Israëlische oorlogsfilm die zich bijna geheel in een door Libanon rollende tank afspeelt. Winnaar Gouden Palm filmfestival Venetië.

De Israëlische soldaten die begin jaren tachtig in Libanon moest vechten waren groentjes van amper twintig.

Dat hun harde confrontatie met de werkelijkheid traumatisch was zagen we al in Waltz with Bashir. In deze getekende documentaire rekende Ari Folman af met zijn oorlogstrauma’s.

Duikbootfilm

Lebanon kiest ook voor een originele vorm, want de film speelt zich bijna geheel af in een Israëlische tank, die door Libanon dendert.

De vergelijking met claustrofobische duikbootfilms als Das Boot en U-571 dringt zich al snel op: ook in de beklemmende ruimte van een tank wordt angstzweet al snel vermengd met olie.

Vizier

De enige blik van de tankmanschappen op de buitenwereld wordt gevormd door een vizier, dat als een periscoop Libanon in tuurt.

Erg krachtdadig is de jonge bemanning niet: ze proberen onder hun wachtplicht uit te komen, en de schutter is al net zo besluiteloos als de navigator. Dat levert fatale fouten op waarbij onschuldige burgers voor terroristen worden aangezien en andersom.

De regisseur wil hiermee niet suggereren dat het Israëlische leger dat destijds in Libanon dood en verderf zaaide uit sukkels bestond die ook maar bevelen opvolgde.

Op het filmfestival van Rotterdam benadrukte hij dat er ‘in een oorlog geen good of bad guys zijn. De oorlog is de bad guy, alle soldaten zijn slachtoffers.’

Twin Towers

Die constatering is misschien niet nieuw, de vorm die Maoz er voor kiest is wel origineel. De combinatie van die twee levert een ijzersterke oorlogsfilm op, die bij vlagen spannend is en soms zelf komisch.

Wat te denken wanneer de tank ineens de Twin Towers van New York in het vizier krijgt? De verklaring voor dit verschijnsel is komisch en tragisch tegelijk: het is een poster in een stukgeschoten reisbureau.

Intens

Net als Waltz with Bashir is Lebanon een intense afrekening met het oorlogstrauma van de maker. Maar waar Waltz poëtisch was laat Lebanon de toeschouwer onderdeel uitmaken van de tankbemanning.

Dat voelt oncomfortabel maar dat is oorlog ook. Het zweet, de olie en de pis zijn nog net niet te ruiken, maar de filmervaring is intenser dan menige 3D-film.

In 15 zalen