De Bezetting 1940-1945

Het imposante levenswerk van de onlangs overleden Loe de Jong is verschenen op DVD: hiermee wordt de belangrijkste periode in onze recente geschiedenis in beeld en commentaar neergezet.

Thé Lau heeft net een Bevrijdingslied geschreven voor 5 Mei, als een van de tools die het huidige Nederland meer bewust moeten maken van onze vrijheid. Een kort liedje luistert inderdaad wat makkelijker dan het bekijken van 21 uur televisie, maar het zal niet dezelfde impact hebben. Want wat bevrijding betekent, besef je pas als je weet wat bezetting is: en dat wordt in deze serie uitmuntend verbeeld. In 1989 werd de serie vernieuwd en aangevuld. Met veel fotoarchiefmateriaal, bewegend beeld, en voorzien van commentaar van een indrukwekkende Pier Tania, die exact de juiste toon en houding heeft om deze 5 betekenisvolle jaren van commentaar te voorzien.

Stil op straat

De oorspronkelijke 21 programma's zijn tussen 1960 en 1965 uitgezonden op de Nederlandse televisie. En ja, toen was het nog stil op straat. De oorlog, waar nu bijna niemand nog iets van wil weten, lag nog vers in het geheugen. Als een serie als deze nu geen aftrek meer zou vinden, zou dat erg jammer zijn: zeker in deze tijden. Deze DVD-box is namelijk niet alleen een registratie van de horror die zich tijdens WO2 heeft voltrokken, maar biedt ook inzicht in de Nederlandse volksaard en de manier waarop ons land was georganiseerd. En vooral wat het betekende om bezet te zijn door een fascistisch regime.

Ideale voedingsbodem

Een regime dat geen enkele methode schuwde om Nederland zijn wil op te leggen, en elke vorm van protest tegen de schandalige onrechtvaardigheden die werden uitgevoerd, met weerzinwekkende afstraffingen en plein public afkapte. Het was een tijd waarin de bezetters middels terreur ervoor zorgden dat bij alle inwoners van Nederland elke vezel doortrokken was van angst en afschuw: een ideale voedingsbodem voor woekerende bacteriën als de NSB, maar die ook verzetsgroepen opriep. Anderen de dood injagen, of liever sterven dan capituleren: het zijn twee extremen die, zoals uit deze serie blijkt, in feite erg on-Hollands zijn.

Joden

Zelfs de joden, al eeuwen lang verankerd in onze samenleving, reageerden aanvankelijk mild toen de maatregel werd ingevoerd dat zij uit alle maatschappelijke functies ontheven werden. 'Er zijn erger dingen,' aldus het droge commentaar van een joodse rechter: nog niemand kon bevroeden welke erger dingen de Nazi's voor hen in petto hadden. En die geen halt toegeroepen konden worden door zoiets als de Februaristaking, toen Nederland als enig land samen met de joden tegen de bezetters in opstand kwamen. De consequenties voor de activisten waren afschrikwekkend, maar verhinderden niet dat 2 jaar later in gehoorzaam Nederland wederom een massale staking uitbrak. Hitler, wiens macht al tanende was, vreesde dat de opstand zich naar België en Frankrijk zou uitbreiden, en massale openbare executies van opstandelingen waren aan de orde van de dag.

Magnum opus

De Bezetting 1940-1945 is desondanks geen vrijpleitend document. Het geeft wel een indringend beeld van het leven onder extreem tirannieke bezetters waar, zoals eerder gesteld, alleen met extremen op gereageerd kon worden. Waar we finaal de mist ingingen, en waar we juist hebben gehandeld. Het is geen tv-serie die met een vinger wijst of die heroïek naar voren trekt. Dit is de geschiedenis zoals geschied, en De Jongs magnum opus is onovertroffen bewijs dat wij onze huidige vrijheid des te meer moeten waarderen.


Bestel deze dvd direct:


Bezetting 1940-1945, De (6DVD)

Tip de redactie