Achtergrond: Dreiging van economische leegloop bij Brexit

Wat zijn precies de gevolgen van de 'Brexit' voor de Britse en Europese economie? En wat betekent het Britse vertrek uit de EU voor Nederland? Hoewel er nog veel onduidelijk is, zijn al wel een aantal grote lijnen te ontwaren.

Op 23 juni stemde 52 procent van de kiesgerechtigde Britten tegen een verblijf in de Europese Unie. Daarmee won het 'Leave -kamp met een krappe meerderheid, tot veler verrassing. 

Als gevolg van de aanstaande Brexit krijgt de Britse economie waarschijnlijk een tik. Hoe groot die is en wat de precieze gevolgen zullen zijn, is nog onduidelijk. Direct na de uitslag van het referendum kelderden wereldwijd de beurzen, maar inmiddels is alweer sprake van enig herstel.

Wel hebben veel bedrijven al gezegd niet blij te zijn met het Britse besluit om de EU te verlaten. Onzeker is of 'The City' in Londen het financiele hart van de Unie blijft.

Bedrijfsleven

Het bedrijfsleven mengt zich nadrukkelijk in de discussie. Onder meer vliegmaatschappijen EasyJet en Ryanair, de farmaceutische industrie en grote financiële spelers zoals Goldman Sachs stellen zich op achter het pro-Europese kamp in het referendum.

EasyJet meldde aan investeerders dat een vertrek van het Verenigd Koninkrijk grote gevolgen zal hebben voor de "financiële gesteldheid van de onderneming en de resultaten uit zijn activiteiten". 

Volgens Ryanair heeft Europese samenwerking luchtreizigers veel voordeel gebracht. Zo is een einde gekomen aan de hegemonie van de grote nationale luchtvaartmaatschappijen die tot eind jaren tachtig de prijzen van vliegtickets bepaalden, aldus de Ierse budgetmaatschappij.

Een meerderheid van de bedrijven in de Britse lucht- en ruimtevaart, defensie en veiligheid wil eveneens dat het Verenigd Koninkrijk lid blijft.  Volgens de bedrijfstakken is het in het voordeel van het Verenigd Koninkrijk om te opereren als een gezamenlijk blok met de andere landen in Europa.

Bankensector

The City in Londen is samen met het Amerikaanse Wall Street het belangrijkste financiële knooppunt in de wereld. Een vertrek uit de EU heeft grote, negatieve gevolgen voor de banken in het Verenigd Koninkrijk, meldde de branchevereniging.

Dat geldt ook voor Europese banken. Volgens een berekening van persbureau Bloomberg moeten zij mogelijk voor 108 miljard euro aan bezittingen vervangen bij een Brexit. Van toezichthouders moeten de banken een bepaald percentage bezittingen aanhouden die snel om te zetten zijn in geld. Sommige leningen die worden gegarandeerd door de Britse overheid zijn na een Brexit niet meer geschikt.

Goldman Sachs verwacht bij een vertrek uit de EU een daling van 15 tot 20 procent voor het Britse pond. De bank maakte een donatie van enkele "honderden duizenden ponden" over aan het blijf-kamp.

Grote farmaceuten stellen dat de Britse wetenschapper geïsoleerd raakt bij een vertrek en dat de invloed van het Verenigd Koninkrijk in de medicijnindustrie zal afnemen.

Nuance

Veel bedrijven zijn dus tegen een vertrek, maar in de praktijk is dit beeld genuanceerder. Zo willen vooral veel kleine bedrijven veranderingen in het Britse beleid. Ze vrezen een vertrek wel, maar hebben nu het gevoel dat Europees beleid te makkelijk wordt overgenomen door de Britse overheid.

Ook bij grote bedrijven is niet iedereen per se tegen een Brexit. Zo heeft de Japanse autofabrikant Toyota eerder toegezegd dat het bedrijf in het Verenigd Koninkrijk blijft bij een Brexit. Toyota heeft fabrieken met enkele duizenden werknemers in Engeland.

Video: Brexit

In 60 seconden: Brexit

Animatie: In60seconds

Gevolgen Nederland

De Brexit kost Nederland in de periode tot 2030 maximaal 10 miljard euro, constateert het Centraal Planbureau (CPB) op 9 juni. Nederland is een voorname handelspartner van de Britten en wordt daardoor harder geraakt dan andere EU-landen. 

De miljardentegenvaller is een gevolg van teruglopende handel door onzekerheid bij bedrijven. Het bedrag komt neer op een economisch verlies van 1,2 procent van het bruto binnenlands product tot 2030. De teruglopende handel kan ook leiden tot minder innovatie. In dat geval is de schade volgens het CPB nog 65 procent groter.

Volgens Klaas Knot, president van De Nederlandsche Bank (DNB), zullen Nederlandse bedrijven die handelen met het Verenigd Koninkrijk de gevolgen op de lange termijn wel voelen, maar lopen ze geen acuut financieel risico. "De blootstelling is in Britse ponden en die blijft in ponden. Er komt geen acute faillissementsgolf van Britse bedrijven of van de Britse overheid", zegt Knot.

Wel benadrukt hij zich wel zorgen maakt over de Brexit. Er zal volgens Knot in het VK sprake zijn van een lagere productiviteit, lagere economische groei en waarschijnlijk een recessie. "Het is meer een langetermijnrisico." Nederlandse bedrijven moeten hun relatie met het VK wel opnieuw bekijken, zegt Knot. Er kan met de Brexit namelijk een einde komen aan de ongelimiteerde handel. Maar in hoeverre dat precies het geval is, hangt af van het handelsakkoord dat de EU sluit met de Britten.

Lees meer over:
Tip de redactie