5-delige serie van de BBC waarin presentator annex gids Jonathan Dimbleby de kijker meeneemt door het onmetelijke Rusland. 3 sterren.

Dimbleby legt meer dan 16.000 kilometer af in Rusland. Per auto, per vliegtuig, per trein. De bedoeling van deze BBC-serie was om het Rusland achter de clichés op te zoeken.

Dat is een nobel streven, maar iets meer verhaallijn in het script was geen overbodige luxe geweest. Het land van de tsaren, bolsjewieken en het communisme kent immers een complexe geschiedenis.

Kriskras

Er is namelijk – naast Rusland - niet direct een thema te bekennen. Dimbleby reist van de ene stad naar de andere en van het ene dorp naar het andere, en laat de kijker op die manier kennismaken met Rusland.

Hij praat met de beau monde in Sint Petersburg (Leningrad) en laat zich masseren in een schitterend oud badhuis (waar hij loeiend wordt behamerd door de ijzersterke knuisten van een masseur).

Lenin

Als Dimbleby langs een standbeeld van Lenin komt, vertelt hij iets over Lenin. Als hij langs een boerderij komt waar op het land wordt gewerkt, vertelt hij iets over de kolchozen. Het komt echter allemaal nogal lukraak over.

Bovendien grossiert Dimbleby in obligate vragen. Op zo’n kille akker staan mensen de hele dag voorover gebukt om de gewassen te verzorgen, en dan vraagt hij doodleuk of het hard werken is. Een andere vrouw die in een zwavelbad ligt te relaxen na een lang leven van hard werk in de haven van de Oekraïne (!) vraagt ie of ronddobberen in zo’n zwavelbad fijner is. Hallo. Vraag een vergiet waarom ie lekt.

Vooruitgang

En hij laat ook interessante kwesties liggen, zoals een dame die te midden van haar bloementuintje zegt van haar pensioen te genieten. Haar zus uit de stad staat ernaast en houdt een woest betoog over het gebrek aan elektriciteit en stromend water.

Of de bloemendame misschien helemaal niet op die vooruitgang zit te wachten (waarbij ze afhankelijk worden van energieproviders), is dan weer een vraag die onbeantwoord blijft.

Achtergrond

En zo mist deze serie enigszins de pointe. Het ging erom om de Russen zelf aan het praten te krijgen, maar stel ze dan wel de juiste vragen.

Of neem Dimbleby’s bezoek aan Beslan, waar dat vreselijke gijzeldrama zich heeft afgespeeld. Dimbleby beperkt zich tot een medelevend verhaal zoals bekend uit de actualiteitenrubrieken, maar de achtergrond (zoals over de oorzaak van het radicaliseren van het voorheen gematigde islamitische Tsjetsjenië) blijft onvermeld. De Engelsman zit alweer in de trein voor een volgende prik in de bosatlas.

Tolstoj

Als hij op het landgoed van Tolstoj belandt, zit de reisgids wel weer op een heel goed spoor (letterlijk, want hij leest Anna Karenina in de trein).

Daar wordt de ziel van Rusland, met alle melancholie en hardship, prachtig verbeeld door diep op het werk van de Russische schrijver in te gaan. Een praatje met een van de erfgenamen, wandelend over Tolstojs voormalige omgeving, maakt het af.

Nazdrovje

Al met al biedt Russia een redelijk beeld van een land dat af probeert te rekenen met een notoire eeuw in hun geschiedenisboek.

Er is zo veel gebeurd en er valt zo veel over te vertellen, dat 30 uur dvd nog niet afdoende zou zijn. Maar dan wel een met een andere presentator die wat gerichter vragen weet te stellen. Nazdrovje.