyip Erdogan. Ook in Nederland kunnen mensen worden vervolgd voor het beledigen van een bevriend staatshoofd.

Op belediging van een bevriend staatshoofd staat in Nederland een maximum straf van twee jaar. Onder een bevriende staat wordt verstaan een buitenlandse mogendheid waarmee Nederland niet in een gewapend conflict is verwikkeld.

Zo is het enkele malen voorgekomen dat Nederlandse burgers zijn veroordeeld voor het beledigen van een staatshoofd.

In de jaren 30 van de twintigste eeuw zijn drie Nederlanders vervolgd wegens het beledigen van Adolf Hitler. Schrijver Maurits Dekker kreeg een boete van 200 gulden opgelegd, omdat hij Hitler in een brochure hysterisch had genoemd. Ook een dominee die Hitler een boef zou hebben genoemd moest voor de rechter verschijnen. Daar bleek echter dat hij wel het woord boef had gebruikt, maar juist in de zin dat Hitler ondanks zijn daden nog niet een boef genoemd mag worden. Daarnaast werd er nog een derde persoon vervolgd voor belediging.

Johnson

In 1966 vonden er in Nederland protesten plaats tegen de Vietnamoorlog. Er werden leuzen geroepen als "Johnson Moordernaar", over de Amerikaanse president Lyndon B. Johnson. Ook hiervoor werden burgers vervolgd. Een student uit Amsterdam kreeg twee weken gevangenisstraf.

Omdat belediging van bevriende staatshoofden lastig is te handhaven en soms ook gevoelig ligt zoals in het geval van Hitler, werd in de wet opgenomen dat een staatshoofd aangifte moet doen voordat kan worden overgegaan tot vervolging.

Schrappen

Naar aanleiding van de commotie over de Duitse komiek pleitte de VVD er half april voor om het wetsartikel te schrappen, zodat het beledigen van een bevriend staatshoofd niet meer strafbaar is. "Onze vrijheid van meningsuiting mag nooit door een buitenlandse leider zoals Erdogan ter discussie worden gesteld. Humor, satire, spot en belediging horen bij onze open en vrije samenleving", aldus Kamerlid Joost Taverne.

Zijn voorstel kreeg snel bijval van de meeste partijen.

Het kabinet liet nog diezelfde week weten het voorstel om de wet af te schaffen te onderzoeken. Als reden noemde minister Ard van der Steur (Justitie) dat er de afgelopen decennia nauwelijks zaken geweest waarbij belediging van een bevriend staatshoofd een rol heeft gespeeld.

Lees meer over:
Tip de redactie