De cult-klassieker uit 1976 bezegelde de superlatieve sterrenstatus van Robert De Niro. Maar er is nog iets meer met deze film aan de hand.

Ruim dertig jaar geleden kwam Martin Scorsese’s Taxi Driver uit in de bioscoop. De film speelt zich af in New York, en die stad had indertijd een behoorlijk beruchte reputatie.

Misdaad, verloedering, drugs, prostitutie, onveilige straten; het publieke domein was in handen van het gajes.

Nachtrit

Ex-marinier Travis Bickle (De Niro) neemt een baan als taxichauffeur om de kost te verdienen. Daar hij aan slapeloosheid lijdt, draait hij voornamelijk nachtdiensten.

Is New York anno toen overdag al een puinhoop, ’s nachts kruipt al het geboefte uit hun hol om amok te maken en de straten te domineren.

Vanuit zijn taxi aanschouwt Bickle de anarchie, en Scorsese bouwt zijn hoofdpersoon stukje bij beetje op als een man die niet machteloos wil toezien maar een daad stellen.

Sociopaat

Maar Bickle is een man met een psychologische tic. Hij gaat naar de bioscoop om pornofilms te kijken.

Als de cleane blondine (Cybill Shepherd) op wie hij een oogje heeft, uiteindelijk toestemt om met hem uit te gaan, neemt hij haar mee naar zijn vaste bioscoop. Zonder dat hij beseft dat zulks beslist not done is.

Jonge Jodie

Zijn ridderlijke bemoeienissen met het jeugdige prostitueetje (de toen nog piepjonge Jodie Foster) lopen al even jammerlijk af. En dan komt het moment dat alle kijkers in het geheugen gegrift staat:

Bickle scheert zijn scalp tot een hanenkam, en bewapent zich tot aan de tanden. Hij wil als maverick-weldoener zelf een daad stellen om de veiligheid in zijn stad te herstellen.

Kongsi

Als mijlpaal in de filmgeschiedenis is er dertig jaar na dato iets opmerkelijks te constateren aan deze maatschappijkritische aanklacht van Scorsese.

Kritiek en cinema vormden altijd al een krachtige kongsi, maar de situatie zoals in Taxi Driver is tegenwoordig 180 graden gedraaid. New York kreeg zijn burgemeester Giuliani.

En Giuliani zorgde ervoor dat je tegenwoordig in je eentje ongehinderd ’s nachts om 2 uur over Times Square kunt lopen zonder in de wereld van Travis Bickle te belanden. Iets waar zijn (drie) democratische voorgangers niet in waren geslaagd.

Waarschuwende teneur

Dus naast het feit dat Taxi Driver een klassieker is, is het ook een film die ergens toe heeft geleid. En daar kunnen slechts weinig regisseurs op bogen.

De politieke pamfletten uit de jaren zeventig en tachtig, die duidelijk de waarschuwende teneur hadden jegens de groeiende macht het grootkapitaal, niet.

Want meer dan ooit zijn corporate beslissingen van invloed op politieke. Films als The China Syndrome en The Parallax View vertoonden een griezelig Cassandra-effect, maar hun waarschuwing is in de cinema achtergebleven.

Bloemetjes

Taxi Driver wordt opnieuw uitgebracht door het label ‘One for the guys’; films voor hem die geen zin heeft in roze bloemetjes en Valentijnsromantiek.

Het label brengt dit soort schittertitels als Taxi Driver uit (en Ghandi, en Capote, en The People vs Larry Flynt), kwaliteitsvermaak (Snatch, Layer Cake) of gewoon de doorsnee stoere actie.

Daar neemt Taxi Driver een heel eigen plek in, en gezien de ontwikkeling in onze eigen steden is de film 30 jaar na dato van een opmerkelijke actualiteit.

4 sterren