Boekrecensie: 4 sterren voor scheidend tv-recensent van de Volkskrant

Volkskrant-recensent Jean-Pierre Geelen stopt maandag na zeven jaar met het recenseren van de Nederlandse televisie. In het boek Zelf tv kijken geeft hij een dwarsdoorsnede van jaren kijkgenot en dito ellende. 

"De tv-wereld verweet mij vaak dat ik elitair ben en met dedain over televisie schrijf. Ik ontken dat altijd, want ik hou best van televisie."

Dit zegt Jean-Pierre Geelen over zijn vak in een interview met Villamedia op 25 oktober. De voormalige tv-recensent neemt afscheid met een boek dat met name als verklaring kan dienen waarom Netflix (of HBO) zo populair is geworden bij het intellectuele smaldeel van het kijkerspubliek, zoveel prut wordt er uitgezonden als we op dit boek mogen afgaan.

Geelen heeft de afgelopen zeven jaar heel veel gezien. In totaal heeft hij in zijn periode als recensent één jaar en drie maanden aan televisie gekeken.

Genesis

Geelen begint met een beschrijving van de ontwikkeling in de televisiewereld, waarin het onvermijdelijke stukje over de genesis van zijn eigen fascinatie voor tv. "En toen..." gevolgd door een gefundeerde uitleg over de de aanzuigende kracht van het beeld .

Als de auteur losgaat over televisie zelf, wordt het boek echt leuk. Geelen kan met smaak de reality en emo-tv affakkelen, en dat is toch de bulk van het televisieaanbod vandaag de dag. Hij doet dat met een behoorlijke reeks voorbeelden, en hekelt daarmee tevens de knulligheid van de presentatoren.

Hun geknoei voor de hihaho-programma's is niet echt een punt. Maar terecht wijst Geelen op de bezwaren bij 'shows' waarbij het menens is, zoals ten bate van het kankerfonds of charitatieve doelen, die een beter decor verdienen dan het klatergoud pretpark van BN'ers en de commerciële industrie eromheen.

Vechten om roddelscoops

RTL Boulevard moet het vaak ontgelden, dat spreekt. Echt geestig zijn de passages over BN'ers die zich in de spotlights wurmen als er hun waar aangeprezen moet worden (musical, boek, show, concert) en kort daarop hun gebrek aan privacy beklagen. In dezelfde roddelrubrieken.

Toegegeven, het is niet vernieuwend, maar wel smakelijk leesvoer, evenals Geelens beschouwingen over de hersenloosheid van Oh oh Cherso, Estelle Gullit die uithuilt op de schouder van Evert Santegoeds, het 'drama' van 'Raf' en 'Sylvie'. Alle olijk in het rond stuiterende roddels waar verslaggevers van uiteenlopende programma's - ook NPO - elkaar verdringen om er als eerste mee te kunnen scoren.

Dramadrang

Dramadrang is een mooi woord dat Geelen gebruikt bij bijvoorbeeld een kunstmatig aangewakkerde mediahype die als een nachtkaars uitgaat. Arme reporters. Dagenlang kleumend bij Friese slootjes met ijsprikkers of tussen de meeuwen op de pier, wachtend op een Elfstedentocht of een natuurramp die maar niet wil komen om de kijkcijfers van kunstmest te voorzien.

Teleurgestelde kijkers vragen nog nét geen nazorg. Nazorg die overigens hier en daar pijnlijk in dit boek ter sprake komt bij de deelnemers aan opknap-, afval- en feelgoodshows die later weer in hun oude, kwalijke gewoontes vervallen, maar dan zijn de camera's allang weer weg.

Moois

Natuurlijk is er ook moois. Het sterven van René Gude of Thé Lau, de documentaires zoals die over het Rijksmuseum - ze komen ter sprake. Maar er valt het een en ander af te dingen op de oprechtheid en kwaliteit in de televisiewereld - in dit boek geeft Geelen in elk geval meer commentaar dan positieve bijval.

Af en toe doet hij dat alleen schertsend en met snerende zinnen, maar verder onderbouwt hij zijn kritiek met tekst en uitleg: de clichés, de op effectbejag afgestemde muzak, de voorspelbare traan of lach, de tenenkrommend gekunstelde woorden, het bedrog, de valkuilen, de stuitende formats. Zeven jaar televisie volgens Jean-Pierre Geelen: we zijn weer helemaal bij.

Zelf tv kijken is verschenen bij Uitgeverij Atlas Contact.

BEOORDELING
Lees meer over:
Tip de redactie