Onlangs is uitgelekt dat de regeringspartijen grote bezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking overwegen. Kamerlid Wilders pleit voor complete afschaffing, uitgezonderd noodhulp. Daarmee zou een einde komen aan zestig jaar Nederlandse steun aan ontwikkelingssamenwerking. Door Anno.

Foto:  NU.nl/Dennis van Luling

Nederland gaf de eerste hulp aan 'laagontwikkelde landen' in 1949. Toen droeg de regering anderhalf miljoen gulden bij aan een grootschalig hulpplan van de Verenigde Naties (VN).

Dat geld was ook bedoeld om de eigen landbouwdeskundigen die door de dekolonisatie werkloos waren geworden, weer aan werk te helpen.

Door arme landen financieel te steunen, hoopte Nederland na het verlies van Nederlands-Indië (nu Indonesië) weer mee te spelen op internationaal gebied.

Andere reden

Toenmalig Minister Luns van Buitenlandse Zaken had nog een andere reden voor de armoedebestrijding: hij hoopte de opmars van het communisme in ontwikkelingslanden te hinderen.

Sinds 1965 heeft Nederland een apart ministerie van Ontwikkelingssamenwerking. Ontwikkelingshulp klonk iets te bevoogdend. De VN vroeg alle deelnemende landen om tenminste één procent van hun Bruto Nationaal Product (BNP) aan financiële hulp te besteden.

Het kabinet Den Uyl verhoogde het budget zelfs naar 1,5 procent, maar na de Oliecrisis van 1973 daalde het percentage weer. Nu geeft de regering ruim 0,8 procent van het BNP uit aan ontwikkelingshulp.

Niet goed besteed

De effectiviteit van de hulp is in zestig jaar ontwikkelingssamenwerking vaak betwist. In 1969 wezen critici er al op dat het geld niet goed besteed werd. Toen ging het bijvoorbeeld om het vrijwilligersprogramma; bij gebrek aan voldoende geschikte kandidaten werden onervaren mensen uitgezonden.

In de huidige coalitiebesprekingen over de economische crisis staat de steun aan ontwikkelingssamenwerking weer ter discussie. Het is de vraag hoe de regeringspartijen dit gaan oplossen.

Nederland ziet zichzelf graag als voorbeeld voor de rest van de wereld. Lees ook hoe en waarom we altijd proberen voorop te lopen bij internationale ontwikkelingen, van Europese samenwerking tot zorg voor het milieu.

De column Anno NU geeft wekelijks een stukje geschiedenis bij het nieuws. Reageren? Ga naar www.anno.nl.