De val van Balkende IV had een legendarische nacht kunnen opleveren. Vanuit mediaperspectief werd dat het zeker niet. Moet je dit kabinet de eer van de nacht wel gunnen? Door Paul de Lange

Foto:  ANP

Als het nou nog in een nacht met kans op goud was gebeurd. Dan was er tenminste een goede reden geweest om een tv-nachtje door te halen. Maar zelfs dat zat er niet in. Zonder schaatsen op het programma viel het kabinet in de nacht van vrijdag op zaterdag.

De val vond plaats in wat je rustig het holst van de nacht kunt noemen. Vier uur 's nachts, veel holler lijkt nauwelijks mogelijk. Zodra de vijf in de klok komt, begint gevoelsmatig toch de ochtend. Pas rond een uur of vijf kwamen de hoofdrolspelers met hun verklaringen.

Verwarring alom bij verslaggevers. Was dit kabinet nu in de vroege morgen gevallen, of in de diepe nacht? Weinigen leken naar de nacht te neigen. Een politieke nacht impliceert meer.

Legendarisch

Neem de Nacht van Schmelzer. Die klínkt alleen al legendarisch, zeker voor wie in 1966 nog geboren moest worden. Of de Nacht van Wiegel. Samen te vatten in hét mediamoment waarop hoofdrolspelers Wiegel en Kok elkaar in beeld de hand schudden.

Het bleek dit weekend eens te meer een belangrijke voorwaarde voor een echte Nacht: je moet de val op de voet kunnen volgen. De Nacht van Schmelzer was het eerste Kamerdebat ooit dat live op tv werd uitgezonden, zo leren de geschiedenisboekjes. In dat opzicht had het einde van Balkenende IV een vergelijkbaar legendarische nacht kunnen opleveren.

Nooit lagen er zoveel mogelijkheden een val van het kabinet zo multimediaal en van dichtbij te beleven, of met anderen te delen. Bloggende journalisten, sms'ende en chattende kijkers, vanuit de catacomben twitterende Kamerleden. Deze politieke nacht had alles in zich om tot het icoon van een nieuw tijdperk uit te groeien.

Twitter-verbod

Niets van dat al. Plaats van handeling werd de hermetisch afgesloten Trêveszaal. Laat dat nu juist de plek zijn waar Maxime Verhagen een Twitter-verbod opgelegd heeft gekregen. De hoofdrolspelers kwamen pas in beeld toen de actie al had plaatsgevonden. Te laat om een claim op de naam van de nacht te kunnen leggen.

Eigen schuld. Dit kabinet gunde kiezers niet eens een tv-nacht. Eigenlijk geheel in de lijn van haar prestaties. Balkenende IV was geen kabinet om een nacht voor op te blijven. Als de val al 's nachts plaatsvond, was het hoogstens een Nacht van Niks of, om het even, de Nacht van Niemand.

Jammer dat de 1500 meter schaatsen de nacht erna plaatsvond. Naar de enige fatsoenlijke reden om wakker te blijven was het dan gewoon de Nacht van Tuitert geworden.