Dit moet u weten over de moord op Litvinenko

Een Britse rechter concludeerde op donderdag 21 januari dat president Vladimir Poetin waarschijnlijk toestemming gaf voor de moord op de Russische ex-spion Aleksandr Litvinenko. Dit moet u weten over die kwestie. 

Litvinenko stierf in 2006.

Dat gebeurde nadat hij in een hotel in het centrum van Londen thee had gedronken met twee Russische oud-agenten, Andrej Lugovoi en Dmitri Kovtun. Litvinenko bleek te zijn vergiftigd met polonium-210, een radio-actieve stof die geur-, smaak- en kleurloos is. 

Litvinenko was ooit spion voor de KGB. 

Hij was luitenant-kolonel toen de KGB in de jaren negentig werd omgedoopt in de FSB. Poetin was toen zijn hoogste baas. Volgens de BBC kregen ze echter een conflict over corruptie binnen de spionagedienst.  

In 1998 werd Litvinenko gearresteerd. 

Hij had plannen om zakenman Boris Berezovsky te doden wereldkundig gemaakt. Na negen maanden kwam Litvinenko vrij. Vervolgens schreef hij een boek waarin hij FSB-agenten beschuldigde van verantwoordelijkheid voor de bomaanslagen in Moskou en twee andere steden in 1999. Volgens Rusland waren Tsjetsjeense terroristen verantwoordelijk voor de aanslagen.

De ex-spion vluchtte vervolgens naar Engeland. 

Hij verhuisde in 2000 naar het Verenigd Koninkrijk en verklaarde daar dat hij werd vervolgd. Litvinenko kreeg asiel en later ook de Britse nationaliteit. Volgens zijn vrouw werkte hij voor de Britse inlichtingendienst MI6. Hij zou Spaanse banden met de Russische maffia hebben onderzocht. 

Een Britse rechter heeft de zaak onderzocht. 

Het doel van het onderzoek was om uit te zoeken of het Kremlin heeft aangestuurd op de moord. De rechter hoorde 62 getuigen en kreeg toegang tot vertrouwelijke informatie van de Britse inlichtendiensten. Hij concludeert in een onderzoeksrapport dat het hoofd van de Russische spionagedienst FSB waarschijnlijk toestemming gaf voor de moord, en president Poetin waarschijnlijk ook. 

Litvinenko hield Poetin zelf verantwoordelijk. 

Op zijn sterfbed beschuldigde hij Poetin van de vergiftiging. "U kunt één man het zwijgen opleggen, maar, meneer Poetin; de galm van protesten over de hele wereld zal weerkaatsen in uw oren voor de rest van uw leven."

Poetin ontkent betrokkenheid. 

Ook na de uitspraak van de Britse rechter stelt het Kremlin dat het onderzoek politiek gemotiveerd en niet transparant is. Lugovoi, die in het Russische parlement zit, noemde de beschuldiging tegen hem "absurd". Het Kremlin heeft in het verleden uitleveringsverzoeken van de hand gewezen. 

De kwestie zet de banden tussen het Verenigd Koninkrijk en Rusland op scherp. 

De Britse regering noemt de bevindingen "extreem verontrustend", maar neemt geen ingrijpende strafmaatregelen tegen Rusland, zoals weduwe Marina Litvinenko graag had gezien.

De Britten roepen wel de Russische ambassadeur op het matje, omdat zijn land niet meewerkt aan het uitleveren van de verdachten. Verder bevriezen ze de tegoeden van de twee Russen die de moord volgens de onderzoekscommissie hebben gepleegd.

Lees meer over:
Tip de redactie