Pas op voor de draak

Alberto Stegeman ziet overal pedofielen en de AIVD overal moslimextremisten. Lekker makkelijk: dan hoeven ze niet verder na te denken of internet toevallig nog iets nuttigs doet. Door Arjan Dasselaar.

Foto:  ANP

Een van de eerste wereldbollen – een soort fysieke versie van Google Earth - is de Hunt-Lenox-wereldbol. Het ding dateert uit het begin van de 16e eeuw. In die tijd beschikte men nog niet over verkenningsvliegtuigjes of satellieten.

Daarom was een groot deel van de wereldkaart nogal beroerd ingevuld. Gemakshalve krabbelde men voor de oostkust van Azië dus maar de tekst ‘Hic sunt dracones’. Oftewel: ‘Hier bevinden zich draken.’

Mensen met hondenhoofden

Het is een hardnekkige menselijke gewoonte om ‘onbekend’ te associëren met ‘gevaarlijk’. De Griekse wetenschapper Ptolemaeus waarschuwde op een van zijn kaarten al voor olifanten, kannibalen en nijlpaarden.

Klinkt dat nog enigszins realistisch: de Romeinen waren bang voor gebieden waarin mensen met hondenhoofden zouden wonen.

007 op klompen

Tegenwoordig zijn we beschaafder dan dat. Of toch niet? Spionnenclub AIVD bracht deze week een rapport uit waarin de 007’s op klompen waarschuwden voor het verborgen internet.

Alwaar geen mensen met hondenhoofden of draken zouden huizen, maar moslimextremisten. En het gevaar is blijkbaar groot, want volgens de AIVD bestaat liefst 99,8 procent van internet uit verborgen plekken.

Internet vol pedofielen

Alberto Stegeman, nog zo’n zelfbenoemde kenner van alles wat gevaarlijk en eng is op internet, kreeg een paar dagen daarvoor bij SBS6 de gelegenheid om de natie uit te leggen wat een poel des verderfs dat internet eigenlijk is.

Stegeman legde omstandig uit dat het zogeheten TOR-netwerk door pedofielen gebruikt wordt. Dit werd als groot nieuws gepresenteerd – terwijl TOR al sinds 2002 bestaat – en nogal ontluisterend bleek het dat ook te zijn voor sommige politici, die toch geacht worden het nieuws op hun beleidsterrein in de gaten te houden.

Twee dezelfde fouten

Hoe dan ook, Stegeman en de AIVD hebben in principe gelijk. Op internet zitten inderdaad pedofielen en terroristen. En inderdaad verbergen ze zich. Maar zowel AIVD als Stegeman maken dezelfde twee fouten.

De eerste is dat beide open deuren intrappen zoals dat sinds het zinken van de Herald of Free Enterprise niet meer is gebeurd.

Drugskoeriers op de A16

Beste AIVD: we weten al jaren dat islamitische extremisten op internet actief zijn. NOVA (de voorloper van Nieuwsuur) en Planet Internet (een door KPN gemolde internetuitgave) deden er gezamenlijk onderzoek naar in 2005.

Hetzelfde geldt voor Stegeman. Dat pedofielen TOR gebruiken is net zomin nieuws dan dat drugskoeriers via de A16 ons land binnenkomen. Toch hoor je nooit een politicus oproepen tot een verbod op de A16.

Onterecht kwaad daglicht

De tweede fout is dat zowel het ‘onzichtbare web’ als TOR door respectievelijk het AIVD-rapport als de Stegeman-uitzending in een onterecht kwaad daglicht komen te staan.

TOR is gebaseerd op technologie die mede is gefinancierd door het Amerikaanse ministerie van Defensie. Talrijke voorvechters van mensenrechten gebruiken TOR om te voorkomen dat ze door een buitenlandse tegenhanger van de AIVD worden afgevoerd naar een donker plekje dat niet te vinden is via Google.

Onschuldig onzichtbaar web

Dat brengt ons op het onzichtbare web, dat eveneens voor een groot deel onschuldig is. Voorbeeld: veel wetenschappelijke databases die via internet benaderbaar zijn, hebben hun inhoud achter een wachtwoord verstopt. Die inhoud is dus voor zoekmachines onvindbaar.

Dat soort nuances houden Stegeman en de AIVD echter niet tegen om grote delen van internet te mystificeren tot kwaadaardige plaatsen waar een nette burger ver van moet blijven.

Misschien is het tijd voor een nieuwe wereldbol. Eentje waarop websites staan. Ik teken de draakjes wel.