Dit moet u weten over het onderzoek naar de Commissie Stiekem

Er is door geen bewijs gevonden dat er is gelekt uit de Commissie Stiekem. Wel wordt er door het onderzoeksteam van Kamerleden geconcludeerd dat de wetgeveing voor dit proces hopeloos is achterhaald. 

De onderzoekscommissie, onder leiding van ChristenUnie-Kamerlid Carola Schouten, deed onderzoek naar het vermeend doorsluizen van informatie aan NRC uit de Commissie Stiekem, die officieel de Commissie voor de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CIVD) heet.

Hoe is het tot dit onderzoek gekomen? Een overzicht:

30 oktober 2013:
Tijdens een uitzending van Nieuwsuur zegt Ronald Plasterk dat de Verenigde Staten (VS) verantwoordelijk zijn voor het tappen van 1,8 miljoen belgegevens.

Plasterk is als minister van Binnenlandse Zaken verantwoordelijk voor de inlichtingendiensten. De wereld is op dat moment in de ban van een grootschalig afluisterschandaal dat door de Amerikaan en oud-inlichtingenman Edward Snowden aan het licht is gebracht.

Maar de Amerikanen hebben de belgegevens niet verzameld zoals Plasterk beweert, Nederland heeft ze zelf verkregen en overhandigd aan de VS. Heeft de minister de Kamer verkeerd ingelicht? Dat is in Den Haag een politieke doodzonde. 

12 februari 2014:
In een debat moet Plasterk zijn fout uitleggen aan de Kamer. Een groot deel van de oppositie dient een motie van wantrouwen in.

18 februari 2014:
De motie van wantrouwen, ingediend door D66-leider Alexander Pechtold, komt in een ander daglicht te staan, want NRC Handelsblad schrijft dat de fractievoorzitters in de Kamer in december 2013 al op de hoogte zijn gesteld dat Nederland de belgegevens zelf heeft verzameld.

Die informatie lijkt afkomstig uit de Commissie Stiekem. Er wordt wel vaker gelekt door politici aan journalisten, maar in dit geval is dat uit een commissie die toezicht houdt op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten. 

Alleen fractieleiders van gekozen partijen mogen zich hier laten bijpraten over zaken die de AIVD of MIVD aangaan. Dat is allemaal staatsgeheim. Lekken uit deze commissie brengt de veiligheid in gevaar. 

VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra, voorzitter van de Commissie Stiekem, doet aangifte bij het Openbaar Ministerie (OM). Uit een eerdere vergadering in januari 2013 is namelijk ook al een keer gelekt. De fractievoorzitters besluiten om bij een volgend ambtsmisdrijf, want dat is de aanklacht bij het lekken uit deze commissie, aangifte te doen.

Als een Kamerlid schuldig wordt bevonden, dan hangt hem een celstraf van maximaal zestien maanden boven het hoofd of krijgt een geldboete van 20.000 euro. 

11 november 2015:
Het OM concludeert dat er mogelijk door één of meerdere fractievoorzitters is gelekt uit de Commissie Stiekem en geeft daarom het onderzoeksrapport aan de Tweede Kamer. Volgens de Grondwet kan namelijk alleen de Tweede Kamer of de regering opdracht geven tot vervolging van een Kamerlid.

12 november 2015:
Het presidium, het dagelijkse bestuur van de Tweede Kamer, stelt een onderzoekcommissie in die met de beschikbare informatie van het OM moet bepalen of er tot vervolging van een fractievoorzitter moet worden overgegaan. 

18 november 2015:
De samenstelling van de onderzoekscommissie is bekend. Het zijn zeven Kamerleden van zeven verschillende partijen. "Wij zullen niet oordelen of veroordelen", zei commissievoorzitter Schouten voorafgaand aan het onderzoek. 

De commissie krijgt de bevoegdheden die ook gelden voor een parlementaire enquêtecommissie. Iedere getuige moet dus komen en kan onder ede worden verhoord.

20 januari 2016:
De Commissie Schouten presenteert haar bevindingen: er is geen bewijs gevonden dat iemand uit de Commissie-Stiekem heeft gelekt. Feiten of omstandigheden die zouden leiden tot het met opzet breken van de geheimhoudingsplicht ontbreken.

De onduidelijke, gedateerde en tegenstrijdige wetgeving "bemoeilijkten het onderzoek", schrijft de onderzoekscommissie.

Lees meer over:
Tip de redactie